camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

Het anderhalvemeterstrand van Oostende, april 2020. Zonder breed uitgerold vaccin is dit ook het strandzicht van 2021. Jimmy Kets

De ontwikkeling van een vaccin tegen sars-CoV-2 is slechts een eerste stap. Nadien volgt nóg een uitdaging: de grootschalige productie en verdeling ervan.

Vaccin garandeert ook in 2021 geen zorgeloze zomer

Van onze redacteurs 

BrusselNóg een zomer waar de afstandsregels moeten worden gerespecteerd, zonder festivals, sportevenementen of reizen naar populaire bestemmingen: het vooruitzicht is weinig opbeurend. Maar het is een scenario waarmee de wereld maar beter rekening houdt.

In het beste geval is er weliswaar al over een jaar een werkzaam vaccin ontwikkeld en goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA). Maar dan moet de brede uitrol nog beginnen – dé voorwaarde om te kunnen terugkeren naar het normale leven. Bij farmabedrijven, academici en internationale instellingen groeit de consensus dat dat eerder ná dan vóór de ­zomer van 2021 zover zal zijn.

‘Het vaccin moet niet alleen goed werken en veilig zijn’, zegt Luc Debruyne, strategisch adviseur van de Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (Cepi), een verbond dat zich toelegt op het voor­komen van epidemieën en dat nu betrokken is bij de sars-CoV-2-vaccins. ‘Het moet ook op grote schaal geproduceerd kunnen worden: in honderden miljoenen dosissen. In één keer is dat niet haalbaar. Vaccins maken is heel complex. Vandaag is de ­capaciteit om voldoende vaccins te produceren er absoluut niet.’

‘Zelfs als er onderweg niets tegenvalt, kom je uit bij een brede uitrol in de herfst van 2021’ Pierre Van Damme Epidemioloog en vaccinoloog UAntwerpen

Ook Melinda Gates, die samen met haar man Bill via de Gates Foundation de ontwikkeling van sars-CoV-2-vaccins financiert en in goede banen leidt, doet geen ­beloftes over een snelle oplossing. ‘Ik hoop dat de dingen zich over twee jaar zodanig hebben ontwikkeld, dat we weer in een vorm van normaliteit leven’, zei ze recent in Süddeutsche Zeitung.

Risicogroepen eerst

De aankondiging dat er deze herfst al een vaccin zou zijn, bij monde van de Belg Bruno Holthof, die vanuit de Oxford-ziekenhuizen meewerkt aan het kandidaat-vaccin van AstraZeneca, deed heel wat experts de wenkbrauwen fronsen. Het EMA liet vorige week verstaan dat het ‘sceptisch’ stond tegenover zulke beweringen.

Ook de Wereldgezondheids­organisatie (WHO) rekent er niet op dat er een veilig en werkzaam vaccin beschikbaar is vóór oktober 2021. En dan houdt ze zelfs nog een slag om de arm, want ze spreekt alleen van een ‘beschikbaar’ en niet van een ‘breed uitgerold’ vaccin.

De brede uitrol van een goed vaccin is een belangrijke voorwaarde om een echt effect op de epidemie te zien, zegt Pierre Van Damme, professor epidemiologie en vaccinologie aan de UAntwerpen. ‘De epidemie dooft uit als minstens 60 tot 70 procent van de bevolking ingeënt is.’

‘Als we niet meteen voldoende dosissen hebben om zo’n groot deel van de bevolking in te enten, moeten we eerst de risicogroepen vaccineren, de personen die het meeste risico lopen op een ernstig verloop van covid-19, én de gezondheidswerkers. Daarmee verlaagt het individuele risico voor de gevaccineerden, maar de verspreiding van het virus in de algemene bevolking vermindert daardoor niet. We blijven dan in de ­an­der­halve­meter­samenleving, met aangepaste ­reizen en sportevenementen.’

Van Damme wijst er wel op dat er farmabedrijven zijn die tijd willen winnen door al te beginnen produceren vóór duidelijk is of hun vaccin werkt en veilig is. ‘Dat is een risico, want de vaccins moeten nog alle studies doorlopen. Maar zelfs als er onderweg niets tegenvalt, kom je uit bij een brede uitrol in de herfst van 2021.’

Johnson & Johnson is zo’n ­bedrijf dat heel snel wil gaan (DS 12 mei). Daar willen ze een miljard dosissen produceren tegen eind 2021. Bij de grootschalige productie kunnen de farmabedrijven elkaar ook niet zomaar helpen. ‘Al is de bereidheid groot’, zegt Johan Van Hoof, die Johnson & Johnson-dochter Janssen Vaccines leidt. ‘De productie-installatie verschilt naargelang van de technologie achter het vaccin. Stel dat GSK en Sanofi (die de handen in elkaar geslagen hebben, red.) erin slagen een vaccin te ontwikkelen en Janssen Vaccines niet, dan kunnen wij niet zomaar onze productiecapaciteit gebruiken voor het vaccin van GSK/Sanofi.’

Een installatie ombouwen voor een andere technologie kan tot acht maanden duren. ‘Maar daarna moet de hele installatie ook nog eens gevalideerd worden door de gezondheidsautoriteiten’, ­al­dus Van Hoof.

Blz. 9 berichtgeving.
Binnenland
  1. Coronablog | Vilvoorde houdt vast aan mondmasker in middelbare scholen
  2. Niets staat sloop van viaduct Merksem nog in de weg
  3. Video Tweeëndertig gevaccineerde senioren uit Limburg besmet na busreis naar Blankenberge
  4. ‘Brussel Mobiliteit kent staat eigen wegennet niet’
  5. Gentse student Dali legt eerste verklaring af: ‘Nog veel onduidelijk’
  6. Video Dedecker heeft maar weinig zin in mondmasker, tot collega’s hem erop aanspreken
  7. Verdachte opgepakt voor moord in Anderlechts rusthuis
  8. Nieuwste begrotingscijfers meevaller voor De Croo & co.
  9. Wallonië voert uitgebreide coronapas in vanaf midden oktober
  10. Video Verhulstjes reageren op Anuna De Wever in DIW: ‘Ben ik dan zwart, omdat ik zwart haar heb?’
  11. Video Pavitra Vandenhoven uit Sint-Niklaas wint goud op WK paraklimmen
  12. Vlaanderen blijft oranje op Europese coronakaart
  13. Ex-toplui Anderlecht verdacht van gesjoemel bij de verkoop van de club aan Coucke
  14. Verlenging coronasteun botst op 50 euro extra voor de armen
  15. Deze maatregelen gelden nog vanaf 1 oktober
  16. De mode van de nillies en de schaduw van Dutroux
  17. Waals begrotingsminister Crucke zet De Croo nog meer onder druk
  18. OPROEP | De stem van de draagmoeder
  19. Nationale Bank nuanceert verplichte schatting bij hypotheeklening: ‘Banken kunnen zelf schatting doen’
  20. 3M ontkent vermeende drukuitoefening op omgevingsinspectie

De podcasts van De Standaard