Uitvindster van Moederdag had daar dik spijt van
Anna Jarvis riep op om geen bloemen te kopen voor Moederdag. 100 jaar later luisteren we nog steeds niet naar haar. Foto: ISOPIX

Vandaag heeft u Moederdag gevierd. Maar denkt u ook eens aan Anna Jarvis, de vrouw die een eeuw geleden Moederdag in het leven riep. En die de laatste veertig jaar van haar leven heeft gestreden om die feestdag weer af te schaffen.

'Een voorgedrukt kaartje betekent niets, behalve dat je te lui bent om te schrijven naar de vrouw die meer voor je heeft gedaan dan wie ook ter wereld. En zoetigheden! Je neemt een doosje pralines mee naar je moeder en eet ze vervolgens bijna allemaal zelf op.’ 
Het zijn de woorden van Anna Jarvis, de Amerikaanse vrouw die Moederdag bedacht en vervolgens de rest van haar levensjaren en geld heeft besteed aan verwoede pogingen om die weer af te schaffen. Tot in de rechtbank toe.

Als u of uw kinderen vandaag een boeket bloemen, kleurrijke knutselwerkjes, bruisende badparels of een kanjer van een keukenrobot aan moeder de vrouw hebben geschonken, is dat een gevolg van de devotie van de Amerikaanse Anna Jarvis. Nadat haar moeder op 9 mei 1905 was overleden, wou ze haar eren. In 1908 hield ze een eerste grote viering voor haar moeder in de Andrews Methodist Church in Grafton. Ze deelde honderden anjers uit. Er kwam veel volk op af.

Jarvis lobbyde de jaren daarna hard om van de tweede zondag van mei (de zondag het dichtst bij de sterfdag van haar moeder) een dag van waardering voor alle moeders te maken. Ze wist president Woodrow Wilson te overhalen, in 1920 riep hij die dag uit tot een nationale feestdag: Mother’s Day. Daar nam ze nog geen genoegen mee, ze reisde naar het buitenland om de feestdag internationaal te promoten. Met succes.


Bizar telefoontje
Enkele dagen terug kreeg Elizabeth Burr een bevreemdend telefoontje van iemand die haar vroeg naar haar familiegeschiedenis. De vrouw dacht eerst dat ze een oplichter aan de lijn had, schrijft BBC News. In werkelijkheid belde Katharine Antolini, een historica die onderzoek doet naar Anna Jarvis, en op zoek was naar nazaten. Burr is een achternicht van de bedenkster van Moederdag.
Burr vertelde Antolini dat haar vader en tantes nooit Moederdag hebben gevierd toen ze opgroeiden, uit respect voor Anna Jarvis, die ervan walgde dat haar dag zo gecommercialiseerd was geraakt. 

Voor Jarvis moest Moederdag een viering worden voor de vrouwen die zich belangeloos inzetten voor het leven van anderen. Haar motto luidde: ‘Voor de beste moeder ooit. Jouw moeder.’ 

Ze haalde de mosterd voor de feestdag bij haar eigen moeder, die Mother’s Day Work Clubs organiseerde en daarmee moeders hielp om kindsterfte tegen te gaan. Ze gaf lessen hygiëne en moeders konden bij haar terecht voor voedsel en medicijnen tijdens de Amerikaanse burgeroorlog.


Charlatans en termieten
Al snel na de eerste grote viering sprongen bloemisten en makers van wenskaarten op Moederdag. Absoluut tegen de zin van Jarvis. Volgens BBC News schreef ze een persbericht uit: ‘Wat ga je doen om charlatans, bandieten, piraten, afpersers, ontvoerders en andere termieten te verdrijven die met hun hebzucht een van de mooiste, edelste en meest waardevolle vieringen willen ondermijnen?’ 
Vanaf 1920 droeg Anna Jarvis mensen op geen bloemen meer te kopen. Ze ging van deur tot deur met een petitie voor het intrekken van Moederdag. Ze gaf al haar geld uit aan rechtszaken om het ‘commerciële misbruik’ van de feestdag tegen te gaan. Zonder succes. 

Anna Jarvis had twaalf broers en zussen, van wie er negen zijn overleden nog voor ze achttien werden. Anna trouwde nooit en werd zelf nooit moeder.