Regering krijgt volmachten om coronacrisis aan te pakken, Wilmès formateur
Foto: belga
De regering-Wilmès kan de komende zes maanden regeren via volmachten. Daarover is zondag een politiek akkoord bereikt. Zo kan de minderheidsregering toch de nodige maatregelen nemen om de coronacrisis en eventueel bijhorende economische crisis het hoofd te bieden. Premier Sophie Wilmès wordt bovendien ook formateur.

De huidige regering-Wilmès heeft 38 zetels op 150 in de Kamer, en dat blijft ook zo. Er wordt dus geen noodregering gevormd, iets waarvan dit weekend ook sprake was. Wel kan ze de komende tijd rekenen op de parlementaire steun van N-VA, PS, SP.A, DéFI, Groen en Ecolo.

Daardoor ontstaan een ruime meerderheid. Enkel Vlaams Belang en PTB steunen de maatregel niet. Maandag komen de regering en fracties al bijeen om te overleggen over een noodbegroting.

De partijvoorzitters van de liberalen, socialisten, CD&V, CDH, N-VA én de groenen zaten tot zondagavond bijeen om een uitweg te zoeken uit de politieke impasse en de coronacrisis, onder leiding van koninklijk opdrachthouders Patrick Dewael (Open VLD) en Sabine Laruelle (MR).

'De regeerduur via volmachten loopt af in de maand september of oktober van dit jaar. Niets sluit uit dat eerder al een regering met volwaardig programma mogelijk is', zei koninklijk opdrachthouder Patrick Dewael (Open VLD) zondagavond op een persconferentie. 'Er zal een interactie groeien tussen de werking van de regering en de fracties die haar zullen steunen, maar die geen deel uitmaken van de regering.' Waarom ze niet in de regering zitten, verklaarde Dewael als volgt: 'Wij willen geen grote herschikking doorvoeren. Je moet geen deel uitmaken van de regering om je politieke verantwoordelijkheid op te nemen.'

Wilmès formateur

Morgen om 10 uur gaan de koninklijke opdrachthouders verslag uitbrengen aan de koning. Daarna zal Wilmès worden aangesteld als formateur, kondigde koninklijk opdrachthouder Sabine Laruelle (MR) tijdens de persconferentie ook aan.

Dewael bedankte eerder al de partijen om 'boven zichzelf te stijgen'. Ook het vertrouwen in premier Wilmès wordt verduidelijkt: 'Zij wordt door ons allen gesuggereerd als de formateur van een volgende regering.'

'Onze opdracht was een noodregering vormen, dat hebben we voor elkaar gekregen', besloot Dewael.

Uitzonderlijk en tijdelijk

De uiteindelijke oplossing is dat de regering in lopende zaken dus wordt uitgebreid op basis van de volmachtenwet. Het parlement kan uitzonderlijk, en tijdelijk, volmachten verlenen aan de regering, zodat die wetten kan wijzigen via een gewoon koninklijk besluit - dat niet bij meerderheid gestemd moet worden in het parlement. De bijzondere machten mogen alleen worden verleend in 'bijzondere omstandigheden', lees: crisissen. 

De techniek van volmachten werd in de jaren negentig meermaals ingezet, onder meer om de Maastrichtnorm te halen, en ook in 2009 stemde het parlement op voorhand in met het verlenen van volmachten aan de regering in het geval dat de Mexicaanse griep zich zou uitbreiden tot een heuse pandemie.

Noodregering opgeblazen

Zo eindigt een onwaarschijnlijke dag in de Wetstraat. Die begon in de nacht van zaterdag op zondag toen gesprekken tussen de partijvoorzitters van N-VA, PS, MR, SP.A, Open VLD en CD&V over een noodregering strandden zonder akkoord. Het idee van een noodregering van deze partijen werd 's ochtends begraven door de PS. 'Praten over een noodregering is tijdverlies', zei PS-voorzitter Paul Magnette voor de camera's van RTL.

‘We maken een wereldwijde crisis mee, onze enige prioriteit is nu om de verspreiding van het coronacrisis in te dijken en de crisis het hoofd te bieden’, stelde Magnette. ‘Voor de PS vormt de volksgezondheid le coeur du coeur van onze samenleving. Dus alle onderhandelingen over politieke noodregeringen zijn tijdverlies. De huidige regering neemt alle nodige maatregelen, dat is de enige dringende focus die we nu moeten handhaven.’

Het idee om met N-VA een noodregering te vormen, was voor de PS nog steeds ondenkbaar. Toch kwamen de partijvoorzitters enkele uren later opnieuw samen. Ook Ecolo, Groen en CDH waren daarbij. De partijen bespraken alle denksporen bespreken om de coronacrisis (en bijhorende mogelijke economische crisis) het hoofd te bieden. Uiteindelijk werd het uitzonderlijke systeem van volmachten ingeroepen.