De Amerikaanse president Trump roept de noodtoestand uit om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Daardoor kan er tot 50 miljard dollar worden uitgetrokken om de crisis in te dijken. De president zet een grootschalige samenwerking op met de privésector om burgers te testen.

Dat heeft Trump bekendgemaakt op een bijeenkomst in het Witte Huis. Door het uitroepen van de noodtoestand activeert Trump de Stafford Act, die de deur opent voor meer federale hulp voor de staten en lokale besturen. Alle staten zouden een eigen rampencentrale moeten openen.

Trump zegt dat er al 'geweldige vooruitgang' is geboekt in de VS. De maatregel om vliegverkeer vanuit Europa grotendeels stil te leggen heeft volgens Trump al 'vele levens gered'. 'We zullen het coronavirus bestrijden en verslaan.'

De president belooft dat er op korte termijn massaal tests beschikbaar komen. Hij zei dat 'het geweldige bedrijf' Roche van hem de opdracht kreeg om miljoenen tests te produceren en meteen beschikbaar te stellen. Ze kregen daar in enkele dagen tijd alle nodige vergunningen voor. Daarvoor moest de regelgeving voor het aanvaarden van procedures worden aangepast, zei Trump. Er zouden volgende week al een half miljoen tests beschikbaar zijn. Over een maand zouden dat er al vijf miljoen kunnen zijn, ook al betwijfelt de president of er wel zoveel nodig zijn.

Ook Google werkt mee aan het systeem. Het techbedrijf ontwikkelde een module waarbij bezorgde mensen een vragenlijst kunnen beantwoorden. Wie een risico blijkt te lopen, moet een test ondergaan, en zou binnen de 36 uur getest worden en de uitslagen kennen. Bedoeling is om ervoor te zorgen dat de tests alleen worden afgenomen bij mensen die ook daadwerkelijk zo'n test nodig hebben. 

Wie zo'n test nodig heeft, kan die afleggen op de parkings van een aantal grote supermarktketens die hun medewerking hebben verleend. Het gaat om bedrijven als Target en Wal-Mart. De resultaten worden dan weer door Google verwerkt. Vice-president Mike Pence spreekt van een unieke privaat-publieke samenwerking 'die de gezondheid van de Amerikanen op de eerste plaats zet'.

Zelf is Trump nog niet getest, hoewel sommige van zijn medewerkers in quarantaine zijn geplaats. Hij zei dat hij zich 'waarschijnlijk' wel nog zou laten testen, al maakt hij zich geen zorgen over een mogelijke besmetting. 

Scholen

Trump stond onder steeds meer druk om stappen te zetten tegen de verspreiding van het virus, nu gouverneurs en burgemeesters in heel het land zelf maatregelen nemen. Zo worden op steeds meer plaatsen scholen gesloten en evenementen geannuleerd.
 
Eerder op de dag liet Nancy Pelosi, de Democratische voorzitster van de Kamer voor Volksvertegenwoordigers weten dat de democraten een wet zouden stemmen die het voor alle Amerikanen gratis moet maken om zich te laten testen, en wie ziek is tot twee weken betaald ziekteverlof moet geven. Het is nog onduidelijk of de Republikeinse minderheid in het congres en president Trump die maatregel zullen steunen. 

In de VS zijn al meer dan 1.700 besmettingen met het virus bevestigd. Eenenveertig mensen kwamen al om het leven.

Olie

Trump had het in zijn toespraak ook over economische maatregelen. Zo beloofde hij dat wie bij de overheid studieschulden heeft, daar voorlopig geen interest op moet betalen. Hij heeft ook opdracht gegeven om de strategische oliereserves van de VS 'maximaal' aan te vullen. 'Door de huidige lage olieprijs bespaart de belastingbetaler daarmee miljarden, en tegelijk steunen we onze energiesector', motiveerde hij de beslissing.

Inreisverbod

In de vragenronde na zijn toespraak kreeg Trump de vraag waarom het inreisverbod vanuit Europa niet geldt voor het Verenigd Koninkrijk. Trump erkende desgevraagd dat het aantal besmettingen in het land de voorbije dagen sterk toegenomen is. 'Mogelijk moeten we bekijken of het land nog wel een uitzondering verdient' , aldus de president.