Nijlpaarden van Pablo Escobar stellen Colombia voor moeilijke keuze
Nijlpaarden die op het domein Hacienda Nápoles verblijven. Foto: belga

Nadat de Colombiaanse politie drugsbaron Pablo Escobar in 1993 had neergeschoten, liet hij vier nijlpaarden uit zijn privézoo achter. Mogelijk kunnen de nijlpaarden binnen enkele decennia met duizenden zijn. De Colombiaanse overheid zit met de handen in het haar en probeert de populatie in te dijken.

In 2007 krijgt het Colombiaanse ministerie van Milieu een bizar telefoontje van een aantal vissers: ‘We hebben een moddervet schepsel gezien in de rivier met kleine oren en een ongelooflijk grote mond.’ Het blijkt om een nijlpaard te gaan. Maar hoe kwam het Afrikaanse dier in Zuid-Amerika terecht?

Het verhaal begint in de jaren tachtig wanneer de steenrijke drugsbaron Pablo Escobar een zoo bouwt. De Colombiaan smokkelt onder andere giraffen, olifanten en vier nijlpaarden naar zijn domein Hacienda Nápoles, in de Colombiaanse gemeente Puerto Triunfo. Escobar zijn geluk blijft niet lang duren en in 1993 wordt hij neergeschoten door de politie.

Nijlpaarden van Pablo Escobar stellen Colombia voor moeilijke keuze
De drugsbaron Pablo Escobar. Foto: Productions Tony Comiti

De Colombiaanse staat neemt zijn bezit in beslag van ongeveer vijf miljard dollar. De zoo blijkt moeilijk te onderhouden, dus beslist de overheid die te sluiten. Een groot aantal dieren wordt teruggevlogen naar het land van herkomst of wordt naar dierenparken gebracht. Maar de financiële middelen ontbreken om alle dieren een nieuwe thuis te bieden. De rest van de dieren, waaronder zebra’s en de nijlpaarden, worden aan hun lot overgelaten in het park. Om er te sterven.

Maar de nijlpaarden overleven, zoals in 2007 wordt ontdekt. Een grote groep nijlpaarden verblijft nog steeds in de zoo. Enkelen zijn ontsnapt, het zijn die dieren waarmee de vissers een ontmoeting hadden.

In 2014 wordt een park opgericht op het voormalige verblijf Hacienda Nápoles van de drugsbaron Pablo Escobar. De zoo wordt nieuw leven ingeblazen en de nijlpaarden die nog steeds op het domein verblijven, krijgen verzorging. De mascotte van het pretpark, het nijlpaard Vanesa, is erg geliefd onder de toeristen.

Nijlpaarden van Pablo Escobar stellen Colombia voor moeilijke keuze
Nijlpaard Vanesa wordt gevoederd door toeristen. Foto: AP

Intussen zijn we vijfentwintig jaar verder en is de populatie nog verder aangegroeid. National Geographic schat dat er tachtig tot honderd nijlpaarden in het park en omstreken verblijven. Over een paar decennia zouden het er duizenden kunnen zijn. Het aantal nijlpaarden groeit exponentieel omdat deze dieren blijkbaar meer seksueel actief zijn dan hun Afrikaanse soortgenoten.

Ook de leefomgeving blijkt hen goed te passen, bericht de BBC. De dieren beschikken over een grote vijver en een goede vegetatie. In vergelijking met Afrika, waar nijlpaarden vaak sterven door droogtes, is het klimaat gunstiger.

De exponentiële groei vormen een probleem, bericht National Geographic. De nijlpaarden tasten de lokale flora aan en jagen de andere dieren weg. De beesten worden beschouwd als ‘ecosystem engineers’ omdat ze eten op het land, maar hun uitwerpselen achterlaten in het water. Ze verarmen het land en verrijken het water met voedingsstoffen, wat onder andere de groei van vernietigende algen veroorzaakt.

De volwassen dieren zijn mogelijk een gevaar voor de plaatselijke bevolking omdat ze agressief zijn. In Afrika zijn nijlpaarden zelfs de meest dodelijke zoogdieren. Voorlopig zijn er geen meldingen van gewonden of doden in Colombia. Ook de lokale bevolking is de dieren liever kwijt dan rijk omdat ze de velden kapotmaken.

Nijlpaarden van Pablo Escobar stellen Colombia voor moeilijke keuze
Een groep schoolkinderen loopt langs een verkeersbord dat hun waarschuwt voor loslopenden nijlpaarden. Foto: AP

Er gaan ook andere stemmen op, die er juist voor pleiten om de nijlpaarden te behouden. Zij argumenteren dat het nijlpaard juist goed is voor het ecosysteem. Het nijlpaard zou dieren vervangen die duizenden jaren geleden zijn uitgestorven en zijn perfect geschikt om dat ecosysteem te herstellen.

Onderzoekers aan de Universiteit van Colombia besluiten dat de impact van de dieren minimaal is in vergelijking met die van de mens. De nijlpaarden brengen ook heel wat toeristen naar de regio, wat goed is voor de lokale bevolking. World Conservation Union, het internationaal samenwerkingsverband van natuurbehoud, wijst erop dat de nijlpaarden een bedreigde soort zijn.

Nijlpaarden van Pablo Escobar stellen Colombia voor moeilijke keuze
In 2009 huurde Colombia een jager in om samen met het leger het nijlpaard ‘Pepe’ neer te schieten. Foto: belga

De overheid weet niet goed wat ze met de nijlpaarden moet doen. De dieren castreren is ook geen gemakkelijke oplossing. Nijlpaarden zijn heel gevoelig voor chemische producten en kunnen mogelijk sterven aan de behandeling. Daar komt ook bij dat een beest van 2.000 kg niet snel onder controle kan gebracht worden voor een spuitje. Vorig jaar slaagde het milieuagentschap Cornare erin om één van de wijfjes te steriliseren, maar dat heeft ongeveer 45.000 euro gekost. Of de rest van de dieren zullen volgen, moet de overheid nog beslissen.