Britse regering dreigt ermee in juni onderhandelingen over Brexit op te blazen
Boris Johnson en Michael Gove op een archiefbeeld uit 2016. Foto: Photo News

De Britse regering heeft aangekondigd dat het in juni zal evalueren of er voldoende vooruitgang is geboekt in de gesprekken over de toekomstige handelsrelatie met de Europese Unie. Is dat niet het geval, dan wil Londen zich intern gaan voorbereiden op een harde Brexit, een vertrek zonder akkoord.

Enkele dagen nadat de Europese lidstaten de krijtlijnen hadden uitgezet van een nieuw handelsakkoord voor het Verenigd Koninkrijk, kwam Downing Street donderdag met de eigen prioriteiten op de proppen. In dat document staat zoals verwacht dat Londen een vrijhandelsakkoord wil, gelijkaardig aan dat tussen de EU en Canada. Dat verdrag, CETA in het jargon, laat nagenoeg volledig tariefvrije handel in goederen toe, al zijn er wel grenscontroles.

Maar waar de Europese Unie daar strenge voorwaarden aan koppelt - ‘een gelijk speelveld’, waarbij de Britse goederen aan de hoge Europese standaarden moeten blijven voldoen, ook als die standaarden veranderen - wil de Britse regering daar niet van weten. Downing Street pleit voor ‘regelgevende vrijheid’. ‘We zullen onze soevereiniteit niet de dieperik in duwen’, lichtte minister Michael Gove het document donderdag toe in het Britse Lagerhuis.

Visserij is een ander twistpunt. Waar Europa tegen 1 juli een akkoord wil dat de toegang van Europese vissers tot de Britse wateren vrijwaart en vice versa, wil de Britse regering een apart visserijverdrag. Dat verdrag zou losstaan van het vrijhandelsakkoord en zou moeten bepalen dat er elk jaar opnieuw onderhandeld wordt over de toegang tot en de visquota in de respectievelijke wateren.

Rode lijnen

Tot slot is er nog de rol van het Europees Hof van Justitie. De EU wil dat het Hof optreedt in geval van een geschil tussen met het Verenigd Koninkrijk, maar daar willen de Britten absoluut niet van weten.

Het Verenigd Koninkrijk zet zich dus lijnrecht tegenover de rode lijnen van de Europese Commissie. De Europese hoofdonderhandelaar Michel Barnier waarschuwde eerder deze week al dat er helemaal geen vrijhandelsakkoord met het Verenigd Koninkrijk komt indien beide partijen het niet eens raken over onder meer eerlijke concurrentie of visserij. ‘We zullen geen akkoord aanvaarden tegen elke prijs’, waarschuwde de Fransman.

Maar ook Londen is bereid de onderhandelingstafel te verlaten. In juni willen de Britten evalueren of er al voldoende vooruitgang is geboekt en de ruwe lijnen van een akkoord zichtbaar zijn, zodat het akkoord in september finaal kan worden afgeklopt. ‘Is dat niet het geval, dan zou het Verenigd Koninkrijk de onderhandelingen moeten verlaten’, waarschuwt Downing Street.

Aartsmoeilijke onderhandelingen

Het Verenigd Koninkrijk is officieel al sinds 1 februari geen lid meer van de Europese Unie, maar tot 31 december 2020 loopt de transitiefase waarin alles min of meer bij het oude blijft. Begin volgende maand starten de - wellicht aartsmoeilijke - onderhandelingen over de toekomstige relatie tussen beiden. Voor de Europese Unie blijft Michel Barnier die leiden, aan Britse kant wordt dat David Frost, Europa-adviseur op het kabinet van Johnson.

Barnier reageerde donderdag koel op de Britse krijtlijnen. ‘We nemen akte van het mandaat dat het Verenigd Koninkrijk vandaag gepubliceerd heeft en zullen onze standpunten posities maandag bespreken’, tweet hij. ‘Wij zullen bij onze eerdere standpunten blijven. We willen een ambitieus en eerlijk partnerschap.’