Soedan gaat oud-president overleveren aan Internationaal Strafhof
Omar al-Bashir werd op 11 april 2019 afgezet. Foto: AFP

De leiders van Soedan gaan ex-president Omar al-Bashir (76) overdragen aan het Internationaal Strafhof. Dat meldt de Britse omroep BBC. Hij wordt beschuldigd van genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid, in verband met het conflict dat in 2003 uitbrak in de regio Darfur.

De Soedanese overgangsregering en rebellengroepen uit Darfur gingen tijdens vredesgesprekken akkoord om mensen uit te leveren, die gezocht worden door het Internationaal Strafhof. Dat bevestigt de minister van Informatie, Faisal Saleh. Oud-president Al-Bashir werd door hem niet expliciet genoemd. ‘Gerechtigheid kan niet geschieden als we de wonden niet helen’, zei Mohamed Hasan al-Taishi, lid van de overgangsregering. 'We zijn overeengekomen dat elkeen tegen wie een aanhoudingsbevel werd uitgeschreven, voor het ICC zal verschijnen.'

Al-Bashir kwam in 1989 aan de macht na een militaire coup en regeerde het land met ijzeren hand. Op 11 april 2019 werd hij na massale protesten afgezet als president. Een rechtbank in Khartoem veroordeelde hem in december vorig jaar wegens corruptie en het bezit van buitenlandse deviezen. Vanwege zijn hoge leeftijd – hij is nu 76 – moest hij niet naar een echte gevangenis, maar werd hij vastgezet in een staatsinstelling voor veroordeelde senioren die niet de doodstraf hebben gekregen. Sinds zijn afzetting zit hij vast in de Soedanese hoofdstad Khartoem. 

De oud-president wordt beschuldigd van genocide en van de oorlog die uitbrak in Darfur in 2003. De oorzaak was een conflict tussen de troepen van Al-Bashir en opstandelingen uit etnische minderheden die vonden dat ze gemarginaliseerd werden. Daarbij kwamen 300.000 mensen om het leven. De regering bombardeerde de bevolking vanuit de lucht en er volgden etnische zuiveringen. In 2016 zouden er zelfs chemische wapens ingezet zijn, meldt Amnesty International, waardoor 250 mensen omkwamen. Volgens de Verenigde Naties zijn 2,5 miljoen mensen door de oorlog ontheemd.

Twee arrestatiebevelen

Het hof in Den Haag startte zijn onderzoek naar de situatie in Darfur in 2005. Het was het eerste onderzoek dat het hof voerde omtrent genocide. Het Internationaal Strafhof beschuldigt ook Abdelrahim Mohamed Hussein (70), toen minister van Binnenlandse Zaken en Defensie, en Ahmed Haroun, hoofd van beveiliging.

Het hof in Den Haag wilde Al-Bashir al langer horen over zijn misdaden en vaardigde twee arrestatiebevelen uit. In 2011 gaf hij in de Britse krant The Guardian toe dat hij verantwoordelijk was ‘voor alles wat er in het land gebeurt’, maar hij vond dat het conflict overdreven werd in de media. Dat conflict begon al in 2003 in het westen van Soedan. Etnische groepen eisten meer politieke participatie. In 2006 en 2011 ondertekende hij twee vredesakkoorden, maar het conflict stopte niet. Na zijn afzetting in 2019 liet het land alle politieke gevangenen vrij. Een concrete melding van hoeveel mensen dat waren, kwam er nooit.