Aanslagen 22 maart: weg naar assisen in najaar 2021 is ingezet
Een beeld van de daders: Ibrahim El Bakraoui, Najim Laachraoui en Mohamed Abrini. Foto: fed.pol.
Als alles loopt zoals voorzien, zullen in het najaar van 2021 zeven beschuldigden voor het Brusselse hof van assisen verschijnen op verdenking van medeplichtigheid aan de aanslagen van Brussel en Zaventem.

Dat blijkt uit de vordering die het federaal parket heeft opgesteld en die vanochtend voor het eerst openbaar werd tijdens de zogenaamde BOM-zitting (Bijzondere opsporingsmethoden) die de Kamer van Inbeschuldigingsstelling (KI) aan de zaak heeft gewijd.

Tijdens de technische zitting werd de wettelijkheid nagekeken van de gebruikte Bijzondere opsporingstechnieken, zoals observatie, infiltratie en het gebruik van informanten. Het is de eerste stap op weg naar assisen.

De rechter doet op 10 februari uitspraak over de gebruikte BOM technieken. Op 20 februari zal de raadkamer dan zetelen over de vraag wie van de verdachten voor assisen moet verschijnen. Later zal diezelfde discussie dan nog eens worden overgedaan voor de KI.

Het proces zelf  komt er allicht pas in het najaar van 2021. Het wordt ongetwijfeld een mega-proces met honderden burgerlijke partijen. Het zal 6 tot 9 maanden duren. Juryleden vinden, wordt alleen daarom al niet gemakkelijk. Het zal plaatshebben in de oude gebouwenvan de Navo in Evere.

Zestien namen, zeven voor assisen

In de vordering van het parket staan zestien namen. Drie van hen kwamen om het leven bij de zelfmoordaanslagen en zullen dus niet terechtstaan: de broers Ibrahim en Khalid El Bakraoui en Najim Laachraoui .

Van drie anderen vraagt het parket dat ze buiten vervolging zouden worden gesteld: Youssef El Ajmi, Brahim Tabich en Faycal Cheffou, alias de man met het hoedje,  werden er ooit van verdacht dat ze iets met de aanslagen te maken hadden, maar dat bleek ten onrechte.

De broers Smail en Ibrahim El Farisi boden onderdak aan de terroristen in hun appartement in Etterbeek, maar het federaal parket ziet geen bewijzen dat zij wisten dat de huurders van plan waren een aanslag te plegen in de metro. Zij zullen zich daarom in een apart proces moeten verantwoorden voor een reeks lichtere beschuldigingen.

Hoofdbeschuldigde is allicht dood

Van de acht die overblijven had hoofdbeschuldigde op het proces eigenlijk Ousama Atar moeten worden. Atar, alias Abu Ahmad, wordt aanzien als de man die vanuit Syrië de aanslagen van Parijs en Brussel heeft gepland. Atar is verondersteld dood, gedood in Syrië bij een Amerikaanse drone-aanval op 17 november 2017. Maar omdat dat overlijden niet bewezen  is, wil het parket ook hem dagvaarden. De kans dat hij opdaagt, is zo goed als onbestaande. 

Osama Krayem en Mohamed Abrini (de echte man met het hoedje) zijn de twee overlevende terroristen, respectievelijk  van de aanslagen in Maalbeek en in Zaventem.

Beschuldigd van voorbereidende rol en logistieke functies

De vijfde beschuldigde, de Tunesiër Sofien Ayari alias Amine Choukri, werd samen met Abdeslam opgepakt op 18 maart 2016, vier dagen voor de aanslagen. Maar ook hij zou een rol hebben gehad in de voorbereiding.

De drie resterende beschuldigden Asufi El Haddad, Bilal El Makhouki en Hervé Bayingana Muhirwa  hadden alle drie een belangrijke logistieke rol. Het DNA van El Makhouki - die al veroordeeld werd in het Sharia4Belgium-proces - werd gevonden op een lege verpakking van batterijen in één van de schuiladressen van de terroristen.  Die batterijen werden gebruikt om de bommen te maken.   

Bayingana gaf Osama Krayem en Mohamed Abrini onderdak na de aanslagen. Ali El Haddad Asufi was dan weer de man die Ibrahim El Bakraoui hielp bij het vinden van schuiladressen.

Ook Abdeslam staat terecht

De vierde beschuldigde, Salah Abdeslam, nam zelf niet deel aan de aanslagen van Brussel. Hij zat al in de gevangenis op het moment dat die gepleegd werden. Maar volgens het parket staat het vast dat Abdeslam wist dat de aanslagen zouden gebeuren en werkte hij ook mee aan de voorbereiding ervan. Daarom moet hij mee terechtstaan. Abdeslam werd vorig jaar al veroordeeld tot twintig jaar voor zijn rol bij de schietpartij van 15 maart 2016 in de Driesstraat in Vorst.  Voor hij terechtstaat in Brussel, zal Salah Abdeslam ook al beschuldigde nummer één zijn op het proces van de aanslagen in Parijs.