De aanhoudende bosbranden in Australië veroorzaken zoveel rook, dat de ruimteorganisatie Nasa verwacht dat de hele planeet de gevolgen zal ondervinden.

Troebele lucht in Zuid-Amerika en bruine gletsjers in Nieuw-Zeeland blijken nog maar enkele van de gevolgen te zijn van de rook die de bosbranden in Australië produceren. De rekenmodellen van ruimtevaartorganisatie Nasa voorspellen namelijk dat de rook ‘minstens één keer de volledige aarde zal rondgaan’.

De oorzaak van de gigantische hoeveelheid hardnekkige rook is begonnen bij de vorming van een ‘ongewoon hoog aantal pyrocumulonimbuswolken’, aldus Nasa. Dat zijn wolken die boven warmtebronnen (zoals bosbranden of vulkaanuitbarstingen) gevormd worden door onder meer brandend materiaal, as en opwaartse luchtstromen. ‘Als dat geheel afkoelt, ontstaan krachtige onweerswolken die op traditionele stormen lijken, maar dan zonder de gewoonlijke neerslag’, schrijft Nasa. Pyrocumulonimbuswolken kunnen hagel, bliksem en soms zelfs tornado’s uitlokken.

In de animatie die u in de video hieronder ziet, heeft persagentschap Reuters een simulatie gemaakt van de organische koolstof die vrijkomt bij de bosbranden en hoe die zich verspreidt over de Stille Oceaan.

Dat proces leidt ertoe dat de rook van de bosbranden naar boven wordt gestuwd, tot in de stratosfeer van onze planeet. Via die weg wordt de rook duizenden kilometers ver verspreid. De Nasa - die alles nauwlettend in de gaten houdt met gespecialiseerde meetapparatuur - verwacht dan ook dat de rook, die al meer dan driekwart van onze aarde is rondgereisd, over enkele dagen via het westen opnieuw in Australië zal terechtkomen en zelfs (gedeeltelijk) aan een nieuw rondje zal beginnen.

Luchtkwaliteit

Wat de directe gevolgen zijn van de rook in de stratosfeer wordt momenteel ‘intensief onderzocht’, zegt de ruimtevaartorganisatie, die de temperaturen in de stratosfeer en het gedrag van de andere wolken onderzoekt.

Voorlopig is het onduidelijk hoe groot de impact van de ‘rondreizende rook’ precies zal zijn op de wereldwijde luchtkwaliteit. De Sloveense tennisster Dalila Jakupovic moest tijdens een wedstrijd van de Australian Open nog opgeven omdat ze bevangen werd door de rook en zwaar hoestend ging neerzitten. Haar collega-tennisspelers trokken dinsdag aan de alarmbel omdat veel wedstrijden toch doorgaan. ‘Dit is een grap… ongelofelijk', reageerde onder anderen Kirsten Flipkens. 'Ik ben sprakeloos.’