Ook Trudeau wijst naar 'Iraanse raketten' als oorzaak crash Oekraïens vliegtuig in Iran
De Canadese premier Justin Trudeau tijdens een persconferentie over de vliegtuigcrash op 8 januari 2020. Foto: Reuters
Bronnen bij het Pentagon, de Amerikaanse inlichtingendiensten en de Iraakse veiligheidsdiensten zeggen aan het blad Newsweek dat het woensdag gecrashte Oekraïense vliegtuig toch zou zijn neergeschoten. Iran zou het vliegtuig ‘per ongeluk’ hebben neergehaald. De Canadese premier Justin Trudeau bevestigde dat. Teheran laat internationale onderzoekers toe.

De Canadese premier Justin Trudeau heeft vannacht een persconferentie gehouden over de zaak. 'De crash van het vliegtuig, waarbij 63 Canadezen om het leven kwamen, zou per ongeluk kunnen zijn gebeurd', zei hij. Ook de Amerikaanse president Donald Trump had donderdag al tegen journalisten gezegd ‘dat iemand mogelijk een fout heeft gemaakt die heeft geleid tot de crash van het toestel'. 

De Amerikanen en Canadezen beweren dat Iraanse raketten het vliegtuig hebben neergehaald. Het zou gaan om Tor-M1-raketten, een wapen van Russische makelij dat door het Iraanse leger wordt gebruikt. Regeringsbronnen zeggen uit te gaan van een ongeluk.

Volgens anonieme bronnen van CBS News pikten de Amerikaanse inlichtingendiensten signalen op van een radar die ingeschakeld werd. Amerikaanse satellieten zouden ook de lancering van twee luchtafweerraketten opgepikt hebben, kort voor het vliegtuig ontplofte. De informatie zou donderdag gebrieft zijn aan federale functionarissen van de Verenigde Staten. The New York Times heeft donderdagavond beelden gepubliceerd van het moment waarop een vliegtuig geraakt lijkt te worden door een raket. 

Onderzoekers toegelaten in Iran

Een bron van CBS, die op die briefing aanwezig was, zegt dat er onderdelen van raketten zijn gevonden op de plaats waar het vliegtuig is neergestort. Dat wordt echter ontkend door het hoofd van het Iraanse team dat de crash onderzoekt, en door de Iraanse luchtvaartautoriteit. 'Het is wetenschappelijk gezien volstrekt onmogelijk dat het vliegtuig werd geraakt door een raket', zegt Ali Abedzadeh, hoofd van de luchtvaartautoriteit, tegen Reuters.  Die maakte donderdag ook bekend dat de geheugenkaarten van beide zwarte dozen beschadigd zijn, 'een gevolg van het ongeluk en de brand'. 

Toch zegt Iran een onafhankelijk onderzoek te zullen starten. Iran heeft 'zowel Oekraïne, de eigenaar van het toestel, als Boeing, de fabrikant van het vliegtuig', uitgenodigd om aan dat onderzoek deel te nemen. Een woordvoerder van het Iraanse buitenlandministerie vraagt ook 'aan de Canadese premier en aan alle regeringen die over informatie beschikken' over het drama, om die inlichtingen 'over te maken aan de Iraanse onderzoekscommissie'. 

Trudeau bevestigt

'We hebben meerdere bronnen, zowel eigen bronnen als van bondgenoten, die bevestigen dat Iran het Oekraïense toestel heeft neergehaald', zei Trudeau nog. 'Om die reden is een diepgaand onderzoek nodig. Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft alvast verklaard bereid te zijn de dialoog hierover met Canada aan te gaan', sprak Trudeau. 'De Canadese overheid zal doorgaan tot er volledige duidelijkheid, transparantie is en er verantwoording is afgelegd.' Trudeau zei ook nog dat Oekraïense onderzoekers zullen toegelaten worden tot Iran, om de zwarte dozen te onderzoeken. 

De Britse premier Boris Johnson eiste donderdag 'een volledig, geloofwaardig en transparant onderzoek' naar de crash. 'De informatie die we hebben is zeer zorgwekkend en we bekijken die met spoed', zei een woordvoerder van Downing Street, na een telefoontje tussen de Britse premier en de Oekraïense president Volodymyr Zelenski. Hij gaf geen verdere details.

176 doden

De Boeing 737-800 NG van de luchtvaartmaatschappij Ukraine International Airlines stortte woensdagochtend kort na het vertrek uit Teheran neer. Het toestel was onderweg naar Kiev, de hoofdstad van Oekraïne. Enkele uren daarvoor had Iran raketten afgevuurd op luchtmachtbasissen in Irak waar ook Amerikaanse soldaten verbleven. Dat leidde meteen al tot speculatie dat het toestel mogelijk geraakt was.

 

Alle 176 inzittenden kwamen om bij de crash. Aan boord waren naast 63 Canadezen ook 82 Iraniërs, 11 Oekraïners, 10 Zweden, 4 Afghanen, 3 Duitsers en 3 Britten.