Von der Leyen waarschuwt Boris Johnson: ‘Negen maanden is te kort om handelsakkoord te sluiten’
Foto: AFP

Dat Brexit, the sequel geen gezondheids­wandeling wordt, maakte Ursula von der Leyen woensdag duidelijk bij haar eerste bezoek aan Londen.

Even recapituleren. Over drie weken is de Brexit een feit. Op 31 januari stapt het VK uit de EU. Boris Johnson is daar zo verheugd over dat hij van die dag een nationale feestdag wil maken. Nigel Farage plant die avond zelfs vuurwerk voor Westminster.

Maar het echte werk – de onderhandelingen over een nieuw handelsverdrag – moet nog beginnen. Beide partijen hebben daarvoor negen maanden de tijd. De officiële onderhandelingen starten op 1 maart en moeten op 31 december afgerond zijn. Zo wil Johnson het. Hij heeft in de Withdrawal Act laten vastleggen dat de overgangs­periode die op 1 februari begint en waarin het VK alle regels van de EU volgt, eind 2020 moet eindigen.

‘Onbreekbaar’

Die periode is veel te kort om een gedetailleerd handels­verdrag te onderhandelen, zeker als het VK van plan is zijn economie erg te ­laten afwijken van de Europese standaarden. Dat was de boodschap die Commissievoorzitter ­Ursula von der Leyen en Brexit­onderhandelaar, Michel Barnier, gisteren gaven bij een bezoek aan Londen. Voor ze op de thee gingen bij premier Johnson gaf Von der Leyen een toespraak aan de London School of Economics, waar ze in de jaren 70 nog studeerde.

Net als Frans Timmermans betreurt Von der Leyen het vertrek van de Britten en wil ze er alles aan doen om hen zo dicht mogelijk bij de Europese Unie te houden. ‘31 januari wordt een emotionele dag’, zei ze. ‘Maar als op 1 februari de zon opnieuw opgaat, zullen de EU en het VK nog steeds de beste vrienden en partners zijn. Onze band blijft onbreekbaar.’

Toon gezet

Toch legde ze de bal voor de toekomstige onderhandelingen meteen bij Johnson. Hoe meer hij een eigen economische koers wil varen, hoe moeilijker de toegang tot de Europese markt dreigt te worden. ‘Zonder een gelijk speelveld op het vlak van leefmilieu, arbeidsrechten, belastingheffing en overheidssteun kun je de hoogste vorm van toegang tot de grootste eenheidsmarkt niet behouden.’

Johnsons woordvoerder zei in een reactie dat ‘Londen er niet naar uitkijkt de Europese regels te volgen’. Daarmee is de toon gezet. Het wordt hoe dan ook onmogelijk om in negen maanden een volledig akkoord te sluiten. Daarom moeten er prioriteiten worden gesteld. Voor Barnier en Von der Leyen zijn die duidelijk. De EU zal nooit toestaan dat de eenheidsmarkt in ­gevaar komt. Voor Europa worden ook de visserijrechten cruciaal. Brussel zal er alles aan doen om Europese vissers vrije toegang te laten houden tot de Britse wateren.