’The favourite’ breekt record op European Film Awards
Foto: AP
The favourite maakte in Berlijn zijn favorietenrol waar: de film scoorde een record van acht European Film Awards, waaronder die voor beste film én beste komedie. En Juliette Binoche bleek een roekeloze chauffeur en een risico op de dansvloer.

Net voor het gala van de 32ste European Film Awards startte, kroop de ondervoorzitter van de European Film Academy op het podium. Mike Downey wou nog eens benadrukken dat de Academy ten strengste geweld in alle vormen veroordeelt. ‘Als antwoord op de recente beschuldigingen tegen Polanski zal het bestuur de disciplinaire maatregelen herbekijken. Maar we moeten de democratische beslissingen van de Academy respecteren en respect opbrengen voor de honderden crewleden die aan de film hebben gewerkt.’

Roman Polanski kon de awardshow niet bijwonen: hij kan Frankrijk niet uit, want hij riskeert te worden uitgeleverd aan de Verenigde Staten, waar hij al sinds 1978 gezocht wordt voor verkrachting van een minderjarige. De Academy, die bestaat uit 3.600 Europese filmprofessionals, schaarde zich daarentegen massaal achter een film die veel minder controverse oproept: ‘The favourite’ werd bekroond tot beste Europese film van 2019 én tot beste komedie van het jaar.

Dat voelt toch wel wat als vijgen na pasen: de film werd al bijna anderhalf jaar geleden voorgesteld op het filmfestival van Venetië en kwam bij ons elf maanden geleden al uit. De film is ook al lang en breed bejubeld. Al in februari versierde hij tien nominaties voor de Oscars - waarvan hij er wel maar eentje kon verzilveren. Maar de Europese academie was de film nog niet vergeten. Yorgos Lanthimos kreeg ook de prijs voor beste regisseur. Al die prijzen ten spijt: de regisseur kon blijkbaar niet aanwezig zijn op de uitreiking. Hij had niet zo’n waterdicht excuus als Polanski: hij had er zelfs geen.

De European Film Awards, die zichzelf graag zien als de Europese Oscars, blijven worstelen met relevantie. Het helpt niet als de helft van de winnaars niet opdaagt.

ANTONIO BANDERAS

Geen verrassingen bij de prijzen voor de acteurs. Antonio Banderas stak kop en schouders boven de concurrentie uit met zijn vertolking in ‘Dolor y gloria’, waarvoor hij zowat in de huid kroop van zijn regisseur, Pedro Almodóvar. En opnieuw ‘The favourite’: de alom geliefde Olivia Colman werd bekroond tot beste actrice, tien maanden nadat ze voor diezelfde vertolking al een Oscar won. Het zal niemand verbazen dat Miss Colman daarvoor niet meer het huis verlaat. Banderas’ excuus om niet aanwezig te zijn, was dat hij een halfuur later een theaterstuk opvoerde; Colmans excuus was dat ze… een vrije dag had. In alle eerlijkheid: Banderas had ook niet zijn kat gestuurd, hij had Almodóvar gestuurd.

Met nog vier awards in de technische categoriën komt het totaal voor ‘The favourite’ op acht, een record in de geschiedenis van de European Film Awards. Het is een opzienbarende prestatie die ondersneeuwt dat het een sterk jaar was voor Europese films.

OLEG SENTSOV

De speeches bleven dit jaar al bij al vrij apolitiek, in vergelijking met voorgaande jaren. De toon bleef licht. Heel even werd Oleg Sentsov tot op het podium gesleurd, maar ook dat mocht niet te lang duren. De Oekraïense regisseur zat 5,5 jaar in een Russische gevangenis na een schijnproces waarin hij veroordeeld werd voor terrorisme. Op 7 september van dit jaar werd hij eindelijk vrijgelaten. Al die jaren hield de Academy een stoel leeg tijdens de ceremonie - die kon hij dit jaar innemen. De man kreeg niet het woord, maar Mike Downey maakte van de gelegenheid gebruik om aandacht te vragen voor een nieuw concept om regisseurs te steunen die onder vuur liggen. De Academy zet samen met het Amsterdamse documentairefestival Idfa en het filmfestival van Rotterdam een organisatie op met de titel ‘Filmmakers at risk’. ‘We zijn heel blij dat Oleg terug is’, zei Downey. ‘Maar we moeten vermijden dat dit in de toekomst nog kan. Telkens er een aanval op de vrijheid van filmmakers komt, moeten we kunnen reageren met snelheid, precisie en mededogen. Zulke acties zullen niet langer kunnen gebeuren zonder krachtige respons.’

Meteen kandidaat voor dat programma is de Iraanse regisseur Jafar Panahi, die al jaren het land niet uit mag. Hij kon wel een video inzenden om te vertellen hoe veel hij had gehad aan een foto van Juliette Binoche in de Iraanse gevangenis.

De actrice kreeg een oeuvreprijs uit handen van Claire Denis, die haar regisseerde in ‘Let the sunshine in’ en ‘High life’. Ze noemde Binoche ‘een goede tuinier, een goede kok, een roekeloze chauffeur, een gewaagde danseres, een geweldige moeder, zus en vriendin’. Binoche bedankt op haar beurt haar producers, ‘maar ook al de kinderoppassen die hebben gezorgd voor mijn kinderen’.

DE WINNAARS

  • Film: ‘The favourite
  • Komedie: ‘The favourite’
  • Regisseur: Yorgos Lanthimos, ‘The favourite’
  • Actrice: Olivia Colman, ‘The favourite’
  • Acteur: Antonio Banderas, ‘Dolor y Gloria’
  • Documentaire: For Sama
  • Animatiefilm: Buñuel en el laberinto de las tortugas
  • Scenarist: Céline Sciamma, ‘Portrait de la jeune fille en feu’
  • Ontdekking van het jaar: ‘Les misérables’
  • Kortfilm: ‘The Christmas gift’, Bogdan Muresanu
     
  • Europese prestatie in wereldcinema: Juliette Binoche
  • Lifetime Achievement Award: Werner Herzog
  • People’s choice: ‘Cold war’
  • Tv-series: ‘Babylon Berlin’