Wie in China simkaart koopt, moet nu ook gezicht laten scannen
Gezichtsherkenning op een iPhone in China Foto: ISOPIX

Sinds zondag moeten Chinese telecomoperatoren de gezichten inscannen van nieuwe klanten die een simkaart laten registreren. Volgens de overheid is de maatregel bedoeld om fraude tegen te gaan.

Volgens een nota van het ministerie van Industrie en Informatie moeten telecomoperatoren ‘artificiële intelligentie’ toepassen om zich ervan te verzekeren dat de identiteit die nieuwe klanten doorgeven, daadwerkelijk klopt. Ze moeten er ook voor zorgen dat simkaarten nadien niet door klanten worden doorverkocht.

Het maakte echter niet bekend welke bedrijven de technologie zullen aanbieden voor de gezichtsscans. Verder is onduidelijk of de vele honderden miljoenen Chinezen die nu al een simkaart hebben, ook hun gezicht zullen moeten laten inscannen.

Officieel heet het dat de maatregel werd ingevoerd in de strijd tegen fraude. Het ministerie noemt ook terreurbestrijding als een belangrijke reden.

Door de nieuwe maatregel, voor het eerst aangekondigd in september, zullen voortaan echter miljoenen mensen extra in de gaten worden gehouden door de gezichtsherkenningssystemen van de Chinese overheid. Die technologie is nu al wijdverspreid in China. Zo gebruikt de Chinese overheid al volop gezichtsherkenning om burgers op elk moment van de dag in de gaten te houden. Supermarkten en hotels bieden klanten verder de mogelijkheid om te betalen of in te checken door hun gezicht te laten scannen.

Veiligheidsstaat

Mensenrechtenorganisaties noemen de nieuwe maatregelen ‘een verdere stap richting een ‘dystopische veiligheidsstaat’, waarin burgers voortdurend worden gecontroleerd en gemonitord door de overheid op tekenen van onvrede of verzet.

In China zelf blijft de weerstand tegen het gebruik van gezichtsherkenning vooralsnog beperkt. Op de microblogsite Weibo drukten veel gebruikers net hun steun uit voor de nieuwe maatregel. Toch waren her en der toch ook enkele incidenten rond het gebruik van gezichtsherkenning. Zo begon universiteitsprofessor Guo Bing in november een rechtszaak tegen een safaripark in Peking, omdat het aan de ingang zijn gezicht had gescand en daarbij persoonlijke data had verzameld.

Daarnaast zei het Chinese ministerie van Onderwijs in september dat het het gebruik van gezichtsherkenning zou ‘inperken en reguleren’, nadat woedende ouders hadden aangeklaagd dat de universiteit van Nanjing camera’s had opgehangen in de leslokalen om de aanwezigheid en de inzet van de studenten te controleren.