Democratische presidentskandidaten blijven het oneens over rijkentaks
Foto: AFP

In Atlanta vond het vijfde debat in de strijd om de Democratische nominatie voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020. De kandidaten waren eens over de impeachmentpordecure tegen huidig president Trump, maar verschilden in visie over een rijkentaks en de aanpak van een universele Amerikaanse gezondheidszorg.

Volgens recente opiniepeilingen wordt de Democratische race naar het Witte Huis gekenmerkt door een driestrijd aan de top, tussen de gematigde voormalige vice-president Joe Biden en de meer progressieve Senatoren Elisabeth Warren en Bernie Sanders. In twee recente polls in Iowa prijkte Pete Buttigieg, burgemeester van South Bend, Indiana echter bovenaan het lijstje. Buttigieg zou ook in New Hampshire graag gezien zijn.

Universele gezondheidszorg

Elizabeth Warren verloor aan populariteit nadat ze tijdens het vorige debat onder vuur kwam bij de vraag rond financiering van haar plan voor universele gezondheidszorg (Medicare for all). Dat plan wil de private zorgverzekering overbodig maken. Maar hoe financier je dat alles zonder belastingverhoging voor de middenklasse? 

Warren maakte zich toen sterk dat dat mogelijk was. Joe Biden, voor wie een overheidsgeleide gezondheidszorg ook een optie is, liet weten dat bij de ‘grote meerderheid’ van de Democraten geen steun voor Warrens aanpak bestaat. Biden gelooft dat de volgende regering moet ’voortbouwen op Obamacare’.

Warren publiceerde intussen een gedetailleerd plan waarin ze de kosten voor de universele gezondheidszorg volledig dekt met belastingverhogingen voor de rijken en de bedrijven, maar met 'geen penny' aan nieuwe belastingen op de middenklasse. 

Rijkentaks

Net als in eerdere debatten waren de andere kandidaten het ook niet eens met Warrens voorstel om eerder rijkdom dan inkomen te belasten. De rijkentaks van Elizabeth Warren heeft betrekking op vermogens boven 50 miljoen dollar. Rijken met een vermogen tussen 50 miljoen en 1 miljard dollar zouden daarop 2% belastingen betalen. Voor vermogens boven het miljard zou de taks 4% bedragen. ‘Ik ben het beu om miljardairs te laten profiteren’, zei ze daarover. ‘Onze huidige regering werkt almaar meer in het voordeel van de miljardairs, van de rijken en de goed geconnecteerden en almaar minder voor de rest van de mensen.’ Warren voegde eraan toe ze de rijkentaks zou gebruiken om het collegegeld en de universele kinderzorg te financieren. Ze streeft bovendien naar een afschaffing van het gros van studentenleningen.

Weinig ervaring

Pete Buttigieg, die enkel politieke ervaring heeft als burgemeester van South Bend, Indiana, kreeg onder meer de vraag hoe zijn achtergrond hem kon voorbereiden op een post in het Witte Huis. Buttigieg agumenteerde dat hij in het Amerikaanse leger in Afghanistan had gediend. Die ervaring had hem inzicht verschaft op de impact van militaire beslissingen in Washington op de troepen ter plaatse. Verder trachtte hij zijn gebrek aan ervaring in de hoofdstad als een voordeel te presenteren. ‘Ik weet dat wat in mijn stad gebeurt, voor Washington klein mag lijken, maar eerlijk gezegd: voor ons lijkt net de machtsstrijd in Capitol Hill klein.

Buttigieg werd ook aangesproken op de moeilijkheden die hij heeft om zwarte kiezers aan te trekken, een cruciale groep in de strijd om de Democratische nominatie. De zwarte gemeenschap in South Bend bekritiseerde Buttigieg na het ontslag van de eerste zwarte politiechef daar in 2012. Eerder dit jaar kreeg Buttigieg opnieuw met zwart protest te maken, nadat een politie-officier het vuur opende op een zwarte man.

Steun van de zwarte gemeenschap

De burgemeester van South Bend gaf toe dat het een uitdaging wordt om de zwarte gemeenschap mee te krijgen in zijn verhaal. Als holebi stelde Buttigieg alvast dat hij geen ervaring had met discriminatie op basis van huidskleur, maar dat hij wel wist wat het betekende om je een vreemdeling te voelen in eigen land en je rechten bediscussieerd te zien in televisiedebatten.

Later in het debat zou Joe Biden stellen dat de reden voor zijn verkiezing tot vice-president onder Obama net zijn ‘langdurige relatie met de zwarte gemeenschap’ was. Biden krijgt volgens de polls veel steun van zwarte kiezers.

Over één onderwerp klonken de deelnemers aan het debat in Atlanta wél absoluut eensgezind: de pogingen van president Trump om Oekraïne een onderzoek naar voormalig vice-president Joe Biden te laten starten, illustreerden de corruptie van de Trump-administratie.