Bekroonde Iraans-Koerdische schrijver vrij na zes jaar in Australisch detentiecentrum
Behrouz Boochani Foto: LightRocket via Getty Images

De Iraans-Koerdische journalist en schrijver Behrouz Boochani, die als asielzoeker zes jaar werd vastgehouden in het omstreden Australische detentiecentrum op het eiland Manus, is sinds donderdag weer vrij. Dat meldde Boochani zelf via Twitter. Met zijn boek ‘No friend but the mountains’ won hij de meest prestigieuze literatuurprijs van Australië. Daarnaast maakte hij reportages voor internationale media.

‘Ik ben net aangekomen in Nieuw-Zeeland. Zo opwindend om na meer dan zes jaar weer vrij te zijn’, schreef Boochani donderdagavond (lokale tijd) op Twitter. ‘Ik ben uitgenodigd door het literaire festival WORD Christchurch en ik zal deelnemen aan een evenement hier. Bedankt aan alle vrienden die dit mogelijk maakten.’

Boochani gooide hoge ogen met zijn boek ‘No friend but the mountains’, waarin hij zijn detentie op Manus beschrijft. Een kloeke roman van 416 bladzijden, maar helemaal geschreven via tekstberichten op een telefoon. 

Manus is een vulkanisch eiland van ongeveer 2.000 vierkante kilometer groot dat deel uitmaakt van Papoea-Nieuw-Guinea. Australië brengt sinds 2012 bootvluchtelingen onder op het eiland, waar ze moeten wachten op de behandeling van hun asielprocedure. Ze doen dat in heel zware omstandigheden, die al herhaaldelijk aangeklaagd werden wegens mensenrechtenschendingen. Heel wat asielzoekers gaven al aan dat ze de procedures ervaren als zijnde eindeloos. Die onzekerheid leidde ertoe dat heel wat asielzoekers op het eiland zelfmoord pleegden. Met het harde regime wil Australië een ontradingseffect creëren.

Folteringen

Zo was Boochani er ook getuige van hoe bewakers van het detentiecentrum asielzoekers mishandelden, medische verzorging ontzegden en zelfs doodden. Zelf werd Boochani ook tweemaal gefolterd, nadat hij in eenzame opsluiting was geplaatst als straf voor het schrijven van een artikel over het leven in het kamp.

Het detentiecentrum waar de Iraans-Koerdische schrijver lange tijd werd vastgehouden, is intussen afgebroken. Toch worden zeker nog 46 asielzoekers vastgehouden in een gevangenis in Port Moresby, de hoofdstad van Papoea-Nieuw-Guinea.

Omzwervingen

Via hervestigingsprogramma’s, onder meer met Papoea-Nieuw-Guinea en met de Verenigde Staten, probeert Australië erkende vluchtelingen aan andere landen te kunnen overdragen, al lukt dat vaak niet. Met Nieuw-Zeeland wil Australië het geen programma, omdat op die manier vluchtelingen alsnog Australië zouden kunnen binnenraken.

Volgens The Guardian, de Britse krant waarvoor Boochani vaak reportages maakte over het leven op Manus, is mocht hij woensdag vertrekken uit Papoea-Nieuw-Guinea. Via omzwervingen zou hij aangekomen zijn in Nieuw-Zeeland. Hij zou daar een visum hebben voor een maand en hoopt om via het hervestigingsprogramma met de VS, dat nog onderhandeld werd met oud-president Barack Obama, toegelaten te worden tot dat land.

Koerdische onafhankelijkheid

Lukt dat niet, dan wil hij andere oplossingen zoeken. ‘Ik ga nooit nog terug naar die plaats’, zei Boochani aan The Guardian. ‘Ik wil gewoon ergens zijn waar ik een persoon ben, geen getal, en niet alleen het label ‘vluchteling’ draag.’

Boochani, die tijdens zijn detentie uitgroeide tot de stem van de asielzoekers die daar vastgehouden worden, vluchtte in 2013 uit Iran vanwege zijn berichtgeving over en zijn steun aan de Koerdische onafhankelijkheid. Ook al is hij gelukkig weer vrij te zijn, aan The Guardian verklaarde hij ook bezorgd te zijn over de mannen die in Papoea-Nieuw-Guinea achterblijven, in de eerste plaats de 46 die opgesloten zitten in Port Moresby.