Socialistische PSOE blijft grootste in Spanje, uiterst rechtse Vox eindigt derde
Pedro Sánchez kan niet echt tevreden zijn met dit resultaat Foto: EPA-EFE

De parlementsverkiezingen hebben de politieke patstelling die het land nu al enkele jaren beheerst, niet opgelost. Integendeel, het wordt nog moeilijker om een regering te vormen, nu Vox de op twee na grootste partij van het land is geworden.

Bij de parlementsverkiezingen van zondag hebben de drie linkse, nationale partijen samen 8 zetels meer dan de drie rechtse partijen. De Partido Socialista Obrero Español (PSOE), Unidas Podemos en de nieuwe partij Más País hebben samen 158 zetels in de wacht gesleept, de Partido Popular (PP), Ciudadanos en het uiterst rechtse Vox behaalden 150 zetels.

De PSOE blijft met 120 zetels de grootste partij van het land en dus zal leider Pedro Sánchez als eerste moeten proberen een regering te vormen.

Rechts viert feest

Maar het waren de PP en Vox die gisteravond feest vierden, want die twee partijen zijn sterk gegroeid. De PP gaat van 66 naar 88, het uiterst rechtse Vox verdubbelt zijn zetelaantal ruimschoots van 24 naar 52. De derde rechtse partij, Ciudadanos, is gereduceerd tot een kleine fractie van 10 parlementsleden. Vandaag beslist die partij over het lot van haar leider Albert Rivera.

De leider van de PP, Pablo Casado, zei zondagavond terecht dat het plebisciet dat Sánchez had georganiseerd, door de bevolking is afgestraft. De aftredende socialistische premier, die na de verkiezingen in april er niet in geslaagd was voldoende steun in het parlement te vinden voor zijn minderheidsregering, had erop gerekend dat hij de vele onbesliste kiezers en de centrumkiezers zou kunnen overtuigen om voor de PSOE te stemmen. Maar die strategie heeft niet gewerkt, aangezien de PSOE 3 zetels verliest.

Moeilijke, misschien onmogelijke puzzel

Het wordt alweer bijzonder moeilijk voor Sánchez om een meerderheid in het parlement te vinden. Als hij alleen wil steunen op de linkse, nationale partijen, dan geraakt hij niet aan voldoende zetels. Hij kan proberen om de linkse separatistische partijen te overtuigen om hem te steunen, maar die zullen daarvoor ongetwijfeld een hoge prijs vragen.

De sleutel voor de oplossing kan ook bij de PP liggen. Zullen de christendemocraten bereid zijn om Sánchez te depanneren? De PSOE en de PP hebben samen een comfortabele meerderheid van 208 op de 350 zetels. PP-leider Casado liet zondagavond niet in zijn kaarten kijken. Hij zei dat zijn partij ‘verantwoordelijk zou handelen met het oog op het belang van het land’ maar hij legde niet uit wat hij daarmee precies bedoelde. De spectaculaire groei van Vox is vervelend voor de PP, want die uiterst rechtse partij zal erover waken dat de christendemocraten niet teveel toegevingen doen.

Catalonië

De groei van de PP en van uiterst rechts is op rekening van de Catalaanse separatisten te schrijven. In de loop van de campagne bleek dat de PSOE in de peilingen daalde als er protesten in Catalonië waren. De rechtse partijen hebben altijd een zeer strenge houding tegenover de Catalaanse separatisten aangenomen. De linkse partijen benadrukten het belang van dialoog. De komende regering moet het probleem Catalonië dringend aanpakken.

Het land heeft ook nood aan een stabiele regering. De verkiezingen van zondag waren de vierde parlementsverkiezingen in vier jaar. Veel kiezers hebben ervoor gekozen om thuis te blijven, slechts 70 procent van hen ging stemmen.