Demir na bezoek deurwaarder Greenpeace:  'Dwangsommen zorgen niet voor propere lucht'
Themabeeld: smog vervuiling in Brussel Foto: BDW

Volgens milieuorganisatie Greenpeace beantwoordt het nieuwe Vlaamse luchtkwaliteitsplan niet aan de vereisten die de rechter vorig jaar oplegde aan het Vlaams gewest. Daarom stuurt Greenpeace een deurwaarder naar het kabinet van Vlaams minister van Omgeving en Energie Zuhal Demir (N-VA). 'Dwangsommen eisen van de belastingbetaler zorgt niet voor propere lucht. Het betaalt alleen advocaten', reageert Demir.

De rechter gaf Greenpeace gelijk toen het twee jaar geleden de Vlaamse regering voor de rechter daagde wegens de ongezonde lucht in Vlaanderen. Het ging vooral over het blijvend overschrijven van de Europese normen voor stikstofdioxide (NO2).

De Vlaamse regering moest binnen het jaar na de betekening van het vonnis (6 november 2018) een luchtkwaliteitsplan opstellen dat aantoont hoe deze illegale overschrijdingen op zo kort mogelijke termijn zullen verdwijnen.

‘Vrijblijvend plan zonder tanden’

Het plan waarmee de nieuwe Vlaamse regering nu op de proppen komt, beantwoordt hier volgens Greenpeace hoegenaamd niet aan. ‘Dit is een vrijblijvend plan zonder tanden’, zegt Joeri Thijs, expert luchtkwaliteit bij Greenpeace. ‘Het bevat geen garanties dat de luchtkwaliteit op korte termijn zal verbeteren. De vele Vlamingen die hun recht op gezonde lucht opeisen, verdienen beter. Daarom sturen we een deurwaarder naar het kabinet van minister Demir om de naleving van het vonnis af te dwingen.’ Demir gelooft dat haar plan aan de eisen voldoet. 'Het plan is ook door de oppositie constructief onthaald in de commissie. We hebben een duidelijke politieke basis om dit aan te pakken tegen 2030, met 2025 als tussenstap', zegt Demir in een schriftelijke reactie.

De deurwaarder zal de Vlaamse overheid aanmanen een dagelijkse dwangsom te betalen, zoals in het vonnis werd vermeld en zolang het plan niet tegemoetkomt aan de vereisten uit het vonnis. ‘We betreuren dat we deze stap moeten zetten. Maar we hopen dat dit de Vlaamse overheid eindelijk wakker schudt om werk te maken van dringend, ambitieus en geloofwaardig beleid voor gezondere lucht’, aldus Thijs.

Demir hoopt samen te kunnen werken met de milieuorganisatie. 'Greenpeace is ongeduldig, ik ook. Maar samenwerking lijkt me beter dan naar de rechtbank stappen. Ik ben bereid om de experts van Greenpeace te ontvangen en in overleg te gaan over de verdere uitwerking van het plan. Ik ben vragende partij', zegt Demir.

Ze merkt op dat Greenpeace 'geen politieke besognes' heeft en zich geen zorgen hoeft te maken 'over economische gevolgen of het draagvlak bij de bevolking'. Maar dwangsommen eisen van de belastingbetaler zorgt niet voor propere lucht. 'Het betaalt alleen advocaten', voegt ze er aan toe.
 

Onvoldoende maatregelen

De maatregelen die in het huidige plan staan, bevatten volgens de milieuorganisatie te weinig details en hebben geen concrete deadlines. ‘Er komt geen slimme kilometerheffing, ultralage-emissiezones worden niet verplicht en er is geen duidelijk traject voor de vergroening van het wagenpark. Verschillende voorstellen zijn bovendien de bevoegdheid van de federale of lokale overheden en daarbij ontbreekt het aan afspraken over hoe deze zullen worden nageleefd’, benadrukt Thijs.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er in België nog altijd meer dan 9.000 mensen vroegtijdig sterven door ongezonde lucht en bijna een kwart van de kinderen met astma lijdt aan die aandoening door de uitstoot van stikstofdioxide, vooral door het verkeer.

Volgens Greenpeace heeft Vlaanderen veel te winnen bij een ambitieus luchtkwaliteitsplan, niet enkel voor onze gezondheid, maar ook voor het klimaat. Een rapport van het Europese Milieuagentschap EEA toonde enkele weken geleden aan dat beleid tegen luchtvervuiling helpt om de klimaatcrisis aan te pakken.