Jonge manifestanten schrijven afscheidsbrieven naar hun geliefden voor ze de straat optrekken in Hongkong. De betogingen in de miljoenenstad slepen al maanden aan, en worden alsmaar gewelddadiger.

‘Ik ben 22 jaar en dit is mijn laatste brief’, zegt een anonieme betoger aan The New York Times, die de brief aan zijn vader voorleest. ‘Ik bang dat ik zal sterven en dat ik je niet meer zal zien, maar ik kan niet anders dan de straat op te trekken’, schrijft hij aan zijn vader. De jongeman is niet alleen. ‘Aan mijn vriendin Tracy, er is zoveel onzekerheid’, leest een jongeman voor. ‘Mijn hart is troebel, en ik ben bang dat er me iets zal overkomen. Zal je mij onverantwoordelijk vinden, of trots op me zijn?’

‘Mama, papa, als jullie deze brief vinden, zal ik misschien gearresteerd zijn, of dood’, getuigt een derde betoger. ‘Ik heb altijd geprobeerd om een goede zoon te zijn, op school en op het werk. Maar ik wil bovenal een persoon met een geweten zijn, en geen egoïstische lafaard.’

‘Geen enkele burger zou bang mogen zijn van de overheid, de overheid zou bang moeten zijn van het volk’, vindt een van de jongeren.

Protesten

Hongkong beleeft sinds vier maanden zijn ergste politieke crisis, met bijna dagelijks acties en betogingen voor democratische hervormingen. Het protest begon als verzet tegen een uitleveringswet, maar zelfs na de intrekking ervan blijven de inwoners op straat komen. Ze eisen meer democratie en zijn tegen de achteruitgang van vrijheden en de toenemende controle door de Chinese regering op de semi-autonome regio.

De politie gaat almaar gewelddadiger te werk, er werden al honderden, ook minderjarige, betogers opgepakt. Traangas en rubberkogels worden ingezet om de protesten de kop in te drukken. De 18-jarige Tsang Chi-kin werd begin deze maand in kritieke toestand naar het ziekenhuis gebracht nadat hij tijdens de protesten van dichtbij een politiekogel in de borst had gekregen. Het was de eerste keer dat de politie met scherp op een betoger heeft geschoten. Verschillende betogers liepen verwondingen op aan hun ogen door de rubberkogels.

De leider van Hongkong Carrie Lam, voerde een wet in uit het koloniale tijdperk in 1922 die de leider noodbevoegdheden geeft. Er werd ook een verbod aangekondigd op het dragen van (mond)maskers tijdens de protesten.

China lijkt niet bereid toegevingen te doen naar Hongkong toe. ‘Wie probeert om China te splitsen, in om het even welk deel van het land, zal in de pan worden gehakt en tot stof vergaan.’ Dat zei de Chinese president in oktober tijdens een bezoek aan buurland Nepal. In het Engels klinkt dat als ‘any attempt will end in crushed bodies and shattered bones’ of ‘elke poging zal eindigen in verpletterde lichamen en verbrijzelde botten’.

Van Groot-Brittannië naar China

In 1997 droegen de Britten de macht over hun kolonie Hongkong over aan China. Dat gebeurde met de ­belofte dat Peking tot 2047 een mini-grondwet zou respecteren die garandeerde dat Hongkongers van hun onafhankelijke rechtsstaat en ­uitgebreide grondrechten konden blijven genieten. Hongkong mocht ­volgens die afspraak ook een eigen politieke- en economische koers varen en behield de Hongkong-dollar.

Via deze zogenaamde ‘een staat, twee systemen-formule’ hoopten de Britten dat ook de Chinezen de voordelen van de liberale rechtsstaat zouden inzien en adopteren. Maar het ziet ­ernaar uit dat China zijn autoritaire bestuursvorm aan Hongkong wil opdringen.