Staatsschuld sneller dan verwacht op 100 procent
Het logo van de Nationale Bank van België op de voorgevel van de hoofdzetel. Foto: BELGA

De Belgische staatsschuld is vorig jaar tot 100 procent van het bbp gedaald. Dat komt door een optisch effect: de vijfjaarlijkse herziening van het bruto binnenlands product.

De Belgische economie was in 2017 zo’n 7 miljard euro groter dan tot nu toe gedacht. Tot die conclusie is de Nationale Bank gekomen na een grondige aanpassing van de manier waarop de omvang van het bruto binnenlands product (bbp) berekend wordt. De herziening vindt elke vijf jaar in alle Europese landen plaats. Door de verbeterde methodologie kon de Nationale Bank de groeicijfers sinds 1995 aanpassen. In die periode werd de Belgische economie jaarlijks niet 1,8 procent, maar 1,9 procent groter. Sinds 2010 was de groei 1,4 procent in plaats van 1,2 procent.

Doordat de staatsschuld wordt uitgedrukt als percentage van het bbp, zakte die schuld vorig jaar tot exact 100 procent. Tot nu toe luidde het cijfer voor 2018 nog 102 procent, maar door de iets grotere omvang van de economie gaat er nu 2 procent vanaf. In absolute cijfers is de staatsschuld nog altijd even groot, maar de verhouding met de economische activiteiten in ons land is iets gunstiger geworden. Een cosmetisch meevallertje voor de nieuwe regering.

De Nationale Bank voerde heel wat technische aanpassingen door om de omvang van de economie beter te kunnen berekenen. Ook werden er economische activiteiten in kaart gebracht die voorheen onder de radar bleven. Een ervan is de elektriciteitsproductie door huishoudens. Veel gezinnen hebben zonnepanelen op het dak die stroom produceren, maar die productie onttrekt zich grotendeels aan de klassieke elektriciteitsstatistieken. Daardoor bleef 600 miljoen euro aan economische activiteit onderbelicht, blijkt nu. De Nationale Bank heeft de omvang ervan onderzocht via gegevens van de regionale regulatoren en de aantallen uitgereikte groenestroomcertificaten.

Zonnepanelen en onlineaankopen

Aan de uitgavenzijde werden de onlineaankopen die Belgische consumenten doen bij buitenlandse webwinkels in kaart gebracht. Dat bedrag is van 400 miljoen euro in 2011 gestegen tot 3,1 miljard euro vorig jaar. Tussen 2012 en 2015 had deze activiteit een gemiddelde jaarlijkse impact op de economie van 2,7 miljard euro. Om deze activiteit in kaart te brengen, ploos de Nationale Bank onder meer de gegevens van betaal- en kredietkaarten uit. Dit geld verdwijnt weliswaar naar het buitenland, maar is wel van belang om de omvang van de economie te bepalen, omdat het om uitgaven van Belgische consumenten gaat. Een extra importstroom dus.

De andere aanpassingen zijn allemaal technisch van aard. Zo werd de toegevoegde waarde van huurgelden beter ingeschat, evenals die van levensverzekeringen en vzw’s. Er is ook een lichte herziening van het aantal arbeidsplaatsen in België. Het zijn er vijftienduizend meer dan tot nu toe gedacht, op een totaal van ongeveer 4 miljoen banen.