De Britse Queen Elisabeth heeft maandagmiddag het Britse parlement toegesproken.

Queen Elizabeth is maandag in een koets van Buckingham Palace naar Westminster getrokken om er de Queen’s Speech af te leveren. 'Het is de prioriteit van deze regering om het vertrek van Groot-Brittannië uit de Europese Unie te verzekeren voor 31 oktober', opende de Queen haar speech. 'De regering werkt hard aan een nieuw partnerschap met de Europese Unie, gebaseerd op vrije handel en bevriende samenwerking.'

Vervolgens kondigde de Queen een reeks nieuwe maatregelen aan om bijvoorbeeld uitstekend onderwijs te garanderen of om de luchtkwaliteit te verbeteren. Voor het eerst zullen er wetten komen die de verdere klimaatopwarming moeten tegengaan, aldus de Queen. Er komt ook een vliegtaks. Ook de thema's gezondheidszorg, justitie en migratie kwamen kort aan bod. 

Verder werden ook nieuwe investeringen aangekondigd om de weginfrastructuur te verbeteren, zodat alle uithoeken in het land kunnen profiteren van de opportuniteiten. Groot-Brittannië moet ook wereldspeler blijven of worden op wetenschappelijk vlak, in de strijd tegen klimaatverandering of op het vlak van de internationale handel. 

2017

Normaal gezien is dat de jaarlijkse officiële opening van het parlementaire jaar, maar nu is de koningin al van juni 2017 niet meer in het parlement geweest: de vorige eerste minister Theresa May wilde een parlementaire sessie van twee jaar, gefocust op de Brexit.

Precies de Brexit bemoeilijkte de zaak ook deze keer. Alles begon al met de beslissing van Boris Johnson om het parlement vijf weken lang naar huis te sturen, officieel ter voorbereiding van de troonrede, maar volgens critici vooral een manier om de parlementsleden monddood te maken vlak voor de Brexitdatum van 31 oktober. De oppositie kwam in opstand en het Britse Hooggerechtshof besliste uiteindelijk dat Johnsons beslissing onwettig was, maar de hele situatie zette de regering wel lijnrecht tegenover het parlement.

Dat verbeterde er in de weken nadien niet op. Net nadat Johnson had aangekondigd het parlement te willen verdagen, slaagde de oppositie er met de zogenaamde ‘Benn Act’ nog snel in de premier te verplichten de Europese Unie opnieuw om uitstel te vragen als er uiterlijk op 19 oktober geen nieuw Brexitakkoord op tafel ligt. Dat gebeurde nota bene met de hulp van een twintigtal parlementsleden van Boris Johnsons eigen Conservatieve partij. Een pijnlijke nederlaag voor de premier, die sinds zijn aantreden afgelopen zomer al zeven opeenvolgende stemmingen in het parlement verloor. Zo kreeg hij bijvoorbeeld tot twee keer toe geen meerderheid voor vervroegde verkiezingen.

Stemming

Ook over de Queen’s Speech moet er worden gestemd, al volgt die stemming pas na vier à vijf dagen debat. Normaal gezien is dat een detail, maar in dit geval zou het wel eens kunnen mislopen. Johnson gooide de 21 rebellen na de stemming over de ‘Benn Act’ uit de partij, en heeft lang geen meerderheid in het Lagerhuis. Als op dit moment elk oppositielid tegen de regering stemt, verliest die met 45 stemmen, telde de BBC.

In dat geval zou Johnson onder grote druk staan om ontslag te nemen: als een regering een stemming over de Queen’s Speech verliest, betekent dat dat de parlementsleden de plannen van de regering voor het komende jaar verwerpen. Maar tot een automatische val van de regering leidt het niet: de oppositie zou een motie van wantrouwen kunnen indienen, maar is daar niet toe verplicht. De regering kan ook zelf vervroegde verkiezingen vragen, maar heeft dan een tweederdemeerderheid nodig. Vraag is of de oppositie Johnson nieuwe verkiezingen gunt: volgens de jongste peilingen zouden die zijn positie zelfs kunnen versterken.

Bijna 100 jaar geleden

De laatste premier die een stemming over de Queen’s Speech verloor, was Stanley Baldwin, ook een Conservatief. Hij was zijn meerderheid eigenlijk al kwijtgespeeld bij de verkiezingen van 1923 maar ging toch door met de King’s Speech, toen onder koning George V. Nadat hij de stemming verloor, stapte hij op en nam een minderheidsregering onder Labour het over.