PiS haalt absolute meerderheid in Polen
Jaroslaw Kaczynski was tevreden met de exitpolls. Foto: REUTERS

De nationaal-conservatieve Poolse regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) van voorzitter Jaroslaw Kaczynski heeft de Poolse parlementsverkiezingen gewonnen met 43,59 procent van de stemmen. Dat blijkt uit de door de nationale kiescommissie maandag gepubliceerde einduitslag. Dat levert ook een absolute meerderheid in het parlement op.

De nationalistische regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) behaalt zo een absolute meerderheid voor een nieuwe termijn van vier jaar. Daarmee haalt de partij van Jaroslaw Kaczynski voor de tweede maal op rij een absolute meerderheid. De PiS beschikt over 235 zetels in het parlement dat er 460 telt. 

Burgercoalitie (KO), de voornaamste oppositielijst, gevormd rond de voormalige centrumrechtse regeringspartij Burgerplatform (PO) van Donald Tusk, loopt met 27,40 procent van de stemmenen 134 zetels ver achter.

Op de derde plaats staat een coalitie van drie linkse partijen, Alliantie van Democratisch Links (SLD), met 12,50 procent van de stemmen en 49 zetels. Ook de centrumrechtse Poolse coalitie (PSL) krijgt dertig zitjes in de Sejm met 8,55 procent van de stemmen.

De nationalistische libertijnse Confederatie Vrijheid en Onafhankelijkheid vergaarde 6,81 procent van de stemmen en 11 zetels.
Een zetel gaat naar de kandidaat van de Duitse minderheid in Polen.

‘Ondanks een sterk oppositiefront, hebben we gewonnen,’ zei Kaczynski, die zichzelf al als overwinnaar had uitgeroepen.

Een recordaantal Polen, geschat op 61,1 procent, bracht zijn stem uit.

Kind en gezin

Polen hanteert een ingewikkeld stemsysteem. Stemmen voor partijen die zich niet over de kiesdrempel van vijf procent weten te hijsen, worden verdeeld over de andere partijen, met een bonus voor grotere partijen. Deels om die reden won PiS de verkiezingen in 2015. Toen moesten verscheidene kibbelende linkse partijen de stemmen delen, waardoor ze onder de kiesdrempel bleven hangen.

De extreemrechtse lijst Konfederacja flirtte toen enige tijd met de kiesdrempel, maar slaagde er toch in 6,4 procent van de stemmen te behalen.

Door een combinatie van sociale maatregelen wist Recht en Rechtvaardigheid de afgelopen beleidstermijn flink te scoren bij de bevolking. De pensioenleeftijd werd, tegen Europese eisen in, verlaagd van 67 jaar naar respectievelijk 65 en 60 jaar voor mannen en vrouwen. Daarnaast werden belastingen voor Polen onder 26 jaar afgeschaft en krijgen gezinnen per kind maandelijks 116 euro toegestoken. In de aanloop naar de verkiezingen werd deze maatregel uitgebreid naar gezinnen met slechts één kind. Hierdoor spendeert Polen 2,7 procent van zijn bbp aan overheidssteun voor gezinnen en kinderen. Aanvankelijk stonden economen sceptisch tegenover de uitgaven, maar door de sterke Poolse economie lijkt die kritiek gemilderd te zijn.

Recht en Rechtvaardigheid voert daarnaast een hevige cultuuroorlog tegen leden van de LGBTQ-gemeenschap en migranten, en wordt er door Europa van beschuldigd de scheiding van de machten niet te respecteren.

Correctie: In een vorige versie van dit artikel stond dat Jaroslaw Kaczynski president van Polen is. Hij is niet de president, maar voorzitter van de nationalistische regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS).