Wetenschappers waarschuwen in een klimaatrapport: dring de uitstoot van broeikasgassen terug of zie hoe steden overstromen, rivieren uitdrogen en het leven in zee verdwijnt.

Het rapport van het IPCC, het VN-panel van klimaatexperts, gaat in op de wereldwijde gevolgen van de opwarming van de oceanen, het smeltende ijs op Groenland en Antarctica en het verdwijnen van gletsjers.

‘Iedereen in de wereld zal getroffen worden door de veranderingen die we zien’, zegt de Britse wetenschapper Michael Meredith, een van de auteurs. ‘Maar we hebben een keuze. De toekomst ligt nog niet vast.’

Zeespiegel

Als gevolg van het onverwacht snel smeltende ijs op Groenland en Antarctica, verloopt de stijging van het zeeniveau steeds sneller. Het gaat al dubbel zo snel als in de twintigste eeuw en het tempo neemt alleen maar toe, zo stellen de klimaatwetenschappers.

Volgens het rapport kan het zeeniveau tegen 2100 met een meter stijgen. Bij ongewijzigd beleid wordt uitgegaan van een stijging tussen de 60 en 110 centimeter. Tegen 2300 kan dat meer dan vijf meter zijn.

Wanneer de uitstoot van broeikasgassen wordt teruggedrongen en de gemiddelde temperatuurstijging beperkt wordt tot minder dan 2 graden, zal het waterpeil op zee tegen het einde van de eeuw nog altijd met 30 tot 60 centimeter stijgen.

Extreme gevolgen

Bijna twee miljard mensen leven aan een kust. Wetenschappers verwachten dat de stijgende zeespiegel jaarlijks triljoenen dollars aan schade zal veroorzaken, en tot miljoenen migranten zal leiden.

Extreme gevolgen zullen snel, voor 2050, en op veel plaatsen gevoeld worden, zegt wetenschapster Zita Sebesvari. Verwacht wordt dat extreme gebeurtenissen die in het recente verleden een keer per eeuw voorkwamen, tegen 2050 minstens een keer per jaar zullen plaatsvinden. En dat bij alle scenario’s.

De opwarming van de oceanen veroorzaakt zwaardere tropische stormen, met krachtigere wind en meer regen. Hittegolven en overstromingen als gevolg van El Niño zullen volgens het rapport twee keer zoveel voorkomen, of de uitstoot nu wordt terugdrongen of niet. Als de uitstoot niet wordt teruggedrongen, zal vijftien procent van het leven in zee verdwijnen.

Gletsjers die rivieren zoals de Ganges en de Yangtze voeden, kunnen dan weer dramatisch krimpen en zo de waterbevoorrading van grote delen van Azië in gevaar brengen.

‘De systemen veranderen op een manier die nog nooit eerder is voorgekomen’, zegt wetenschapper Matthias Garschagen.