Iran wil dan toch niet praten met Trump
Hassan Rohani Foto: AFP

De Amerikaanse president Donald Trump is bereid om het gesprek aan te gaan met Iran, maar dat is niet wederzijds. President Hassan Rohani wil dat de economische sancties eerst opgeheven worden voor hij op de foto gaat met Trump.

Op de G7-top in de Franse badplaats Biarritz, waar de Franse president Emmanuel Macron de rol van bemiddelaar op zich nam, werd toenadering gezocht met Iran. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Mohammad Javad Zarif zakte zelfs af naar Biarritz. De spanningen met Iran lopen op door de onduidelijkheid rond het nucleaire akkoord uit 2015, waaruit Trump zich vorige jaar eenzijdig terugtrok.

‘Onder de juiste omstandigheden’

Trump ging maandag akkoord om Rohani te ontmoeten ‘onder de juiste omstandigheden’. Hij voegde eraan toe dat er ook gesprekken lopen om de Iraanse economie rechtop te houden.

Rohani zei in een televisietoespraak dat Iran klaar is voor gesprekken, maar ‘eerst moeten de VS alle illegale en oneerlijke sancties opheffen’. ‘Washington kan een positieve verandering teweegbrengen, neem de eerste stap’, zei Rohani. ‘Zonder deze stap zal het conflict blijven duren.’

Het is onzeker wat Trumps reactie zal zijn. Hij stapte in 2018 eenzijdig uit het nucleaire akkoord, en voert sindsdien een beleid van ‘maximale druk’. Zo probeert hij Iran te dwingen om de ballistische raketten op te geven en hun steun aan verschillende groepen in het Midden-Oosten op te geven. Rohani en Trump zullen allebei aanwezig zijn op de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in september. Een ontmoeting tussen beide leiders zou wel moeten worden goedgekeurd door ‘Opperste Leider’ Ali Khamenei, het hoogste politieke en religieuze gezag in Iran.

‘Iran wil geen spanning in de wereld, we willen een veilig Midden-Oosten, en we willen betere en veiligere banden met andere landen’, zei Rohani.

Nucleair akkoord

De discussie tussen Iran en het Westen draait rond het nucleaire akkoord dat in 2015 werd gesloten tussen Iran en de VS, Rusland, China en Europa. De korte interpretatie ervan luidt dat de bijtende economische sancties tegen Iran worden opgeheven als Teheran tijdelijk zijn nucleaire ­activiteiten strikt beperkt.

Vanuit Iraans perspectief is het akkoord wankel, sinds Trump in 2018 als enige uit dat akkoord stapte. Bovendien voerden de VS daarop nieuwe sancties in. Volgens Trump ging het akkoord niet ver genoeg en heeft het regime in Teheran de opheffing van de sancties tussen 2015 en 2018 alleen ­gebruikt om zijn invloed in het Midden-Oosten verder uit te bouwen – van Syrië via Libanon tot Irak en Jemen.

In de voorbije maanden zijn de spanningen tussen de VS, in een coalitie met onder meer Israël en Saudi-Arabië, en Iran gevoelig ­opgelopen. Er vonden explosies plaats op olietankers in de Per­zische Golf, zelfs heuse ‘ontvoeringen’ van hele tankers.