Indiase regering gaat grondwettelijke autonomie van Kasjmir intrekken
Veiligheidstroepen in Srinagar. Foto: reuters
Dat India de autonomie van de twistregio Kasjmir intrekt, is een reactie op de groeiende onrust in de regio. Het was ook een campagnebelofte van premier Modi.

Indiaas Kasjmir, officieel de staat 'Jammu en Kasjmir', geniet volgens artikel 370 van de grondwet een speciaal statuut. Daardoor heeft het een grote autonomie: het mag een eigen grondwet en vlag hebben en op de meeste domeinen - met uitzondering van Buitenlandse Zaken, Defensie en Communicatie - een eigen koers varen.

Bij presidentieel decreet wordt dat artikel nu onmiddellijk ingetrokken.

Het decreet viseert alle grondwetsartikelen met betrekking tot Jammu en Kasjmir. Daardoor gaat ook het artikel 35A op de schop. Dat stipuleert dat mensen van buiten de staat geen grond mogen kopen in Jammu en Kasjmir. Veel Kasjmiri vrezen dat een intrekking ervan zal leiden tot een fundamentele verandering van de demografie van het territorium.

Unieterritorium

Behalve het schrappen van de grondwetsartikelen, kondigde de regering van de hindoenationalistische premier Narendra Modi (BJP) ook een wetsontwerp aan om Jammu en Kasjmir op te delen in twee. Ladakh, het oostelijke deel van de staat dat overwegend boeddhistisch is, zal worden afgescheiden. Wat overblijft van Jammu en Kasjmir zal niet langer een deelstaat zijn, maar de status van unieterritorium krijgen. Unieterritoria - momenteel telt India er zes - worden direct door de centrale regering bestuurd.

De heersende Bharatiya Janata Party (BJP), die de hindoeregering leidt, heeft er in het verleden al enkele keren mee gedreigd de privileges van de hoofdzakelijk door moslims bewoonde regio af te pakken. Het was ook een oude campagnebelofte van Modi.

Reactie: 'donkerste dag in de geschiedenis'

'Vandaag is de donkerste dag van de Indiase democratie', dat heeft de voormalige regeringsleidster van Indiaas Kasjmir, Mehbooba Mufti, getweet na de beslissing. 'De unilaterale beslissing van de Indiase regering om artikel 370 af te schaffen is illegaal en ongrondwettelijk en maakt van India een bezettingsmacht in Jammu en Kasjmir', zegt hij op Twitter.

Zoals heel wat andere politici staat Mehbooba sinds zondagnacht onder huisarrest, in een poging van de Indiase regering om na de aankondiging al te veel onrust te vermijden. 

'Dit zal catastrofale gevolgen hebben voor het subcontinent. De bedoelingen van de Indiase regering zijn duidelijk: ze willen het grondgebied van Jammu en Kasjmir veroveren door de bevolking te terroriseren', aldus nog  Mehboobha.

Strijd met Pakistan (en China)

Sinds de onafhankelijkheid van het vroegere Brits-Indië en de opsplitsing in India en Pakistan in 1947 strijden de twee landen om de heerschappij over het grensgebied Kasjmir. Ze vochten al twee oorlogen uit over het betwiste gebied. India beheerst het centrale en het zuidelijke deel, terwijl Pakistan het noordwestelijke deel bestuurt. Het noordoostelijke deel is dan weer in handen van de Chinezen.

Het is al langer onrustig in de regio Kasjmir. Dit weekend laaide de spanning echter op, nadat Indiase veiligheidsdiensten hadden gewaarschuwd voor een mogelijke aanval van extremisten. De militante groepen werden volgens India gesteund door buurland Pakistan, en de Indiase autoriteiten claimen dat deze groeperingen onlangs vijf militairen hebben gedood. 

De waarschuwingen hebben geleid tot angst bij de arbeiders, toeristen en hindoe-pelgrims in Kasjmir. De regio is erg in trek bij pelgrims, die een heilige tempelgrot in het Indiase deel als belangrijk bedevaartsoord beschouwen. 

Na de terreurwaarschuwing probeerden velen het vliegveld van de stad Srinagar te bereiken, in de hoop een vliegtuig naar de hoofdstad Delhi te kunnen nemen.