Nederlandse politiek heeft vragen bij ontmoeting van koningin Máxima
Foto: EPA-EFE

Kamerleden van D66, GroenLinks en SP willen opheldering over het overleg dat vrijdag plaatsvond tussen koningin Máxima en de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman in het kader van de G20.

De Nederlandse koningin verblijft momenteel in Osaka waar ze de G20 bijwoont. Ze is er uitgenodigd als officiële pleitbezorger van de Verenigde Naties voor een wereldwijde versterking van de economische positie van vrouwen.

In de marge van de G20 had ze een ontmoeting met de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman. Een VN-rapport schreef eerder deze maand dat er overtuigend bewijs is dat kroonprins Bin Salman de opdracht gaf om journalist Jamal Khashoggi te vermoorden. De The Washington Post-columnist werd eind vorig jaar in het Saudische consulaat in Istanbul vermoord en in stukken gezaagd.

De kritische Nederlandse parlementsleden vinden het onbegrijpelijk dat Máxima, ondanks de bevindingen van de VN, met Bin Salman in gesprek is gegaan en niet over de moord op Khashoggi heeft gesproken, zo schrijft het NRC.

Volgens de Nederlandse Rijksvoorlichtingsdienst sprak de koningin met Bin Salman 'over de portefeuille inclusieve financiering en economische ontwikkeling'.

VN-rapporteur heel kritisch

Naast de Nederlandse parlementsleden begrijpt ook Agnes Callamard, de schrijver van het VN-rapport over de moord op Khashoggi, niets van de officiële Nederlandse houding. Ze schrijft enigszins bitter op Twitter: 'Koningin Maxima, U had een ontmoeting met kroonprins MBS. Ik neem aan dat u de buitengerechtelijke executie van #Kashoggi, het mislukte onderzoek en de gesloten rechtszaak ter sprake gebracht heeft. Ik vertrouw erop dat u op gerechtigheid heeft aangedrongen.'

In de Nederlandse media was Callamard nog duidelijker: 'Het is één ding om deze man te ontmoeten, het is iets anders om te zwijgen. Op dit punt staat zwijgen gelijk aan medeplichtigheid. Als je niet spreekt en geen gerechtigheid eist, suggereert het dat je geen zorgen hebt. Stilte, een oogje dichtknijpen, een ‘business as usual-aanpak’ richting de steeds agressievere tactieken van te veel autocraten: dat zijn niet de kenmerken van het leiderschap dat we zouden moeten verwachten.'

Niet alle Nederlandse politici zijn even ongerust. 'De gezant van de Verenigde Naties voor inclusieve financiering durft hier een moeilijk gesprek te voeren over vrouwenrechten met iemand die heel ver van haar af staat’, schrijft VVD-Kamerlid Sven Koopmans op Twitter. ‘Zo hoort dat.’

Ook de Britse premier May had in Osaka een ontmoeting met da Saudische kroonprins. Volgens de Britse media heeft May wel aangedrongen op een eerlijk proces in de zaak van de moord op Khashoggi.

Speech

Vandaag gaf de Nederlandse koningin Máxima een speech op de G20. Op de eerste rij zaten onder meer de Amerikaanse president Donald Trump, de Franse president Emmanuel Macron, de Japanse premier Shinzo Abe, bondskanselier Angela Merkel, de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman en de Argentijnse president Mauricio Macri.

Maar ook de leiders van IMF, Wereldbank en de Verenigde Naties, alsmede de premiers van Groot-Brittannië, Singapore en Canada en de staatshoofden van onder meer Egypte, Indonesië en Brazilië waren aanwezig. De Nederlandse minister-president Mark Rutte was eveneens present.

‘Ieder van ons heeft een buitengewone kans om het economische potentieel van vrouwen te ontketenen’, zei Máxima. ‘Als vrouwen een identieke rol op de arbeidsmarkten hadden als mannen, zou tegen het jaar 2025 tot 28 biljoen dollar kunnen worden toegevoegd aan het wereldwijde bbp’, aldus Máxima.

De bijeenkomst vond plaats in de marge van de G20. De koningin werd in de zaal geflankeerd door de vorige en de huidige gastheer van de G20, de Argentijnse president Macri en de Japanse premier Abe. Dat voorkwam dat de koningin naast de internationaal omstreden Saudische kroonprins moest zitten. Die had echter wel een voorname plaats omdat Saudi-Arabië volgend jaar in Riyadh de G20 mag organiseren.

Nederlandse politiek heeft vragen bij ontmoeting van koningin Máxima
De Japanse premier Shinzo Abe tussen Ivanka Trump (r) en koningin Máxima Foto: AP