Na massaprotest: Hongkong schort omstreden uitleveringswet op
Foto: REUTERS

Na de massaprotesten in Hongkong tegen een omstreden wet die uitleveringen aan China mogelijk zou maken, schort de pro-Chinese regering in Hongkong de wet op. Het geplande protest gaat zondag gewoon door.

Carrie Lam, leider van het semi-autonome Hongkong, heeft tijdens een persconferentie zaterdagnamiddag (lokale tijd) gezegd dat de omstreden uitleveringswet opgeschort wordt. Eerder had de krant South China Morning Post uit Hongkong het nieuws al aangekondigd.

‘Het wetsontwerp heeft heel wat verdeeldheid in de samenleving veroorzaakt’, zei Lam op de persconferentie volgens de Britse openbare omroep BBC. ‘Ik moet toegeven dat er op het vlak van uitleg en communicatie onvolkomenheden waren.’ Normaal zou deze maand het ontwerp een tweede keer worden gelezen, maar dat is afgelast. Volgens Lam is er geen tijdslijn om het debat over het ontwerp voort te zetten.

Tegen het omstreden wetsontwerp vonden massale manifestaties plaats in Hongkong. Er kwamen één miljoen mensen op straat tegen de nieuwe uitleveringswet. De betogers zijn bevreesd dat hun rechtsstaat door het autoritaire China wordt gekaapt. Woensdag nog zette de politie van Hongkong rubberen kogels en traangas in om manifestanten te verjagen die het parlementsgebouw hadden omsingeld.

De wet zou het mogelijk maken om criminelen uit te leveren aan landen waarmee geen uitleveringsverdrag werd gesloten. Daardoor zouden inwoners van Hongkong voortaan ook door de Chinese overheid berecht kunnen worden. Critici waarschuwden dat de Chinese justitie niet onafhankelijk is en dient als instrument voor politieke vervolging. Ook bestaat er risico op folteringen en mishandelingen.

 

 

Verbaasd

 

Lam zei eerder deze week verbaasd te zijn door de protesten, omdat zij met de nieuwe uitleveringsregels alleen maar een hiaat in de wetgeving wil opvullen. Zij verwees steevast naar de moordzaak van Chan Tong-kai, een jongeman uit Hongkong, die vorig jaar tijdens een vakantie in Taiwan zijn zwangere vriendin wurgde. Tong-kai sloeg op de vlucht naar Hongkong, dat hem niet kan uitleveren aan Taiwan en juridisch ook niet in staat is om hem te berechten voor een moord die in het buitenland werd gepleegd.

Vandaar dat Lam in maart een nieuwe uitleveringswet indiende bij het parlement. Maar al snel raakte bekend dat de nieuwe regels ook zouden gelden voor uitleveringen naar het Chinese vasteland. Dat was volgens veel opposanten niet meer of minder dan een politieke bom, omdat dat de fundamenten van het semi-autonome statuut van Hongkong raakt.

Hongkong, dat momenteel ongeveer 7 miljoen inwoners telt, was tot 1997 ruim 150 jaar in het bezit van het Verenigd Koninkrijk. Toen het Verenigd Koninkrijk in 1997 de macht in Hongkong overdroeg aan China, werd de zogenaamde ‘een land, twee systemen-formule’ afgesproken. Die garandeert onder andere een strikte scheiding van de rechtssystemen. Die vuurmuur is volgens veel Hongkongers de ultieme garantie dat hun vrije samenleving beschermd wordt tegen autoritaire tendensen in China.

Protest gaat door

De manifestaties in Hongkong gaan zondag gewoon door zoals ze gepland waren, ondanks de opschorting. De coalitie Civil Human Rights Front was de onofficiële organisator van de massaprotesten in Hongkong deze week. De pro-democratiecoalitie zei dat de bijeenkomst van zondag zal plaatsvinden, om het politiegeweld tegen de manifestanten te veroordelen. De politie gebruikte traangas en rubberen kogels tegen de manifestanten bij hun protesten op woensdag, waarbij 81 mensen gewond zijn geraakt.

De coalitie wil dat de regering haar omschrijving van de protesten als een 'rel' intrekt. Relschoppen kan immers leiden tot een celstraf van tien jaar. Ook moet de overheid de gearresteerde manifestanten zonder vervolging vrijlaten. De politie had elf mensen opgepakt op woensdag. De coalitie zei nog dat de protesten zullen blijven duren tot het wetsontwerp is ingetrokken.

Verschillende manifestanten oordelen dat de opschorting niet ver genoeg gaat. Een groep van tien mensen die in hongerstaking is gegaan, wil dat de overheid het ontwerp volledig intrekt en dat bestuursvoorzitster Carrie Lam aftreedt. Thomas Hong, die deelneemt aan de hongerstaking, zegt dat die hongerstaking 103 uur zal aanhouden, een verwijzing naar de 1,03 miljoen mensen die deelnamen aan een protestmars afgelopen weekend. De cijfers zijn een schatting van de organisatoren.