Russen maken spionnenverhaal van kernramp
Foto: HBO
Het Russische antwoord op de Amerikaanse serie Tsjernobyl, die de Sovjets in een slecht daglicht plaatst, is een eigen, patriottische Tsjernobyl-serie.

De HBO-serie Tsjernobyl, over de kernramp in Oekraïne in 1986, is met meer dan zes miljoen kijkers een daverend succes voor haar producent. Ook in Rusland slaat het Amerikaanse drama over een van de ergste nucleaire tragedies in de geschiedenis aan.
Maar dat kunnen Kremlin­gezinde opiniemakers, verbolgen over het oprakelen van dat nationale trauma, moeilijk verkroppen. Ze liepen de afgelopen weken te hoop tegen de serie, maar hebben binnenkort een patriottisch alternatief.

NTV, een dochter van staats­bedrijf Gazprom, zendt straks een eigen Tsjernobyl-serie uit. Anders dan in de HBO-serie zal de focus daarin niet liggen op de euvels van het Sovjetsysteem, die bijdroegen tot de ramp. Noch op de pogingen van Sovjetautoriteiten om de waarheid over de feiten te onderdrukken.

Mini-kruistocht

Waar het Russische Tsjernobyl wél over zal gaan? Over CIA-agenten die uitgezonden worden naar de kerncentrale met een duistere missie en over de Sovjet-contraspionage die hun plannen moet verijdelen. Dat plot is volgens regisseur Aleksej Muradov gebaseerd op een theorie over de aanwezigheid van Amerikaanse geheime diensten op de dag van de ontploffing – een theorie, verklaarde Muradov aan de krant Komsomolskaja Pravda, die ‘veel historici niet ontkennen’.

Met zijn serie surft NTV mee op de golf van aandacht voor Tsjernobyl, die gecreëerd werd door de Amerikaanse tegenhanger. Tegelijk komt de reeks tegemoet aan wat de Russische journalist Ilja Sjepelin in een opiniestuk voor de Moscow Times omschreef als ‘een mini-kruistocht’. Die wordt volgens Sjepelin gevoerd door journalisten, die de HBO-serie zien als een poging om de buitenlandse verkoop van het Russische nucleaire staatsagentschap Rosatom te dwarsbomen, en door columnisten, zoals Anatoli Vasserman, die geloven dat ‘als Angelsaksen iets over Russen verfilmen, het zeker niet zal overeenkomen met de waarheid’.

Liefst vergeten

Sjepelin verklaart de vijandigheid jegens de Amerikaanse successerie vanuit het feit dat het Russische establishment tot op heden niet weet hoe het Tsjernobyl een plaats moet geven. Gebeurtenissen die niet gevierd kunnen worden als triomf, worden het liefst vergeten, volgens Sjepelin: ‘Het feit dat niet een Russische, maar een Amerikaanse tv-zender ons vertelt over onze eigen helden, is een bron van schaamte waarmee pro-Kremlinmedia kennelijk niet kunnen leven.’