Ze was heel gewoon en toch een ster - Martine Bijl is overleden
Martine Bijl in 2013 Foto: BELGAIMAGE

Martine Bijl is vorige week donderdag overleden. In de periode dat Vlaanderen nog vaak naar de Nederlandse tv keek (omdat VTM nog niet bestond), was ze ook bij ons erg populair.

Martine Bijl is het prototype van iemand die geheel naar Nederlandse stijl heel gewoon is gebleven – zonder dat in werkelijkheid ook te zijn, zo schrijft het NRC over haar. Ze leek altijd volstrekt zichzelf te zijn, uiterst spontaan en toch was ze perfectionistisch met haar vak bezig.

Martine Bijl werd 71 en overleed aan de complicaties van een hersenbloeding die ze in september 2015 kreeg, liet haar management weten. Ze was getrouwd met presentator en regisseur Berend Boudewijn.

Ze begon op haar zeventiende professioneel te zingen, eerst met Franse chansons, een repertoire dat haar ook tot in Parijs bracht in het voorprogramma van Claude Nougaro. Later schakelde ze over op Nederlandstalige nummers. In de jaren zestig en zeventig had ze ook in Vlaanderen hits met nummers als ‘De makelaar van Schagen’, ‘Bloemendaalse bos’, ‘Limburgs klaaglied’ of ‘Hoe zou’t met Rosa zijn?’. Het waren deze nummers, sprookjesachtig en voor menigeen ietwat zoetig, die langdurig haar imago hebben bepaald.

Vanaf de jaren zeventig ging ze steeds meer televisiewerk doen. Zo was ze een vast panellid in de quiz ‘Wie van de drie?’ en presenteerde ze met Arthur Lowe (de hoofdrolspeler uit de BBC-serie Dad’s Army) de taalcursus Follow Me. Bijl speelde ook in films als Help, de dokter verzuipt!, naast Jules Croiset en Willeke van Ammelrooy.

Ook in Vlaanderen was ze toen bekend, al was het maar omdat echte grote tv-quizzen in die tijd alleen op de Nederlandse zenders te zien waren. VTM bestond nog niet. Ze was zelfs zo bekend en geliefd bij ons dat zanger Louis Neefs het nummer ‘Martine’ voor/over haar schreef.

In de jaren tachtig stapte Martine Bijl over naar het theater, met vier soloshows die lieten zien hoe vakkundig ze intussen was geworden, met gepolijst precisiewerk dat haar tot een van de beste cabaretières van dat decennium maakte. daarna ging ze comedyseries vertalen voor het tv-bedrijf van joop van den Ende. Over die periode vertelde ze aan het NRC: 'Dat is een uiterst prettige bezigheid, die geheel bij mijn karakter past: thuis zitten peuteren tot ik het goed vind. Toen ik zelf nog speelde, vond ik het maken van de voorstelling ook altijd veel leuker dan die teksten avond aan avond te moeten opzeggen.' 

De laatste jaren was ze vooral bekend omdat ze de eerste drie seizoenen van Heel Holland bakt presenteerde, de Nederlandse versie van The great British bake off.  

Na haar hersenbloeding trok Bijl zich terug uit de openbaarheid. Eind vorig jaar nog kwam haar boek Rinkeldekink uit, over haar langdurig verblijf in een revalidatiekliniek en de depressie die daarop volgde. Ontroerend en ironiserend, schreven de recensenten. Onze noorderburen hoopten even dat hun favoriete Martine weer terug was.

Donderdag overleed ze in haar atelier in Maarssen, in het bijzijn van haar familie.