Steeds meer uitslagen lopen binnen en de eerste tendenzen lijken duidelijk. Vlaams Belang wint, N-VA verliest. Maar ook de andere grote partijen staan vaak op verlies. De winst van Groen is beperkt.

BELANGRIJK: Dit artikel wordt niet meer geüpdatet. Voor alle uitslagen, kunt u hier terecht.

Plus tien in Diksmuide, plus twintig in Sint-Truiden, plus zestien in Oostende, plus veertien in Wervik... Vlaams Belang gaat er volgens de eerste uitslagen overal fors op vooruit. De andere tendens is even duidelijk. N-VA verliest: tien procentpunten in Diksmuide, veertien in Sint-Truiden, tien in Wervik, elf in Tongeren... 

Opvallend: de winst van Vlaams Belang is meestal een stuk groter dan het verlies van N-VA alleen. Vlaams Belang haalt ook stemmen bij CD&V, SP.A en Open VLD.

Kijken we naar het Vlaams Parlement in zijn geheel, waar 10 procent van de stemmen geteld zijn, dan verliest N-VA 5 procentpunten om net geen 27 procent te halen. Vlaams Belang wordt de tweede partij met bijna 19 procent (plus 13). CD&V verliest vijf procentpunten en eindigt op 15, Open VLD finisht voorlopig vierde met 11,5 en SP.A heeft 11. Ze verliezen beide 2 à 3 procentpunten. Groen wint, maar erg weinig en haalt net geen 10 procent.

De voorlopige uitslagen in de Kamer tonen hetzelfde. De N-VA verliest vijf procentpunten, CD&V ook, Open VLD 4 en SP.A 3. Groen klimt net naar 10 procent, Vlaams Belang is de tweede partij met 18 procent (+ 12 procentpunten).

De verliescijfers van N-VA mogen dan duidelijk zijn, even duidelijk is dat N-VA op vele plaatsen nog steeds de grootste partij is en dan zeker in en rond Antwerpen. Antwerpen zelf leert trouwens dat Bart De Wever zelf het nog steeds goed doet bij de kiezer. Hij behoudt voorlopig 33 procent in Antwerpen. Vlaams Belang gaat er ook vooruit, SP.A en CD&V verliezen er fors.

Groen zit weliswaar in de lift naar boven, maar het verschil met 2014 is klein. Groen gaat zelden boven de 10 procent. Behalve bijvoorbeeld in Leuven waar Groen zelfs de tweede partij wordt, na de N-VA die het verlies hier beperkt houdt. In Gent zou Groen zelfs de grootste partij worden, al is dit zeer voorbarig: één bureau geteld op 91 bureaus.

CD&V staat overal op verlies. Het Crevits-effect blijft in de eerste uitslagen beperkt tot het Vlaams Parlement in West-Vlaanderen, waar de mensen effectief voor haar konden stemmen. Elders zakt de partij nog. Ook de SP.A toont vaak verlies  -  al zijn er ook plaatsen zoals Sint-Truiden waar de partij het goed doet. Ook het beeld van Open VLD is nog wisselvallig maar meestal negatief. 

Vlaams Belang wint dus stemmen bij alle grote partijen, maar het meest bij N-VA. Het doet mensen als Jean-Marie Dedecker zeggen dat we dit soort situaties nog vaak gaan meemaken zolang het cordon blijft bestaan.

Op VRT bleef ook Filip Dewinter eerst rustig. 'Dit verrast me ook, maar er is duidelijk een trend.' Om daarna te zeggen: 'Ze noemen dit zwarte zondag. Ik noem het witte zondag, maar de andere partijen gaan wel zwarte sneeuw zien.' Ook hij wil dat het cordon snel sneuvelt. 'Vandaag moet het cordon breken, wij zijn bereid tot een gesprek.'

Laurette Onkelinx (PS) heeft op RTL al gezegd dat de goede score van het Belang de schuld is van het erg rechtse discours van mensen als Theo Francken.

Aan de andere kant van de taalgrens lijkt het erop dat de winst van PS en Ecolo niet zo groot is als beide hadden gehoopt. Een meerderheid halen ze niet, zegt een exit poll van RTL. De eerste voorlopige uitslagen zetten de PS op één en de MR op twee.Ecolo blijft onder de verwachtingen.

Met de eerste Brusselse stembureaus geteld worden Groen en Ecolo de grootste in het Brussels parlement in beide taalgroepen.