Oostenrijkse regering valt: 'genoeg is genoeg'
Sebastian Kurz Foto: EPA
De Oostenrijkse regering is gevallen. Bondskanselier Sebastian Kurz (ÖVP) heeft aangekondigd dat hij zo snel als mogelijk nieuwe verkiezingen wil. Een gelekte video bracht vicekanselier Heinz-Christian Strache van zijn extreemrechtse coalitiepartner FPÖ in opspraak. 'Ik moet eerlijk zeggen: genoeg is genoeg', zei Kurz in een toespraak.

Heinz-Christian Strache, voorzitter van de extreemrechtse partij FPÖ en vicekanselier, stapte op na de publicatie van een video waaruit bleek dat hij bereid was zich te laten omkopen. Maar dat was niet voldoende om het vertrouwen binnen de ploeg te herstellen. 

De reactie van bondskanselier Kurz liet lang op zich wachten, maar kort voor 20.00 uur verscheen hij toch op een persconferentie. Hij legde uit dat hij geen andere oplossing zag dan aan de president nieuwe verkiezingen voor te stellen, 516 dagen na de start van zijn regering. Met de FPÖ gaat het niet meer, zei hij, en de sociaaldemocratische SPÖ ziet Kurz om inhoudelijke redenen niet zitten als nieuwe partner.

De Oostenrijkse president Alexander Van der Bellen zei later dat verkiezingen nodig zijn 'om het vertrouwen van het Oostenrijkse volk terug te winnen'. Over de video met Strache zei de president dat die een verkeerd beeld geeft. 'Zo is Oostenrijk simpelweg niet', zei hij. 'De Oostenrijkse bevolking moet kunnen uitgaan van de integriteit van de regering, de integriteit van wie verantwoordelijkheid draagt en de integriteit van de instellingen.'
 

In Wenen betoogden vanmiddag twee- tot drieduizend Oostenrijkers om nieuwe verkiezingen te vragen. Zijstelden dat regeringspartner FPÖ te zeer gecompromitteerd is door het schandaal.

In de val gelokt

Der Spiegel en de Süddeutsche Zeitung publiceerden gisteren beelden en uitgeschreven conversaties van een erg kwalijke video-opname die in de zomer van 2017 gemaakt werd op het Spaanse eiland Ibiza. Daarop is te zien hoe de partijleider van de Oostenrijkse extreemrechtse partij FPÖ, Heinz-Christian Strache, spreekt met een Russische vrouw die zegt miljoenen van een oligarch te willen investeren in Oostenrijk.

Strache stelt de vrouw voor om een aandeel in de Oostenrijkse tabloid Kronen Zeitung te kopen en zo op de verkiezingen te wegen. Ze bespreken ook zakelijke deals, waarbij Strache openbare aanbestedingen voor de aanleg van autostrades in het vooruitzicht stelt.

De ontmoeting met de Russische vrouw was echter bedoeld om Strache in de val te lokken. De villa waar de twee met elkaar spraken was uitgerust met microfoons en verborgen camera’s. Wie de huidige Oostenrijkse vicepremier in diskrediet wou brengen, is volgens de Duitse media niet duidelijk.

Toch toont de video volgens Der Spiegel en de Süddeutsche Zeitung aan dat de Oostenrijkse politici die het land momenteel mee besturen, er dubieuze morele standaarden op nahouden. Strache en zijn FPÖ hielpen verkiezingswinnaar Sebastian Kurz en de conservatieve Österreichische Volkspartei (ÖVP) eind 2017 aan een meerderheid.

Strache erkent zijn fout

In een eerste reactie erkende Strache dat er gesprekken hadden plaatsgevonden, maar hij ontkende dat hij 'enige vorm van voordeel aangeboden kreeg'. Volgens Strache was  er die avond veel alcohol geconsumeerd en was er een grote taalbarrière zonder professionele tolk.

Later zei hij aan de openbare omroep: 'Ja, het was dom, onverantwoordelijk, het was een fout'. De vicekanselier verontschuldigde zich voor zijn 'typisch door alcohol veroorzaakt machogedoe'. Hij zei dat hij indruk wou maken op een aantrekkelijke vrouw. De gelekte video noemde hij nog een 'gerichte politieke aanslag'.

De belangrijkste oppositiepartijen vroegen al sinds gisteravond het ontslag van de nummer twee van de regering van Sebastian Kurz. Toen de Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz zelf bekendmaakte dat hij niet meer wou samenwerken met Strache, was diens lot bezegeld.

De voormalige FPÖ-kandidaat voor het partijvoorzitterschap, Norbert Hofer, volgt Strache op als vicekanselier, meldt Reuters. Hij was al minister van Verkeer, Innovatie en Technologie in het kabinet-Kurz.

Strache heeft trouwens ook ontslag genomen als voorzitter van zijn partij, ook die functie neemt Hofer over.

Ook FPÖ-fractieleider Johann Gudenus kondigde vandaag zijn ontslag aan. Ook hij was in opspraak gekomen door de video, waarin hij net als Strache openbare aanbestedingen beloofden aan een Russische 'miljonair' in ruil voor politieke steun. Gudenus was op het moment van de feiten de locoburgemeester van Wenen. 

De 42-jarige Gudenus zei te betreuren dat hij het vertrouwen van de kiezers, ambtenaren en medewerkers heeft geschonden door zijn gedrag.