AB InBev maakte misbruik van macht en krijgt boete van EU
Foto: hbvl

De Europese Commissie legt de Belgische bierreus AB InBev een boete van iets meer dan 200 miljoen euro op omdat het bedrijf misbruik heeft gemaakt van zijn machtspositie op de Belgische biermarkt en de consument te veel liet betalen.

De Europese Commissie opende al in juni 2016 een onderzoek naar AB InBev, de grootste bierbrouwer ter wereld, om na te gaan of het zijn machtspositie op de Belgische biermarkt had misbruikt.

Het bedrijf zorgde ervoor dat de invoer van bieren uit buurlanden Nederland en Frankrijk naar België niet mogelijk waren. Biermerken Jupiler en Leffe zijn daar goedkoper, omdat ze er meer concurrentie hebben. De herinvoer van die bieren naar België zou ervoor zorgen dat de prijs in ons land daalt. 

'De Belgische consument moest meer betalen voor zijn favoriete bier omdat AB InBev een bewuste strategie hanteerde om grensoverschrijdende verkoop tussen Nederland en België te beperken’, aldus Margrethe Vestager, commissaris voor mededingingsbeleid.

‘Pogingen van dominante ondernemingen om de interne markt op te splitsen om zo hoge prijzen te handhaven, zijn verboden. Daarom hebben we AB InBev een boete van € 200 miljoen opgelegd voor het overtreden van onze antitrustregels', zegt Vestager.

AB InBev deed aan concurrentievervalsing aan de hand van vier methodes: 

1)   AB InBev veranderde de verpakking van een deel van zijn Jupilerbieren. Bier bestemd voor de Nederlandse markt kreeg een etiket met enkel informatie in het Nederlands. Zo werd de Franse informatie verwijderd en kon het flesje niet meer verkocht worden in Wallonië. Hetzelfde gebeurde voor de Franse markt. Daar werd de Nederlandstalige tekst van het etiket verwijderd. Zo kon AB InBev vermijden dat de blikjes verkocht konden worden in Vlaanderen. Het bedrijf veranderde ook het design en de grootte van de blikken bier.

2)   AB InBev beperkte het volume Jupilerbier dat aan een groothandelaar in Nederland werd geleverd. Zo wilde het de invoer van deze producten in België beperken.

3)   Een aantal producten van AB InBev zijn erg belangrijk voor de detailhandel in België, omdat klanten verwachten die op de winkelschappen te vinden. AB InBev weigerde deze producten aan een detailhandelaar te verkopen tenzij deze ermee instemde om zijn invoer van goedkoper Jupilerbier vanuit Nederland naar België te beperken.

4)   AB InBev wilde een detailhandelaar in Nederland alleen klantenpromoties geven indien die detailhandelaar zijn klanten in België niet dezelfde promoties gaf.

Korting op de boete

AB InBev kreeg korting op de boete, omdat het meewerkte met het onderzoek van de Commissie en de feiten ook toegaf. Het bedrijf kreeg daarom een korting van 15 procent op een totaal 200.409.000 euro. De boete zal geen gat slaan in de financiën van het bedrijf, want ze hadden al een provisie van 230 miljoen Amerikaanse dollar aangelegd met het oog op de uitspraak van de Commissie. 

'We waarderen de constructieve aanpak van de Europese Commissie gedurende dit hele proces', zegt John Blood, General Counsel & Company Secretary van AB InBev. 'Verantwoordelijkheid en integriteit zijn cruciaal in onze bedrijfscultuur. We hebben ook al passende maatregelen genomen in het kader van de met de Commissie overeengekomen verbintenissen.'

Ze beloofden ook de verplichte voedselinformatie in zowel het Nederlands als het Frans op de verpakking te zetten van alle bestaande en nieuwe producten in België, Frankrijk en Nederland. Particulieren of ondernemingen die nadeel ondervonden van de praktijken, kunnen nog een schadevergoeding eisen bij een nationale rechtbank. Het bedrijf meent echter dat er 'geen basis is voor schadeclaims'.

Het is niet de eerste keer dat AB InBev in opspraak kwam. In 2007 werden er verboden prijsafspraken waren gemaakt met de concurrenten Heineken, Grolsch en Bavaria. Die drie brouwers kregen miljoenenboetes, maar AB InBev ontsprong de dans door het kartel te verklikken.

Dominante machtspositie

De Commissie concludeert dat AB InBev een machtspositie heeft op de Belgische biermarkt, omdat het bedrijf een blijvend hoge marktaandeel heeft, de mogelijkheid heeft om prijzen onafhankelijk van andere bierbrouwerijen te verhogen, aanzienlijke barrières voor markttoegang en voor expansie kan opzetten, en het feit dat detailhandelaren als afnemers maar beperkt tegenwicht kunnen bieden omdat bepaalde biermerken van AB InBev 'essentieel' zijn.

Een dominante marktpositie is op zich niet verboden volgens de EU-mededingingsregels. Ondernemingen met zo'n macht mogen die positie echter niet misbruiken door de concurrentie te beperken. 

Wat kostte het trucje van Jupiler u?

In 2017 onderzocht De Standaard de impact van het trucje. In de webwinkel van Carrefour kostte een sixpack Jupiler 6,19 euro. De website van Delhaize rekende exact dezelfde prijs. Maar bij Albert Heijn in Nederland werd maar 5,65 euro gevraagd voor exact dezelfde verpakking van zes blikjes Jupiler. En Jumbo - dat naar eigen zeggen de laagste prijzen van Nederland heeft - vroeg voor ditzelfde product maar 5,47 euro. In de Jumbo-winkels in Hulst, Baarle-Nassau en Maastricht kostten de blikjes Jupiler dus 11,7 procent minder dan in de Carrefours en de Delhaizes aan de andere kant van de grens.