‘s Werelds grootste stembusgang ooit duurt vijf weken
India telt 900 miljoen stemgerechtigden Foto: REUTERS

Maar liefst 900 miljoen Indiërs trekken vanaf donderdag naar de stembus om een nieuw parlement samen te stellen. Huidig premier Narendra Modi probeert een nieuwe ambtstermijn van vijf jaar af te dwingen, maar zijn meerderheid hangt aan een zijden draadje.

De verkiezingen voor de ‘Lok Sabha’, vergelijkbaar met de Kamer van Volksvertegenwoordigers in België, zijn een gigantische onderneming. Er zijn in totaal 900 miljoen stemgerechtigden, wat meer is dan de volledige bevolking van de Europese Unie, de VS en Australië samen. De verkiezingscommissie (ECI) heeft bijna een miljoen stembureaus opgezet.

De hele stembusslag in de grootste democratie ter wereld duurt maar liefst vijf weken. De verkiezingen worden verspreid over zeven fases, tussen donderdag 11 april en zondag 19 mei. De bekendmaking van de uitslag wordt op 23 mei verwacht.

Centraal bij de verkiezingen staat de positie van de huidige Indiase premier Narendra Modi. Vijf jaar geleden haalde hij met zijn hindoenationalistische BJP (Bharatiya Janata Party) dankzij een oproep tot verandering 282 van de 543 zetels binnen. Het was voor het eerst in dertig jaar dat één enkele partij een absolute meerderheid wist binnen te halen in de Lok Sabha. Samen met zijn alliantiepartners kwam de coalitie zelfs uit op 336 zetels.

Maar die duidelijke meerderheid staat nu zwaar onder druk. Afhankelijk van de peiling, zal de nodige score van 272 zetels nipt gehaald of nipt gemist worden door de alliantie.

Familie Gandhi

De belangrijkste tegenstand voor Modi komt van de Congrespartij. Die partij was sinds de onafhankelijkheid van India in 1947 maar uiterst zelden in de oppositie verzeild geraakt, maar in 2014 werd een historisch zware nederlaag geleden. De partij zakte toen van 206 naar 44 zetels, een absoluut dieptepunt.

De Congrespartij wordt tijdens de verkiezingen opnieuw aangevoerd door een lid van de ‘dynastie’ Nehru-Gandhi. Huidig partijleider Rahul Gandhi is namelijk de zoon van ex-premier Rajiv Gandhi, de kleinzoon van gewezen eerste minister Indira Gandhi en de achterkleinzoon van Jawaharlal Nehru, de eerste premier van India. Met de erg populaire Priyanka Gandhi is de voorbije maanden bovendien nog een nieuw lid van dezelfde familie op de voorgrond getreden.

Voorts moet er mogelijk ook rekening worden gehouden met de alliantie Mahagathbandhan (‘federaal front’). Enkele van de grootste regionale partijen van India hebben de handen in elkaar geslagen in een poging voldoende anti-BJP stemmen binnen te halen om Modi van de meerderheid te houden. In de electoraal erg belangrijke deelstaat Uttar Pradesh - goed voor tachtig zetels in de Lok Sabha - zijn zelfs de gezworen vijanden van de Samajwadi Party en de Bahujan Samaj Party samen in die alliantie gestapt.

Verkiezingsbeloftes Modi

Heel wat waarnemers stellen dat de Indiase verkiezingen uitdraaien op een referendum over Modi, een polariserende politicus die zowel fervente voor- als tegenstanders heeft. De debatten draaien in de eerste plaats rond de vraag of de premier zijn verkiezingsbeloftes heeft kunnen waarmaken.

In 2014 was Modi er nog in geslaagd om vele jongeren te overtuigen met zijn belofte om jaarlijks tien miljoen nieuwe jobs te creëren. Maar de werkloosheid in het land ligt vandaag met 6,1 procent op het hoogste niveau in 45 jaar. Volgens experts ligt de huidige groei van de Indiase economie (6,6 procent per jaar) te laag om voldoende banen te scheppen voor de miljoenen jongeren die de arbeidsmarkt instromen.

Modi krijgt ook het verwijt dat hij de groeivertraging in de hand heeft gewerkt met zijn beloofde anticorruptiemaatregelen. In november 2016 besliste de premier om de twee grootste bankbiljetten - die van 500 en 1.000 roepie (6,4 en 12,8 euro) - af te schaffen. Die ‘demonetisering’ heeft tot heel wat chaos geleid in India, waar con­tan­te be­ta­ling erg belangrijk is voor de economie. Vooral kleinere ondernemingen werden hard getroffen door de maatregel, die bovendien weinig efficiënt bleek in de strijd tegen corruptie.

Het goede nieuws voor Modi is dat de economische problemen tijdelijk overschaduwd worden door de spanningen met Pakistan in de betwiste grensregio Kasjmir. Met zijn forse reactie op een aanslag die het leven kostte aan een veertigtal Indiase paramilitairen, profileerde Modi zich als een ‘sterke’ en nationalistische leider. Of dat ook extra zetels zal opleveren, moet nog blijken.