Hoofdaanklager Internationaal Strafhof niet welkom in VS
Aanklager Fatou Bensouda. Foto: EPA-EFE

De Verenigde Staten hebben het reisvisum van hoofdaanklager Fatou Bensouda van het Internationaal Strafhof (ICC) ingetrokken. De maatregel heeft alle schijn van een ferm antwoord op het onderzoek dat het ICC voert naar Amerikaanse oorlogsmisdaden in Afghanistan.

De Gambiaanse aanklager startte in 2017 namens het ICC een onderzoek naar oorlogsmisdaden door Amerikaanse soldaten op Afghaans grondgebied. Uit zo’n 700 verklaringen zou blijken dat zij zich in 2003 en 2004 schuldig hebben gemaakt aan ‘martelingen, schendingen van persoonlijke integriteit, verkrachting en andere vormen van seksueel geweld’. De VS erkennen het ICC echter niet als legitiem gerechtshof en willen onder geen beding meewerken aan het onderzoek. Minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo waarschuwde vorige maand al niet langer visa te verstrekken aan mensen die hun steun verlenen aan dit dossier.

Met het intrekken van het visum van Bensouda hebben de VS nu ook de daad bij het woord gevoegd. In een korte reactie liet Bensouda weten ‘haar taken rechtvaardig te blijven uitoefenen’. Mensenrechtenexperts en de EU-lidstaten hebben de Amerikaanse maatregel alvast veroordeeld als een ongepaste tussenkomst in het onderzoek. Ondanks het intrekken van haar visum, kan de hoofdaanklager nog wel naar de VS reizen om aan de Verenigde Naties verslag uit te brengen van haar werkzaamheden voor het ICC.

Ook Belgische advocaten geviseerd

De VS zijn niet aangesloten bij het in 2002 opgerichte ICC en hebben bij monde van nationaal veiligheidsadviseur John Bolton vorig jaar al laten weten zijn burgers en bondgenoten tot het uiterste te beschermen tegen de in hun ogen onwettelijke berechting door het strafhof. Bolton gaf aan het ICC te zien als een gevaar voor de nationale veiligheid voor de VS, zijn burgers en bondgenoten. Hij benadrukte op geen enkele manier met het strafhof te zullen meewerken en sprak zijn hoop uit op een snel einde van de organisatie.

Belgische en Nederlandse advocaten die terreurverdachten hebben bijgestaan, kregen recent te maken met vergelijkbare maatregelen. De Amerikaanse overheid trok ook hun reisvisa in. Zo kreeg deze week een Nederlandse advocaat plots om onduidelijke redenen geen visum, terwijl in september vijf Belgische advocaten die gelinkt waren aan terrorismedossiers het land niet meer in mochten. De Amerikaanse ambassades weigerden hier verdere uitleg over te geven.