Oude diesel? Koop een pasje
Meer dan 2.000 bestuurders van een vervuilende wagen per maand reden in 2018 toch de lage-emissiezone (LEZ) in Antwerpen binnen. Daar betaalden ze voor.

Twee derde van de mensen die in 2018 met een vervuilende wagen de lage-emissiezone in Antwerpen binnenreed, kocht een dagpas of een andere ­tijdelijke toelating. Dat blijkt uit cijfers van de stad Antwerpen. Het gaat om meer dan 2.000 bestuurders per maand. Dat aantal is hoog maar relatief, aangezien er maandelijks 600.000 unieke ­wagens Antwerpen binnenrijden. 

Bestuurders van vervuilende wagens hebben twee mogelijk­heden. Per maand koopt een duizendtal bestuurders een dagpas. Die is bedoeld voor dieselwagens met Euronorm 1- of 2-motor en voor diesel- en benzinewagens van voor de invoering van de euronormen. Zo’n dagpas kan maximaal acht keer per jaar gekocht worden en kost 35 euro. Voor bestuurders van een euronorm 3-dieselwagen zonder roetfilter is er een andere oplossing: zij kunnen voor een langere periode een toelating kopen om de LEZ binnen te rijden. In 2018 werden er zo’n 1.200 dergelijke pasjes per maand gekocht. Een vijfde ervan (350 euro) was een jaar geldig. Een ander vijfde kocht een toelating voor een halfjaar 180 euro), nog een vijfde voor drie maanden (50 euro). De overige twee vijfde waren toelatingen voor een dag, een week of een maand.

‘Die tijdelijke toelating laat een aantal mensen toe om te faseren, om rustiger na te denken over een andere vervoersoplossing’, zegt ­Filip Lenders, hoofd energie en milieu van de stad Antwerpen. ‘De regelgeving is duidelijk: je mag binnen of je mag niet binnen. We hebben daarom gekozen voor uitwijkmogelijkheden.’ 

Schonere stadslucht

Het aantal aanvragen voor dagpassen en tijdelijke toelatingen daalt wel. ‘In 2017 lag het aantal dagpassen nog op 1.300 per maand. Die daling gaat, volgens de eerste maanden van 2019, in dezelfde lijn verder. We kregen 750 aanvragen per maand. Ook het aantal tijdelijke toelatingen is gedaald, van 1.600 per maand in 2017 naar 1.150 per maand in 2018’ zegt Lenders. ‘We zien dat de ­bestuurders zich aanpassen. ’ 

Het goede nieuws is dat vervuilende wagens vaker wegblijven uit Antwerpen. ‘Momenteel mag zo’n 10 procent van het Vlaamse wagenpark Antwerpen niet binnen. Eind 2018 was amper 1,2 procent van alle wagens in de LEZ te vervuilend. Een jaar eerder was dat nog 2,2 procent, toen we van start gingen zelfs 5 procent.’ 

Die dalende trend is ook te zien in het aantal uitgeschreven boetes. Vorig jaar 42.500, in 2017 nog meer dan 81.000 boetes.
‘We zien dat relatief steeds minder overtreders de LEZ binnenrijden’, zegt schepen van Leefmilieu Tom Meeuws (SP.A). ‘Het effect is duidelijk: het wagenpark dat Antwerpen binnenrijdt is schoner dan het wagenpark in Vlaanderen. En dat helpt mee de luchtkwaliteit in de stad te verbeteren.

Volgend jaar wordt de LEZ opnieuw strenger in Antwerpen. Vanaf 2020 moeten dieselwagens voldoen aan Euronorm 5 of hoger, auto’s op benzine of lpg aan Euronorm 2 of hoger. In 2025 en 2027 zullen de regels nog strenger worden.
Meteen 350 euro 

Ook Brussel voerde een jaar ­geleden een LEZ in. Sinds gisteren worden bestuurders van  dieselwagens met Euronorm 2 en benzinewagens met Euronorm 0 en 1 ­effectief beboet. De minimale boete is wel meteen 350 euro. Geschat wordt dat 19.000 ingeschreven auto’s de stad niet meer binnen zullen mogen. 9.000 bestuurders kregen de voorbije drie maanden een waarschuwing in de brievenbus. 

Ook in Brussel kun je acht keer per jaar een dagpas kopen, er worden geen langere periodes ‘verkocht’. Vorig jaar werden er amper 379 dagpassen van 35 euro verkocht. Niet onlogisch, aangezien er tot oktober enkel waarschuwingen werden gegeven.