Het Britse Lagerhuis heeft voor een derde keer de scheidingsdeal van May weggestemd. De kans op een harde Brexit op 12 april is nu toegenomen, op 10 april komt er een extra Europese top.

De scheidingsdeal van May werd weggestemd door 344 leden van het Lagerhuis, slechts 286 leden stemden voor. Nog steeds een groot verschil van 58 stemmen, al wordt de kloof wel steeds kleiner. Zo steunde voormalig Brexitminister Dominic Raab ditmaal wel het akkoord, in tegenstelling tot de twee vorige keren. In januari had May de stemming in het Lagerhuis met een verschil van 230 stemmen verloren. Op 12 maart kreeg het voorstel 391 stemmen tegen en 242 voor, een verschil van 149 stemmen.

'Ik begin te voelen dat het proces nu wel erg op zijn limieten botst', zei premier May in haar toespraak vlak na de bekendmaking van de resultaten. 'Want wat wil het parlement nog? Eerst werd de door de regering onderhandelde deal tweemaal weggestemd, daarna werden alle mogelijke andere manieren om uit de EU te stappen afgewezen, en nu werd het door de regering onderhandelde akkoord opnieuw afgewezen.'

 

Daarop strooide oppositieleider Jeremy Corbyn nog wat meer zout in de wonde, door schamper te benadrukken dat het nu inderdaad al de derde maal is dat het met Brussel onderhandelde akkoord van May werd weggestemd. Corbyn herhaalde zijn eis dat May meteen opstapt en nieuwe verkiezingen uitschrijft.

 

Opnieuw zoeken naar alternatieven

Wat nu? Na het tellen van de stemmen zei May dat de bal nu weer in het kamp van het Lagerhuis ligt. Dat krijgt maandag de kans om zich nog eens uit te spreken over alternatieve opties om de Europese Unie te verlaten. De verwachting is dat enkele voorstellen die woensdag nog met een kleine marge werden weggestemd - zoals het organiseren van een tweede referendum - opnieuw zullen worden voorgelegd aan de parlementsleden.

Komt na maandag als bij mirakel een werkbaar alternatief uit de bus, dan kan May daarmee naar Brussel trekken, om een langer uitstel van de Brexit te bedingen. Maar dan moet Londen wel Europese verkiezingen willen organiseren. Wordt er echter maar geen alternatief goedgekeurd, dan lijkt een harde Brexit op 12 april haast onafwendbaar. Al weet je natuurlijk nooit wat May nog uit haar hoed weet te toveren.

Intussen wordt in Brussel niet stilgezeten: op 10 april wordt er een extra Europese top georganiseerd waar de staats- en regeringsleiders van de Unie zich opnieuw het hoofd zullen breken over de situatie. De zorgen zijn er in de Europese hoofdstad vrijdagavond in elk geval zeker niet minder op geworden. 'Het is nu wel erg aannemelijk geworden dat we afstevenen op een harde Brexit zonder deal', liet de Europese Commissie vrijdagmiddag weten in een reactie.

Luidkeels ongenoegen

Vlak voor haar deal werd weggestemd, had premier May nochtans alle zeilen bijgezet in een poging ditmaal wel een meerderheid te overtuigen. 'Als u nu niet stemt voor de Brexit, en de Brexit dus weer wordt uitgesteld, zullen uw kiezers u daarop aanspreken', zo stak ze van wal.

De Britse premier werd echter meermaals onderbroken door een Lagerhuis dat zijn ongenoeg regelmatig luidskeels liet blijken. May: 'Als dit voorstel er komt, hoeven we in mei geen Europese verkiezingen te houden. Indien niet, dan is er slechts een uitstel van de Brexit tot 12 april. Dat is niet lang genoeg om dan nog tot een ander akkoord te komen. Wie dus echt wel een deal wil, wie echt een harde Brexit wil voorkomen, die moet goedkeuren wat nu op tafel ligt. Het zorgt ervoor dat we niet moeten deelnemen aan de Europese verkiezingen, en vermijdt eveneens een lang uitstel van de Brexit. En zo'n lang uitstel zou de Brexit helemaal in gevaar brengen.'

'Ik geloof dat er wel degelijk een meerderheid voor mijn akkoord is in dit huis', beëindigde May haar toespraak - al bracht dat dus geen zoden aan de dijk. 'Dit gaat over ons nationaal belang. Dit gaat over het land. Dit gaat niet over onze eigen belangen.'

Slechts deel van deal

Normaal gezien moest het Verenigd Koninkrijk vandaag de EU verlaten, maar de Europese leiders hadden Theresa May nog uitstel gegeven. Dat uitstel lijkt echter steeds minder een akkoord te zullen opleveren. May probeerde het vandaag door slechts een deel van de deal aan de parlementsleden voor te leggen. John Bercow had eerder namelijk gezegd dat het parlement geen drie keer over hetzelfde mocht stemmen.

Hoezo, een deel van de deal? Wel, het Brexit-akkoord bestaat uit een wettelijk bindend stuk dat de scheidingsmodaliteiten regelt. Daarnaast is er een politieke, niet-bindende verklaring over de toekomstige relatie tussen het VK en de EU. Daarin spreken beide partners onder andere de wens uit na de scheiding nauw verbonden te blijven. Over die politieke verklaring ging het vandaag uitdrukkelijk niet.

Blanco cheque

De tien DUP’ers, de Noord-Ierse unionisten die de regering van May gedoogsteun verlenen, blijven hardnekkig ‘neen’ zeggen tegen het akkoord dat May wist te bereiken met Brussel, net als enkele harde Brexiteers.

Waarschijnlijk had May dan gehoopt enkele Labour-MP’s te kunnen overtuigen. Maar die deur werd gisteren al dichtgedaan. Keir Starmer, de Brexit-schaduwminister, zei dat Labour nu zeker niet voor de deal kan stemmen. ‘Als we alleen stemmen over de scheiding, tekenen we een blanco cheque. We weten dan helemaal niet wat de toekomstige relatie met de EU wordt.’ Labour wil dat het VK permanent in de douane-unie blijft. Maar stel dat Boris Johnson Theresa May opvolgt? Bovendien waren er vragen of de deal opknippen juridisch wel klopte.