Eén school op acht wil enkel zindelijke kleuters
Foto: put

Kleuterjuffen zitten tot aan hun ellebogen in de pampers, door de vele instappertjes die vandaag op 2,5 jaar nog niet zindelijk zijn. Eén op de acht scholen spoort ouders daarom aan om hun kind pas te laten starten wanneer het uit de luiers is. Voor de Werkgroep Kleuterscholen Vlaanderen is de maat vol. ‘Wij vragen al jaren om extra kinderverzorgsters, maar de politiek doet niets.’

‘We voelen ons bijna verplicht om ouders te vragen dat ze hun kind pas naar ons sturen wanneer het zindelijk is’, zegt directrice Sylvie Vaubant. ‘Als dat niet zo is, zijn we meer bezig met pampers dan met zinvolle activiteiten. Ook voor het kind zelf is het niet aangenaam om met vier, vijf vuile pakjes naar huis te gaan. We vragen het wel enkel aan ouders van wie we weten dat ze hun kind thuis kunnen opvangen.’

Basisschool Ten Nude in Brussel staat niet alleen. Liefst één op de acht scholen zegt in een bevraging van de Werkgroep Kleuterscholen Vlaanderen enkel zindelijke kleuters te willen. Kinderen vlakaf weigeren mag niet, maar volgens woordvoerder Guido Sauwens gebeurt het in de praktijk wel. ‘Uiteraard doen scholen dat liever niet, maar door het gebrek aan kinderverzorgers moeten ze wel’, zegt hij. ‘Kleuterjuffen zijn te veel bezig met pampers, ongelukjes, jassen aandoen, eetmomenten, enzovoort.’

Door de ‘verlating’ van de zindelijkheid wordt het probleem alleen maar groter. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat in de jaren 60 nog zo’n 90 procent van de kinderen zindelijk was op 2,5 jaar. Vandaag is dat slechts 20 tot 30 procent. Volgens de bevraging van de werkgroep blijkt dat gemiddeld 58 procent van de instappertjes vandaag niet zindelijk is. In de eerste kleuterklas – kindjes van 3 tot 4 jaar dus – gaat het om 24 procent.

Hoe dat komt? Ouders gaan vaker allebei uit werken, hebben dus minder tijd om met potjestraining bezig te zijn, én herkennen zo minder snel de signalen wanneer hun kindje naar het toilet moet. Om nog maar te zwijgen van die hedendaagse comfortabele luiers die alles absorberen, in tegenstelling tot de natte troep in de katoenen luiers van vroeger.

Meer kinderverzorgers

Om het probleem op te lossen, pleit Sauwens voor extra ondersteuning. Scholen hebben nu recht op acht uur kinderverzorging zodra ze 35 kleuters tellen. Dat verhoogt met één uur telkens daar 55 kleuters bijkomen. In de praktijk moeten veel scholen het stellen met één dag kinderverzorging per week. De andere dagen staan de juffen er alleen voor. ‘Alleen met extra ondersteuning kan een kleuterjuf streven naar het bereiken van de ontwikkelingsdoelen.’

In het toekomstplan voor het basisonderwijs dat de sociale partners afsloten, is ook sprake van extra kinderverzorging. Vraag is in welke mate de volgende Vlaamse regering daarin zal investeren. Onderwijsminister Hilde Crevits (CD&V) zegt al 40 miljoen te hebben geïnvesteerd in het basisonderwijs. ‘Met een deel van dat geld kunnen scholen kinderverzorgers aantrekken’, zegt ze.

Volgens professor Alexandra Vermandel (UAntwerpen), gespecialiseerd in zindelijkheid, moeten we het probleem bij de bron aanpakken. ‘De training moet veel vroeger beginnen’, zegt ze. ‘We moeten ouders beter informeren zodat ze al rond 18 maanden het potje spelenderwijs aanbieden. Ook de crèches zouden systematisch zindelijkheidstraining moeten geven, in overleg met de ouders.’