Haar eigen ministers hebben gisteren het stemadvies van de Britse premier genegeerd. De regering-May viel uiteen in drie delen. Of hoe zelfs de regering niet meer in dezelfde richting kijkt. Volgens BBC-reporters was de voorbije nacht in het VK ‘ongezien’.

Het lijkt erop dat elke Brexit-stemming chaotischer en dramatischer wordt. Gisteren verloor May niet alleen de controle over de conservatieve parlementsleden, maar ook over haar eigen ministers.

Vier ministers van haar regering negeerden haar stemadvies, en een andere nam ontslag. Dat verliep zo: Tory-parlementslid Caroline Spelman legde aan het begin van de avond een amendement voor, dat een ‘no deal’-Brexit voor altijd zou uitsluiten. Dat was een verstrenging van de motie van May, die enkel een ‘no deal’ wou uitsluiten op korte termijn, op 29 maart dus. May wou de dreiging van een ‘no deal’ niet voor altijd wegnemen, onder meer om de druk hoog te houden op het parlement en de EU.

Het amendement werd goedgekeurd met 312 stemmen voor, en 308 tegen. Dat leidde tot chaos. De regering plande daarop de eigen motie, die dus verstrengd was door het amendement, weg te laten stemmen. De regering riep daarop 'partijdiscipline' in, met een ‘whip’. Een whip is een parlementslid dat ervoor moet zorgen dat alle partijleden het stemadvies volgen. Het ging om een 'three line whip': in dat geval onderstreept de whip de steminstructies met drie lijnen, wat betekent dat de stemming héél belangrijk is. 'Rebellie' brengt dan gewoonlijk de positie van het parlemenslid binnen de partij in gevaar. 

Toch verloor May ook die stemming: de motie werd wél goedgekeurd. 29 parlementsleden onthielden zich. Onder hen ook vier van haar eigen ministers, Amber Rudd, David Gauke, Greg Clark en David Mundell hebben het advies van de whip genegeerd en zich onthouden uit de stemming. Als zoiets gebeurt, nemen de ministers normaal ontslag. Maar niets is normaal op dit moment in het Verenigd Koninkrijk, en dus bleven de vier ministers gewoon zitten. Eén andere minister, Sarah Newton, nam wel ontslag, omdat zij de motie goedkeurde.

Zes andere ministers negeerden nog het advies van May om een ander amendement weg te stemmen. Dat amendement wou een ‘milde no deal’ mogelijk maken: een ‘no deal’ op langere termijn, na een voorbereidingsperiode. Maar de zes ministers onthielden zich. Dat amendement werd uiteindelijk wél weggestemd door het parlement.

De ervaren politieke analisten van de BBC noemden de avond gisteren ‘ongezien’.