Schatkist kan aannemers niet terugbetalen

Door informaticaproblemen wachten aannemers die klaar zijn met bouwwerken al wekenlang op de terugbetaling van hun waarborgen.

Bij grote bouw­projecten moeten aannemers vaak een waarborg betalen aan de Schatkist (zie inzet). Eind vorig jaar had de Deposito- en Consignatiekas (DCK) 40.000 van zulke waarborgen in bewaring, voor in totaal 298,3 miljoen euro. Maar al vijf weken lang kan de overheid geen van die borgen meer terugbetalen aan bedrijven die hun werken hebben afgerond, door een misgelopen poging tot digitalisering.

Tot vorig jaar werkte de DCK op basis van een Koninklijk Besluit van 1935 met logge papieren procedures. De toepassing waarmee de DCK de waarborgen beheerde, dateerde uit de jaren 80. In 2016 begonnen de plannen voor een reorganisatie, die in de zomer van vorig jaar resulteerde in een nieuwe wet. Deel van de vernieuwing is de volledige informatisering van de waarborgregelingen.

Via een interactieve applicatie, e-Depo, moeten klanten hun dossiers online kunnen raadplegen en beheren. Ook aanvragen tot vrijgave zouden door de DCK via dat platform eenvoudig digitaal gevalideerd kunnen worden. Maar eind januari liep de implementatie van het systeem spaak, vernam De Standaard. Daardoor is e-Depo nog niet in werking en kan de DCK haar basistaak niet meer uitvoeren. ‘De nieuwe applicatie is nog steeds niet in werking, waardoor wij momenteel onmogelijk betalingen kunnen uitvoeren’, krijgen bedrijven die hun geld opvragen als antwoord.

Digitale transitie

Het voorval toont opnieuw aan hoe moeilijk de overheid het heeft om de transitie naar een performante digitale werking te maken. De afgelopen jaren stuitten verschillende informatiserings­projecten, onder meer bij Justitie, op problemen. Ook na vijf weken is er nog geen oplossing.

De federale overheidsdienst (FOD) Financiën bevestigt de blokkering. Hoeveel bedrijven precies getroffen worden, is niet bekend, maar maandelijks betaalt de DCK 450 tot 600 dossiers uit. Afgemeten tegen de totale som die het in december in bewaring had, kan geschat worden dat de Schatkist momenteel 3,4 tot 4,8 miljoen euro niet kan terugbetalen.

De FOD zegt volop aan een oplossing te werken. ‘We doen er alles aan om zo snel mogelijk weer operationeel te zijn’, zegt woordvoerder Francis Adyns. Er is inmiddels wel een kortetermijn­oplossing, ‘waardoor de in februari aangevraagde betalingen prioritair verwerkt en uitbetaald zullen worden.’ Ook zijn er maatregelen genomen om nieuwe dossiers te kunnen blijven accepteren. Een bewijs van borgstelling is immers vaak een voorwaarde voor het verkrijgen van een vergunning of een overheidsopdracht.