Tusk: ‘Uitstel Brexit zou rationele oplossing zijn’
Donald Tusk. Foto: REUTERS

De Europese Unie doet er alles aan om een Brexit zonder akkoord te vermijden. President Donald Tusk stelde in Egypte dat een uitstel van de Brexit de beste oplossing is. Maar voorlopig denkt Brits premier Theresa May dat ze de deadline nog kan halen.

‘Rekening houdend met de situatie waarin we ons bevinden, denk ik dat een bijkomend uitstel een rationele oplossing zou zijn’, verklaarde Tusk op de Arabisch-Europese top in het Egyptische Sharm el-Sheikh. ‘Maar premier May denkt nog altijd dat ze dit scenario kan vermijden.’ De Europese president verzekerde dat de lidstaten ongeacht de uitkomst ‘maximaal begrip en goede wil’ zullen tonen.

Tusk erkende dat ‘de wettelijke en procedurele context van een mogelijk uitstel’ deel uitmaakte van het gesprek dat hij in Sharm el-Sheikh met May heeft gehad. ‘Hoe minder tijd er overblijft tot 29 maart, hoe groter de kans op uitstel’,  wees Tusk op een volgens hem ‘objectief feit’.

Het Verenigd Koninkrijk stapt in principe op 29 maart uit de Europese Unie. Uitstel is mogelijk, maar dan moet premier Theresa May daarvoor een verzoek indienen dat door alle andere lidstaten ingewilligd moet worden.

Uitstel van de Brexit heeft May tot nu toe echter categoriek uitgesloten. Ze hoopt nog steeds een meerderheid in het Britse parlement te winnen voor het Brexit-akkoord dat ze vorig jaar met haar Europese partners had bereikt. Midden januari torpedeerde Westminster die deal, maar de conservatieve premier maakt zich sterk dat ze in Brussel een aantal bijsturingen uit de brand kan slepen die de parlementsleden zullen overtuigen om het akkoord alsnog goed te keuren.

‘Op 29 maart vertrekken met een akkoord ligt binnen ons bereik en daar gaat al mijn energie naartoe’, klonk het maandag voor de zoveelste keer bij May, die van de top in Sharm el-Sheik profiteerde om haar Europese ambtgenoten te spreken. De conservatieve premier voelde naar eigen zeggen ‘een echte vastberadenheid om een uitweg te vinden die een vlot en geordend vertrek met een akkoord mogelijk maakt’.

Backstop

May vraagt ‘wettelijk bindende’ aanpassingen aan de backstop, die moet verzekeren dat de grens tussen Ierland en Noord-Ierland te allen tijde open blijft. Om grenscontroles te vermijden, zou het Verenigd Koninkrijk in een Europese douanegemeenschap blijven tot er een alternatieve oplossing is gevonden. Voor harde Brexiteers is dat onverteerbaar.

Bij de Europese Commissie in Brussel klonk het maandag dat er ‘goede vooruitgang’ is geboekt tijdens de gesprekken met de Britten. Er wordt nog steeds gewerkt op drie pistes: aanpassingen aan de politieke verklaring over de toekomstige relaties, alternatieve regelingen die in de toekomst de backstop kunnen vervangen, en mogelijke bijkomende garanties dat de backstop van tijdelijke aard is en dat het de bedoeling is dat die nooit geactiveerd moet worden.

Amendement voor uitstel

Zondag stelde May de stemming over het akkoord in het Britse Parlement uit van woensdag naar 12 maart. Volgens een woordvoerster van de Commissie kan er echter onderhandeld worden tot de Europese top van 21 maart. Gevraagd of zo’n late deadline nog voldoende tijd laat om een geordende Brexit op 29 maart te verzekeren, antwoordde de woordvoerster dat de Europese instellingen ‘zeer goed in staat zijn om snel beslissingen te nemen als dat nodig is’.

Toch duiken er steeds meer berichten over een mogelijk uitstel op. Zo heeft het conservatieve parlementslid Simon Hart een amendement voorbereid dat de Brexit zou uitstellen tot 23 mei indien May er niet in slaagt om tegen 12 maart een akkoord door Westminster te jagen. Een amendement van het socialistische oppositielid Yvette Cooper en de conservatief Oliver Letwin zou de regering dan weer dwingen om het parlement over uitstel te laten stemmen.