Tijdlijn

Het hobbelparcours van Joke Schauvliege

5 februari 2019wle

De hele carrière van Joke Schauvliege is getekend door incidenten: tegenkanting voor haar plannen van binnen en buiten de politieke wereld, afgewisseld met onhandig getimede uitspraken zoals 'een boom heeft altijd de functie gehad om gekapt te worden’. Een overzicht van de vele incidenten tijdens haar carrière als Vlaams minister.

Tijdlijn: de ministeriële carrière van Joke Schauvliege

  • Haar vuurdoop in Terzake bij haar aantreden als minister van Cultuur in de Vlaamse regering Peeters-II zorgt in de culturele wereld voor een stormpje. Op de vraag of ze wel eens naar het theater ging, antwoordde Joke Schauvliege dat ze 'zes maanden geleden een of ander amateurtoneel had bijgewoond in de gemeente'.

    In het Vlaams parlement bijt ze van zich af: Schauvliege verdedigt zich met het argument dat een minister van Landbouw geen groenten hoeft te telen om een goed minister te zijn en een minister van Cultuur dus ook geen cultuurhistoricus hoeft te zijn om zijn job goed te doen, maar wel een goed manager.'
  • De muzieksector is niet te spreken over de beslissing van Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege (CD&V) om 4,4 miljoen euro van de voorziene budgetten te blokkeren. Dat geld moet dienen voor steun aan internationale projecten. Schauvliege heeft het over 'een noodzakelijke daad van behoorlijk bestuur', en stelt dat de kritiek 'allicht electoraal geïnspireerd' is.
  • Milieubewegingen vinden dat Schauvliege hen voorloog door te beloven dat er enkel bespaard zou worden in de projectsubsidies. Ze merken echter dat ook de reguliere subsidies met tien procent zakken. Net voor het vastleggen van de begroting worden nog een aantal besparingen gemilderd.
  • De artistiek directeur van het Ballet van Vlaanderen stapt op. Kathryn Bennetts pikt het niet dat Schauvliege het Ballet uit besparingsoverwegingen ondergeschikt wil maken aan een nieuw te benoemen intendant, die de samenwerking met de Opera van Vlaanderen moet aansturen. Bert Anciaux (SP.A), voorganger van Schauvliege als minister van Cultuur en coalitiepartner van CD&V, stelt dat de beslissing 'zijn hart doet bloeden'.
  • Schauvliege verstrengt de geluidsnormen voor concerten. Organisatoren, van lokale jeugdhuizen tot grote festivals, zien in het voorstel van Schauvliege een bedreiging voor hun werking. 'Waarom moet Vlaanderen zich altijd overtreffen in betutteling en zich in de voet schieten?', stelt Herman Schueremans, organisator van Rock Werchter en op dat moment ook Vlaams Parlementslid voor Open VLD. De decibellimiet wordt goedgekeurd, maar met uitstel.
  • Een parlementaire vraag over de bescherming van kustpoldergraslanden ontaardt onverwacht in een bij momenten pittige discussie waarbij meerderheidspartijen N-VA en SP.A Schauvliege (CD&V) hard aanpakken. Volgens Schauvliege is er geen sprake van massaal omploegen, en ze belooft later in 2011 met een lijst van te beschermen gebieden te komen. Maar het geduld van SP.A en N-VA is op: N-VA vindt dat ze het probleem onderschat, SP.A stelt zelfs dat het haar 'niet interesseert'. De discussie sleept aan tot eind 2015, maar ook daarna blijft er kritiek op het 'halfslachtig werk' van de minister.
  • Een satirisch artikel van De Rechtzetting laat het kabinet van Schauvliege overuren draaien. Het artikel stelt dat er ook een beperking van het aantal beats per minuut op concerten zou komen. Omwille van de moeilijke relatie tussen de muziekwereld en de minister hechten sommigen er toch geloof aan, en ze wenden zich rechtstreeks tot het kabinet voor uitleg.
  • Als minister van Cultuur geeft Schauvliege een interview over de Oscar-nominatie voor Rundskop. 'Matthias Schoenmakers' heeft volgens haar een erg goede beurt gemaakt. Ze wijt haar verspreking aan de zenuwen.
  • De geluidsnormen blijven voor beroering zorgen. Schauvliege adviseert drummers om achter een muur van plexiglas te spelen zodat ze onder de nieuwe geluidsnorm van 100dB blijven. Zo'n 350 drummers reageren met een concert voor het huis van de minister.

    Ook een groep rappers reageren met het nummer '100 db', dat ze samen met Belgian Asociality opnemen: 'Godde maane dj wegsteken? Dan komme kik a plexiglas breken'
  • Schauvliege kent Uplace een milieuvergunning toe, volgens haar 'de enige juiste belissing'. Ze wijst er wel op dat het alleen om het milieudossier gaat. 'De effecten op kleinhandel en dergelijke meer, kwamen niet ter sprake in deze beslissing en daar had ik ook niet over te oordelen.' Dat regeringspartner SP.A kritiek heeft op de toekenning valt haar zwaar. De Vlaamse regering wordt verondersteld die beslissing te steunen, stelt ze in Ter Zake.
  • Alle adviezen voor cultuursubsidies worden onverwacht online geplaatst. Daarmee zegt Schauvliege een einde willen te maken aan het gelobby in de sector. Het zorgt echter voor stevig gemor, bij de toekenning van de subsidies enkele weken later wordt duidelijk dat de adviezen niet zomaar opgevolgd zijn.
  • Natuurvereniging BOS+ klaagt aan dat de bosoppervlakte in Vlaanderen in 2011 59 hectare is gekrompen. Schauvliege zegt echter dat die cijfers voorbarig zijn. De minister wijst er nog op dat natuur meer is dan bos alleen. Zo is er ook ruimte nodig voor zeldzame open natuurhabitats als heide en schrale graslanden. 'We moeten dus constant keuzes maken'
  • Ophef over Aalst carnaval: Unesco wil uitleg over de deelname van een nazi-praalwagen met als thema Oilsjtwich. Schauvliege wijst op de context. 'Carnaval blijft een moment waarop met figuren, actualiteit en taferelen wordt gespot. Dat gebeurt meestal op een groteske manier, met stereotiepe uitvergrotingen.' Het forum der Joodse Organisaties is niet te spreken over de 'vergoelijking' door de minister.
  • Nog een verspreking: ze kent de Vlaamse Cultuurprijs toe aan 'Zjef Genie'. De minister zegt zich versproken te hebben: ze is groot fan van Yevgueni, en had in de auto nog goefend op het uitspreken van de naam van de groep.
  • Opnieuw ophef over cultuursubsidies. Ondanks een negatief artistiek advies krijg Musical van Vlaanderen toch 850.000 projectmiddelen voor 'Assepoester'. Ze begrijpt de ophef niet. 'Men moet soms van adviezen durven afwijken, bijvoorbeeld wanneer het voortbestaan van genres onder druk staat. Vorig jaar zei men trouwens dat ik de moed moest hebben om van adviezen af te wijken. Nu ik dat doe, krijg ik het verwijt dat ik afwijk.'
  • De Raad van State vernietigt de milieuvergunning voor Uplace. Het valt voor de Raad niet in te zien ‘hoe de Vlaamse minister van Leefmilieu de administratieve beroepen in alle objectiviteit, zonder vooringenomenheid en zonder gebonden te zijn door eerder aangegane overeenkomsten, heeft kunnen beoordelen.’ Het kabinet van Schauvliege zegt in een reactie op het arrest 'in alle objectiviteit' te hebben geoordeeld.
  • 11 burgers, onder wie Tom Lenaerts, Francesca Vanthielen en Nic Balthazar, stappen naar de rechter omdat België volgens hen te weinig doet om de klimaatafspraken na te komen. Schauvliege kaatste de bal terug. ‘Durven jullie als bekende en prominente Vlamingen ook schuldig te pleiten? Klimaatbeleid moet niet zomaar van bovenaf opgelegd worden, maar ook wij allemaal veroorzaken veel CO2-uitstoot. Het is een zaak van ons allemaal.'
  • De waterfactuur moet eenvoudiger, stelt Schauvliege. Er moet meer eenheid komen in de tarieven van de verschillende maatschappijen. 'Eén prijs voor heel Vlaanderen is gewoon onmogelijk', is het antwoord van de federatie van drinkwaterbedrijven. ‘Indien de minister één prijs wil invoeren, zullen sommigen heel blij zijn, maar anderen helemaal niet.'
  • 43 professoren van álle Vlaamse en Brusselse universiteiten vragen Schauvliege om niet te besparen op natuur en milieu, en kordater op te treden. 'We dreigen de klok tientallen jaren terug te draaien.'
  • Het voorstel om huizen een 'mobiliteitsscore' te geven doe coalitiepartners Open VLD en N-VA steigeren. Bij het kabinet Schauvliege begrijpen ze de drukte rond de M-score niet. 'Dit wordt geen attest op papier dat door een ambtenaar wordt uitgereikt. Dit kan net een tool worden die deel uitmaakt van dat eengemaakte woningattest.'
  • Transportbedrijf Essers wil uitbreiden in Genk. Daarvoor is het nodig een bos te kappen, maar het planten van een ander bos zou dat compenseren. Dat het bedrijf een eerdere belofte op dat vlak niet nakwam, zet kwaad bloed bij onder andere cabaratier Wouter Deprez. Schauvliege verdedigt de uitbreiding omdat die door 'watergebonden' activiteiten net op die plaats nodig is. Dat blijkt niet te kloppen.
  • In een interview met De Zondag verweert Schauvliege zich tegen de kritiek dat ze onvoldoende doet om bossen te beschermen. 'Een boom heeft altijd de functie gehad om gekapt te worden', klinkt het. Ze beseft wel 'dat het misschien raar klinkt'. Maar de minister is er voor beducht dat niemand nog bomen durft planten uit vrees dat de die later niet meer mogen kappen. 'Ik hou mijn hart vast daarvoor.'
  • Schauvliege stelt het nieuwe Beleidsplan Ruimte Vlaanderen voor. ‘We willen op één generatie tijd een volledige omslag in het ruimtelijk beleid', klinkt het ambitieus. De Betonstop roept echter zodanig veel weerstand op dat Schauvliege in september 2017 de gemoederen moet bedaren door hogere schadevergoedingen te beloven aan wie getroffen wordt.
  • In een omstreden interview met Knack kiest Schauvliege in de zaak-Essers zowel voor de verdediging als de aanval. 'Ik kreeg in dit dossier het ene tegenstrijdige advies na het andere, ook van wetenschappers, waarna er een passende beoordeling kwam. De beslissing in het dossier-Essers is trouwens door de vorige regering genomen', klinkt het vergoelijkend.

    Tegelijk haalt ze uit naar Natuurpunt. 'Als Natuurpunt kritiek heeft op mijn plannen, dat het dan zélf stopt met bossen kappen.' Ze noemt natuurpunt de grootste ontbosser, maar die bewering valt niet te checken. In datzelfde interview haalt ze uit naar voorstanders van biolandbouw, die willen dat we evolueren naar 'een moderne versie van het keuterboerke' en volgens haar te veel geld kost. De bewering blijkt niet te kloppen.
  • De raad van State schorst het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan voor Essers. Begin 2018 gooit Essers de handdoek in de ring: de uitbreiding is definitief van de baan.
  • De regels in de bossen moeten anders: Schauvliege wil dat je overal mag lopen, behalve waar het verboden is. 'Natuurbeleving als sleutel voor het ontdekken en het waarderen van de natuur ligt mij na aan het hart', zegt ze daarover op de conferentie Bosforum. 'Ik hoop op uw rugdekking'. Maar Bos+ verwerpt het voorstel: slecht voor de draagkracht van de bossen, en geen antwoord op de vraag naar meer speelterreinen.
  • Net voor een deadline van voetbalbond UEFA schrapt Schauvliege een historische buurtweg die over de terreinen van het aan te leggen Eurostadion loopt. Het baat niet: het EK voetbal 2020 komt niet naar België.
  • Op Batibouw lanceert Schauvliege twee voorstellen: een verplichte registratie van alle kachels, en een premie voor het inruilen van sterk vervuilende kachels. Alvast dat tweede voorstel stoot bij N-VA op protest. Schone kachels die geen fijn stof uitstoten bestaan immers niet. Maar in december komt de maatregel er toch.
  • Met een verwijzing naar de film Three billboards outside Ebbing plaatst Bos+ een boodschap voor de minister vlakbij haar huis. Het kabinet overplakt de affiches. Als Bos+ het antwoord van Schauvliege verwijdert reageert de woordvoerder van de minister gelaten. ‘Tja, niet iedereen heeft blijkbaar hetzelfde gevoel voor humor'.
  • Het Hof van Cassatie verwerpt het beroep van Joke Schauvliege (CD&V) in de Klimaatzaakprocedure. Tot dusver gaat de zaak enkel over de taal waarin het proces moet voorkomen. 'We kunnen eindelijk van start gaan', klinkt het opgelucht bij de indieners. Bij de oorsprongeklijke 11 indieners hebben zich ondertussen al zo'n 35.000 mensen aangesloten.
  • Schauvliege zet fors in statiegeld op blikjes. N-VA verzet zich fors, in juli verdwijnt het voorstel voor lange tijd naar de achtergrond. Wellicht wordt de discussie pas in 2023 hervat.
  • Met de eerste klimaatmars in het vooruitzicht zijn de ogen gericht op het klimaatbeleid van Schauvliege. Eind november lanceert ze haar plan voor een luchtvaarttaks, iets wat ze de komende weken nog geregeld herhaalt om de klimaatbetogers tegemoet te treden.
  • De 'klimaatspijbelaars' zorgen voor nervositeit. Schauvliege ontvangt een delegatie jongeren. Later verduidelijkt ze wel 'dat haar kinderen niet spijbelen', nog later stelt ze duidelijk dat ze de marsen als een steun voor haar beleid ziet.
  • Schauvliege slaat op een bijeenkomst van het Algemeen Boerensyndicaat een andere toon aan. Volgens haar zijn de betogingen opgezet spel, iets wat haar door Staatsveiligheid bevestigd is, beweert ze. Als een opname twee dagen later uitlekt ziet ze zich genoodzaakt die bewering in te trekken. Ze excuseert zich, en zegt zich 'vergaloppeerd' te hebben door de grote druk waar ze de voorbije weken onder stond.