N-VA’er Kucam regelde zowat 200 visa naar België
Kucam en Francken in betere tijden. Foto: Pano/VRT
Iets meer dan tweehonderd christenen uit Syrië en Irak zijn in twee golven, tussen juni en september 2018, met de hulp van Kucam naar ons land gekomen. Het blijft onduidelijk welke selectie­criteria werden gehanteerd.

Op vraag van minister van Asiel en Migratie Maggie De Block (Open VLD) probeerde de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) gisteren uit te zoeken hoeveel humanitaire visa er de voorbije jaren zijn uitgereikt, op welke manier en via welke tussenpersonen, zoals onder meer via Mechels gemeenteraadslid Melikan Kucam (N-VA).

Het gerecht onderzoekt of Kucam als tussenpersoon grof geld heeft verdiend aan het verkopen van die visa. Christenen uit Syrië en Irak zouden hem 2.000 tot zelfs 10.000 euro hebben betaald om zo’n visum te krijgen. Hij wordt verdacht van mensensmokkel, afpersing, omkoping en deelname aan een criminele organisatie (DS 16 januari). De onderzoeksrechter beslist vandaag of hij aangehouden wordt.

Voormalig staatssecretaris voor Asiel Theo Francken (N-VA) sprak gisteravond over ‘zowat 207 vluchtelingen’ die Kucam ‘tijdens twee golven, in juni 2018 en in september 2018’ heeft afgewerkt. Hij teerde daarbij op zijn vriendschap met een kabinetsmedewerker, ook uit het Mechelse, die zelf Assyrisch spreekt. ‘Zij verkeert nu in shock, net als ik’, zei Francken aan De Standaard. Francken staat ter beschikking van het gerecht.

Kucam diende rechtstreeks bij het kabinet lijsten in met namen. Franckens kabinetsmedewerkster stuurde de goedgekeurde lijsten vervolgens mondjesmaat door naar de administratie, met de opdracht om die mensen een visum te geven. De Dienst Vreemdelingenzaken moest alleen nog een veiligheidscheck doen.

Francken zegt nooit ‘indicaties te hebben gehad dat Kucam malafide zou zijn’. ‘Ja ik ken hem, al zijn we niet bevriend. Hij staat hoog aangeschreven, als een vader­figuur in zijn gemeenschap.’ Na de tweede golf hoorde hij ‘op een avond het gerucht dat er geld was betaald’. Francken: ‘Ik raadde  aan om een klacht in te dienen. Dat is mijn standaardantwoord. In deze sector vallen nogal snel beschuldigingen, daarom trok ik niet zelf naar het gerecht.’

Het gaat in zijn ogen om  ‘echte slachtoffers’, ook al omdat ze ­hebben betaald. Francken blijft zijn aanpak verdedigen. ‘Die is afhankelijk van een selectie door  vertrouwenspersonen.  Critici vinden dat ik met UNHCR of met ngo’s had moeten werken. Maar die waren in 2015 niet actief in de regio. Bovendien kunnen ook daar  rotte appels tussenzitten. Ik heb met talrijke vertrouwenspersonen gewerkt, één ervan blijkt nu wellicht  te kwader trouw.’

Humanitaire visa zijn een gunst en  bedoeld voor mensen  in een precaire situatie. Francken beantwoordde naar eigen zeggen een parlementaire resolutie die vroeg om religieuze minderheden in Syrië bij te staan. Diverse organisaties namen initiatieven om kwetsbare vluchtelingen naar ons land te halen. Maar de gehanteerde selectiecriteria blijven onduidelijk.

Francken benadrukt dat de samenwerking met Kucam na die twee golven sowieso werd stopgezet. Zijn verdwijning uit de regering heeft er niets mee te maken. Vanmiddag volgt wellicht een actualiteitsdebat in de Kamer over de zaak. Dat laat toe dat ook Francken zelf  kan tussenkomen.