May: ‘Geen Brexit waarschijnlijker dan geen deal’
Foto: AFP
De Britse premier Theresa May ondernam maandag een ultieme poging om steun te krijgen voor haar Brexit-deal. In een toespraak voor het Britse Lagerhuis herhaalde ze maandagavond dat de datum van het Britse vertrek uit de Europese Unie, voorzien op 29 maart, niet uitgesteld zou mogen worden. Maar die optie helemaal uitsluiten, deed ze niet.

'Het blijft het engagement van mijn regering om de Europese Unie op 29 maart te verlaten, maar sommigen hebben de intentie om een middel te vinden om dit te verhinderen', zo zei May tegen het Britse parlement.

Verwacht wordt dat een meerderheid van de parlementsleden zich dinsdag tegen het terugtrekkingsakkoord tussen Londen en Brussel zal uitspreken. Naargelang de prognoses zou May tot 200 stemmen (op 650) te kort komen. De eerste minister lanceerde maandag een laatste oproep aan de parlementsleden om de deal een kans te geven. 'Kijk de komende 24 uren nog een keer naar het akkoord', raadde ze hen aan.

Volgens May geeft een nieuwe brief van de Europese leiders Jean-Claude Juncker en Donald Tusk voldoende garanties dat ook de Europeanen er alles aan zullen doen om te vermijden dat de Ierse backstop in werking moet treden. De conservatieve hardliners en de Noord-Ierse gedoogpartner van May, de DUP, willen niet weten van die noodoplossing, die moet vermijden dat er ooit grenscontroles tussen Ierland en Noord-Ierland heringevoerd moeten worden.

Een verwerping van het terugtrekkingsakkoord zou volgens May 'noodlottige gevolgen' kunnen hebben. Indien het Verenigd Koninkrijk op 29 maart zonder akkoord uit de Europese Unie valt, dan dreigt het land uiteen te vallen, zo waarschuwde de premier. Het zou niet enkel de voorstanders van een aansluiting van Noord-Ierland bij Ierland versterken, maar ook van zij die Schotse onafhankelijkheid prediken. 'Dat is met zekerheid de echte bedreiging voor onze Unie', zo sprak May.

Catastrofaal beschadigd

Eerder op de dag, tijdens een toespraak voor fabrieksarbeiders in Stoke-on-Trent, waarschuwde May er nog voor dat een verwerping van de huidige deal er mogelijk toe zou leiden dat het Verenigd Koninkrijk binnen de EU zou blijven. 

‘Ik vraag de parlementsleden om de gevolgen van hun handelingen te overwegen voor het geloof van de Britten in onze democratie’, zei May. De Britse premier wees de parlementsleden er opnieuw op dat het ‘hun plicht’ is om de uitkomst van het referendum uit te voeren. Lees: haar Brexit-deal goed te keuren. Als dat niet gebeurt, dan zal dat volgens May het vertrouwen in de politiek catastrofaal beschadigen.

Stemming uitgesteld

Dinsdag volgt de stemming over het akkoord dat May met de 27 EU-lidstaten heeft gesloten. Normaal had die begin december al moeten plaatsvinden, maar May vroeg op het laatste moment uitstel omdat ze geen meerderheid kon vinden. Een tweede uitstel is niet meer mogelijk.

May had gehoopt extra toegevingen van Europa los te weken – vooral over de regeling van de Ierse grenskwestie – maar Brussel wilde daar niet van weten.

De deal waarover gestemd wordt, is dus identiek met die van december en daarom gaat iedereen ervan uit dat May een smadelijke nederlaag tegemoet gaat. Labour liet al weten dat ze in dat geval een vertrouwensstemming zal vragen. Jeremy Corbyn wil dan naar vervroegde verkiezingen gaan.

Plan B?

Als de Brexit-deal dinsdag wordt weggestemd, dan krijgt Theresa May nog drie werkdagen om met een plan B te komen. Daarover zou dan op 21 januari gestemd worden. Op 29 maart moet het Verenigd Koninkrijk de EU verlaten, met of zonder deal, behalve wanneer parlementsleden de Brexit uitstellen of annuleren.