Al zeker vier doden bij geweld in Congo
Félix Tshisekedi Foto: AP

In Congo heeft oppositiekandidaat Félix Tshisekedi verrassend de presidentsverkiezingen gewonnen. Hij moet Joseph Kabila opvolgen als staatshoofd. De andere oppositiekandidaat, Martin Fayulu, spreekt over ‘een electorale staatsgreep’. De Congolese bisschoppenconferentie (Cenco) zegt dat de resultaten 'niet overeen komen' met de gegevens van de Kerk. Bij protesten zijn volgens de politie al zeker vier doden gevallen.

Bij protesten tegen de voorlopige resultaten van de Congolese verkiezingen zijn in de zuidwestelijke stad Kikwit zeker vier doden gevallen. Het gaat om twee politieagenten en twee burgers, volgens Dieudonné Mutepeke, hoofd van de politie in Kikwit. De doden vielen bij 'een operatie om de openbare orde te herstellen', aldus Mutepeke. Hij maakt ook melding van tien gewonden. Kikwit geldt als een bolwerk van Fayulu.

Nog in Kikwit werden vier gebouwen van de politie vernield, twee Transco-bussen brandden uit.

Eindresultaat

De kiescommissie maakte donderdag in Kinshasa het voorlopige eindresultaat bekend. Tshisekedi behaalt ruim 7 van de 18 miljoen uitgebrachte stemmen. Na hem volgt de andere belangrijke oppositiekandidaat, Martin Fayulu, die 6 miljoen stemmen zou behaald hebben. De kandidaat van de regeringspartij, Emmanuel Ramazani Shadary, zou slechts 4 miljoen stemmen hebben gehaald. Een eenvoudige meerderheid volstaat voor de overwinning van de presidentsverkiezingen, die plaatsvonden op 30 december 2018.

De uitslag is verrassend, veel Congolezen gingen er gisterenavond vanuit dat meerderheidskandidaat Ramazani Shadary zou uitgeroepen worden tot winnaar, ondanks een slecht resultaat. Maar er kwam gisteren al een sterke geruchtenmolen op gang over een akkoord tussen de entourage van uittredend president Joseph Kabila en oppositiekandidaat Félix Tshisekedi waarbij die laatste als winnaar en toekomstig president naar voren zou worden geschoven. 

'Staatsgreep'

De katholieke kerk, die in Congo zeer invloedrijk is, riep Fayulu - de consensuskandidaat van vijf oppositiebewegingen - eerder al uit tot winnaar van de verkiezingen. Ze baseerde zich daarvoor op de vaststellingen van 40.000 verkiezingswaarnemers. Toch werd Tshisekedi dus uitgeroepen tot winnaar. Na het bekendraken van de resultaten gingen aanhangers van Tshisekedi in de straten van Kinshasa feestvieren.

Fayulu spreekt in een eerste reactie over een ‘electorale staatsgreep’. Hij roept de electorale waarnemers op om de échte resultaten van de verkiezingen te publiceren. Volgens Fayulu hebben de resultaten van de kiescommissie 'niets te maken met de waarheid van het stemhokje'.

Ook de katholieke kerk in Congo zegt dat de uitslag niet overeenkomt met de officiële resultaten. 'We stellen vast dat de resultaten van de presidentsverkiezing zoals door de Céni gepubliceerd, niet overeenkomen met de gegevens die onze waarnemersmissie heeft verzameld aan de stem- en de telkantoren', aldus Donatien Nshole, woordvoerder van de Congolese bisschoppenconferentie.

Wie is Tshisekedi?

Tshisekedi is de 55-jarige zoon van de voormalige premier en jarenlange oppositieleider Etienne Tshisekedi. Zijn vader stierf in 2017 in ons land. Félix Tshisekedi beloofde tijdens de campagne om de corruptie en armoede te bestrijden, en de rust te herstellen in het instabiele land, dat nog steeds kampt met verschillende gewapende conflicten. 

Na de bekendmaking van de uitslag bracht Tshisekedi hulde aan president Joseph Kabila, die hij een 'belangrijke politieke partner' noemt. 'Vandaag moeten we hem niet meer beschouwen als een tegenstander, maar veeleer als een partner in de democratische overgang van ons land.'

De nieuwe president moet al op 18 januari de eed afleggen, hoewel de verkiezingen in enkele regio’s niet konden doorgaan die geteisterd worden door onrust en een ebola-epidemie. Zo werden 1,25 miljoen van de 40 miljoen kiesgerechtigden uitgesloten. De verkiezingen zullen daar in maart plaatsvinden. Bij de verkiezingen op 30 december werden ook provinciale vertegenwoordigers en een nieuw parlement gekozen.