De Britse premier Theresa May en de 27 EU-leiders hebben zondag de twee Brexit-akkoorden ondertekend. Dat meldt Europees president Donald Tusk. Voor May komt nu de moeilijkste horde: haar eigen parlement overtuigen.

De EU-leiders en Theresa May hebben na een vergadering van amper 38 minuten hun zegen gegeven over het scheidingsakkoord en het princiepsakkoord over de toekomstige relatie tussen de Europese Unie en Groot-Brittannië. 'Het Brexit-akkoord is een noodzakelijke stap om vertrouwen te bouwen tussen de EU en het VK na de Brexit', aldus hoofdonderhandelaar Michel Barnier zondag voor de start van de buitengewone Europese top. ‘Het is nu tijd dat iedereen - iedereen - zijn verantwoordelijkheid neemt.’

Donald Tusk zei bij aankomst dat ‘niemand redenen heeft om blij te zijn’ als de Brexit een feit zal zijn. Hij citeerde vervolgens wel Freddie Mercury, de overleden zanger van de band Queen: ‘Friends will be friends right till the end’ (vrienden blijven tot het einde vrienden). De Franse president Macron benadrukte dat 'dit geen droevige dag is, maar ook geen dag om te vieren'. 'De Britten hebben hier zelf voor gekozen. Het toont wel aan dat de Europese Unie moet hervormen.'

Spanje

De laatste hindernis voor de Europese top over de Brexit werd pas zaterdag weggewerkt. Spanje bereikte toen een akkoord met het Verenigd Koninkrijk over de kwestie-Gibraltar.

Spanje eiste dat de onderhandelingen tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk over de toekomstige handelsrelatie niet gelden voor Gibraltar. Omdat de Britse kroonkolonie zo belangrijk is voor Spanje, moest Madrid mee aan tafel. Londen stemde er zaterdag mee in om na de Brexit met Spanje te onderhandelen over de Britse enclave. Op die manier moet gegarandeerd worden dat elke beslissing over het gebied in overeenkomst met Spanje wordt gemaakt.

Twistpunten

De ondertekening van de twee akkoorden betekent niet dat er geen twistpunten meer zijn. Die zullen binnenkort volop spelen als over de toekomstige relatie tussen de EU en het VK onderhandeld moet worden.

De visserijrechten, bijvoorbeeld, hebben alle elementen in zich om uit te groeien tot een splijtzwam tussen het VK en de EU. De EU-landen aan de Noordzee kunnen nu onbeperkt vissen in de Britse wateren. Dat zal veranderen. Op dat vlak staan zelfs de Schotten lijnrecht tegenover de Europeanen.

Instemmen met deal?

De zegen van de EU-leiders heeft waarschijnlijk weinig invloed op de groeiende kans dat het Britse Lagerhuis instemt met de deal.

Theresa May is wel volop bezig om de Britse publieke opinie te overtuigen dat deze deal de best mogelijke is voor het VK. Vrijdag mochten de luisteraars van Radio 5 haar vragen stellen, zondag stuurde de premier een open brief aan alle inwoners. May hoopt op die manier ook de parlements­leden onder druk te zetten om voor de akkoorden te stemmen. Toch lijkt ze nog altijd geen meerderheid te hebben.

Er wordt nu al rekening mee gehouden dat de Britse premier de akkoorden desnoods een tweede keer voorlegt aan het parlement. Zeker als ze bij eerste stemming nipt verworpen worden, is een tweede stemming niet uit­gesloten.