Hoe waarheidsgetrouw is Neil Armstrong-biopic <I>First Man</I>?
Foto: Universal Studios

Regisseur Damien Chazelle heeft met First Man een interessante Neil Armstrong-biopic gemaakt. Maar hoe waarheidsgetrouw is de film?

Opgelet: dit artikel bevat spoilers.

‘Dit is geen documentaire. Dit is een film. Er zullen dingen zijn die niet gebeurd zijn of toch niet op die manier. Maar dan zal daar een reden voor zijn.’ Rick Armstrong zei op Spacefest in Tucson dat hij veel vertrouwen had in de filmmakers om het verhaal van zijn vader te vertellen. Zowel de Nasa als de familie van Neil Armstrong heeft meegewerkt aan de film.

Armband

Maar niet alles is juist. Een van de meestbesproken scènes is het moment dat Neil Armstrong op de maan met tranen in de ogen een armbandje van zijn overleden dochter - die op 2-jarige leeftijd aan kanker is gestorven - in een krater gooit. Heeft Armstrong dat echt gedaan? Allicht niet.

Blijkbaar heeft de astronaut wel degelijk een ongepland ommetje gemaakt naar de rand van een krater, maar er zijn geen bewijzen dat hij daar iets van zijn dochter achterliet. ‘Die scène is voor de film gemaakt’, zegt Nasa-historicus Bill Barry aan The Washington Post.

Vergezocht is de scène niet. Sommige astronauten van de Apollo-missies deden dat immers wel. Charlie Duke liet foto’s van zijn familie op de maan achter en Eugene Cernan schreef de initialen van zijn dochter op het maanoppervlak. Dat maakt de scène met Armstrong ergens wel geloofwaardig. ‘We weten niet helemaal zeker wat Armstrong gedaan heeft’, zegt biograaf James Hansen. ‘Soms is de kracht van poëzie belangrijker dan de onzekerheid van feiten.’

Beelden van de echte maanlanding in 1969:

In de enige officiële biografie van Armstrong, waarop de film gebaseerd is, schrijft Hansen dat de astronaut onder meer een juweel voor zijn vrouw en een stukje van het vliegtuig van de Wright Brothers had meegenomen. Maar verder niets voor familieleden, ook niets van zijn dochter. De auteur zou volgens screenwriter Josh Singer aan de zus van Armstrong gevraagd hebben of haar broer mogelijk iets van Karen op de maan heeft achtergelaten. ‘Ze barstte in tranen uit en zei: “Ik hoop het echt”.’ Die hoop van een familielid is een van de redenen waarom Singer de scène in zijn script heeft opgenomen.

Koele kikker

In de film staart Armstrong ook af en toe naar de maan. In 2001 kreeg hij de vraag of hij dat ooit heeft gedaan. Zijn antwoord was duidelijk: ‘Nee, dat heb ik nooit gedaan.’

Die romantiseringen nemen niet weg dat First Man een van de meest realistische films over ruimtereizen is. De vroegere Apollo-astronaut Al Worden, die advies gaf voor de film, zegt dat de regisseur veel moeite heeft gedaan om alle technische details juist te krijgen, van de manier waarop astronauten de ruimtecapsule binnengaan tot het geluid van de rits van een ruimtepak.

Wat ook waar is, is dat Neil Armstrong verschillende keren door het oog van de naald is gekropen. Zo kwam de testpiloot in de problemen bij een testvlucht met de X-15 in 1961 (de openingsscène). Alleen zouden op een hoogte van 37 km de wolken nooit zo dichtbij zijn. Hij crashte ook tijdens de training met het Lunar Landing Research Vehicle. Hij zou geen verwondingen aan zijn gezicht hebben gehad zoals in de film, wel had hij stevig op zijn tong gebeten. Deze beelden tonen de echte crash van Armstrong: 

Dat hij een koele kikker was, daarover bestaat weinig discussie. Voor zijn vertrek had Armstrong inderdaad een gesprek met zijn twee zonen. Volgens zoon Rick is de essentie daarvan juist weergegeven in de film. Astronauten Gus Grissom, Ed Whiteen Roger Chaffee kwamen effectief om in een brand tijdens een test van de Apollo 1

De filmmakers hebben dus zeker de grote lijnen en de look and feel van de Nasa in de pioniersjaren goed weergegeven. Neil Armstrong overleed in 2012. Zijn huwelijk met Janet strandde in 1990. Toen gingen ze uit elkaar, drie jaar later waren ze gescheiden.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig