Importverpleegkunde: '<i>Diene Spanjaard</i> moet je niet meer sturen'
De Roemeense Alexandra Sbera (rechts) werkt in woonzorgcentrum Hestia in Wemmel. Foto: Dieter Telemans

Buitenlandse krachten om het Vlaamse tekort aan verpleegkundigen op te vangen: het idee botst op scepticisme, maar de praktijk bewijst dat het kan.

Het woonzorg­centrum Sint-Vincentius in Deinze wierf enkele jaren geleden in samenwerking met de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling (VDAB) zowel Spaanse als Portugese verpleegkundigen aan. Van de eerste drie Spaanse keerde er een uit heimwee terug naar ­Spanje, een ander verhuisde naar Gent en de derde werd gevraagd om te vertrekken. Voor Sint-Vin­­cen­tius een stevige reality­check. Buitenlandse krachten werven is er nu op de lange baan geschoven.

‘Taal is een valkuil’, zegt zorg­directeur Jan Beeusaert. ‘Onze ­ouderen spreken veel dialect. De Spaanse verplegers verstonden de bewoners niet. Dat wekt frustratie. “Diene Spanjaard moet je niet meer sturen”, zeiden de bewoners dan. Ook het contact met collega’s of artsen verliep stroef. Dat leidde soms tot een medische fout en ongenoegen bij het personeel.’

Taal is een hinderpaal

Werkkrachten uit andere landen aanwerven is nochtans een actiepunt in het nieuwe plan van de Vlaamse Overheid en zorg­ambassadeur Lon Holtzer. Het ‘Actieplan 4.0’ moet de tewerkstelling in de zorg- en welzijnssector de stimulansen geven. Maar de koepelorganisatie Zorgnet Icuro blijft sceptisch. ‘In het verleden zijn er vooral in de ouderenzorg buitenlandse werkkrachten aangeworven. We stellen vast dat veel van die verplegers niet ingeburgerd raken en vertrokken zijn’, zegt gedelegeerd bestuurder Margot Cloet.

Het beheersen van de taal was ook in het UZ Leuven een hinderpaal. Daar werd een tiental Spaanse en Portugese verpleegkundigen aangeworven, zegt verpleeg­kundig directeur Koen Balcaen. ‘De enorme inspanningen wogen niet op tegen het uiteindelijke resultaat.’

Mathieu Schier, hoofd rekrutering van het UZ Gent, is het daarmee eens: ‘De kosten die gaan naar taallessen, opleiding of omkadering overstijgen de draagkracht van de ziekenhuizen.’

Zorgambassadeur Holtzer beklemtoont in een reactie dat het werven van buitenlandse krachten maar een van haar actie­punten is: ‘Ik wil de studie aantrekkelijker maken bij 14-jarigen en ook volop inzetten op zij-instromers, die hun loopbaan een nieuwe wending willen geven. Maar laten we wel wezen: we moeten echt alles op alles zetten. De nood is hoog, dat weten werk­gevers toch ook?’

Training in herkomstland

Dat het aantrekken van buitenlands personeel niet gedoemd is om te mislukken, bewijst de woonzorggroep Armonea. Zij wierven ook in Spanje en Portugal, maar vooral in Roemenië. Ze geven de buitenlandse instromers eerst een intensieve training ­Nederlands in hun herkomstland. Resultaat: van de 226 Roemeense verpleegkun­digen die sinds in 2010 naar een Armonea-vestiging in ons land kwamen werken, zijn er nog altijd 138 bij de groep aan de slag. Ook dit en volgend jaar komen er enkele tientallen over.