Oost-Vlaanderen toont zijn rechtse rand
Guy D'haeseleer (Forza Ninove). Foto: Marc Herremans
'Vlaams Belang is back', jubelde partijvoorzitter Tom Van Grieken. Dat blijkt ten overvloede in de Denderstreek: in Denderleeuw en Ninove wordt de partij zelfs de grootste. Ook uit Gent zijn de eerste resultaten binnen: daar lijdt het kartel SP.A-Groen fors verlies.

In twee Oost-Vlaamse gemeenten wordt Vlaams Belang de grootste partij. In Ninove droomt Guy D'haeseleer, het stemmenkanon van Vlaams Belang, al langer dat hij de eerste Belang-burgemeester van het land kan worden. Na telling van alle stembureaus haalt D'haeseleers Forza Ninove-lijst een monsterscore van 40 procent, een stijging met 14 procentpunten. Eerste achtervolger Open VLD strandt op 26 procent. 'Complete waanzin', noemt D'haeseleer het zelf bij VRT. Het levert zijn partij 15 zetels op - twee te weinig voor een absolute meerderheid in de gemeenteraad. Forza Ninove moet dus op zoek naar een coalitiepartner.

'Het Vlaams Belang is back', jubelde voorzitter Tom Van Grieken tijdens een partijbijeenkomst. Hij wees ook op het succes van zijn partij in Denderleeuw, waar Vlaams Belang met 26 procent van de stemmen de grootste partij wordt - een sprong van maar liefst 14 procent tegenover 2012. De gemeente was deze legislatuur maandenlang onbestuurbaar, net als het nabijgelegen Haaltert. Daar haalde Vlaams Belang, dat in 2012 niet op kwam, in één klap 11 procent. N-VA blijft er wel de grootste partij, met 26 procent van de stemmen, en sluit een coalitie met SP.A en CD&V.

Ook de Oost-Vlaamse centrumsteden hellen naar rechts. In Sint-Niklaas consolideert N-VA. De partij van burgemeester Lieven Dehandschutter haalt 29 procent van de stemmen. Vlaams Belang wordt hier de tweede grootste partij, met 17 procent van de stemmen - een sprong van +5 procentpunten. 

In Aalst blijven N-VA en Vlaams Belang aan het feest - de twee sluiten mekaar duidelijk niet uit. N-VA burgemeester Christoph D'haese haalt er 33 procent van de stemmen, Vlaams Belang wordt de tweede partij met 17 procent (+6,5). Jean-Jacques De Gucht slaagt er dus niet in om zijn partij naar de tweede plek te sturen in de stad: Open VLD (10 procent) moet CD&V (13 procent) laten voorgaan, maar houdt Groen (9 procent) net af.

De opmars van Vlaams Belang blijkt het sterkst in de Denderstreek en het Waasland. In Dendermonde boekt de partij zes procentpunten winst, tot 15 procent. Ook in Buggenhout, Temse en Stekene wordt die drempel overschreden. 

De Clercq claimt Gent

In Gent lijkt lijstduwend burgemeester Daniel Termont met een wrang gevoel afscheid te moeten nemen. Met 80 van de 91 stembureaus geteld staat SP.A-Groen op 33 procent, een verlies van 12 procent tegenover 2012. De Open VLD van Mathias De Clercq maakt de omgekeerde beweging: die schiet van 16 naar 25 procent. Op een partijbijeenkomst eiste De Clercq de overwinning op. 'De Gentenaars hebben duidelijk gekozen voor een liberale burgemeester', klonk het.

N-VA, dat De Clercq intussen al de sjerp aanbood, strandt op 12 procent, CD&V op 8. Daardoor wordt een centrumrechtse coalitie met Open VLD, CD&V en N-VA mogelijk in de Arteveldestad. Bij VRT gaven Resul Tapmaz en Evita Willaert alleszins aan dat ze nog door willen met de huidige coalitie met Open VLD. Ze vermeden uitspraken over de burgemeesterssjerp. 'Maar dat de verhoudingen veranderd zijn, dat staat buiten kijf.'

De Crem en De Croo

In Aalter kan Pieter De Crem een vervolg breien aan zijn dynastie. De familie-De Crem heeft het sinds 1959 voor het zeggen in de gemeente, en haalt 57 procent. Dat heeft gevolgen voor de regering-Michel, want eind september kondigde de CD&V'er aan dat hij stopt als staatssecretaris voor Buitenlandse Handel als hij herverkozen zou worden in Aalter. Groen blijft de tweede partij in Aalter, met 21 procent. 'Het was een sprong in het duister met een zachte landing', verwees De Crem bij VRT naar de recente fusie van Aalter met Knesselare. Hij bevestigde ook dat hij vanaf 1 januari zijn burgemeestersfunctie zal opnemen.

 

Ook Alexander De Croo boekt een flinke winst. In Brakel doet hij er 12 procentpunten bij, wat de liberalen een absolute meerderheid van 53 procent oplevert, ondanks dat De Croo zich gedurende deze legislatuur liet vervangen door waarnemend burgemeester Stefaan Devleeschouwer. Toch wil hij niet verzaken aan zijn functie als vicepremier en minister van Ontwikkelingssamenwerking, zei De Croo aan VRT NWS. 'Het burgemeesterschap valt niet te combineren met mijn ministerschap, dus ik zal enkel titelvoerend burgemeester zijn in Brakel.'

 

Traditioneel blauw

Elders in Oost-Vlaanderen mogen de liberalen champagneflessen ontkurken. Coryfeeën als Filip Antheunis (Lokeren), Guido De Padt (Geraardsbergen) en Karel De Gucht (Berlare) zien hun partij standhouden als koploper. Dat ging echter niet zonder slag of stoot: de partij verliest er respectievelijk 3, 6 en 10 procentpunten. CD&V is er telkens de eerste belager. Het zuiden van Oost-Vlaanderen blijft traditioneel blauw: onder andere in Gavere, Wortegem-Petegem, Oudenaarde, Zwalm en Herzele blijven de liberalen in het zadel.

Fusiegemeenten: CD&V

De fusie met Knesselare lijkt CD&V in Aalter dus geen windeieren te leggen. Dat is evenmin het geval in de andere nieuwe Oost-Vlaamse fusiegemeenten. In Deinze (dat samenging met Nevele), Kruisem (dat bestaat uit Kruishoutem en Zingem) en Lievegem (de optelsom van Lovendegem, Waarschoot en Zomergem) blijven de christendemocraten aan zet, met respectievelijk 36, 53 en 41 procent. Hier zijn de liberalen telkens de eerste belagers.

In Zelzate werd uitgekeken naar de prestatie van PVDA. De partij had er tijdens de voorbije legislatuur zes mandatarrissen en droomde hardop van een eerste burgemeesterssjerp. Voorlopig blijft de dijkbreuk uit: de partij stagneert op 23 procent en landt op een derde plaats, na SP.A (25 procent, +7) en Open VLD (26 procent, -2). Een linkse coalitie lijkt mogelijk: samen halen SP.A en PVDA 48 procent, en beide partijen sluiten een samenwerking niet uit.

N-VA en Groen sluiten akkoord over provinciebestuur

N-VA en Groen hebben een inhoudelijk akkoord bereikt om samen een provinciale meerderheid te vormen in Oost-Vlaanderen, zo laten Kurt Moens (N-VA) en Elisabet Dooms (Groen) zondagnacht weten. De volgende dagen hopen ze de gesprekken 'met een derde partner af te ronden', klinkt het.