Amper een derde komt opdagen voor referendum in Macedonië
Foto: AP

Inwoners van Macedonië moesten vandaag stemmen over het compromis dat hun land de nieuwe naam ‘Republiek van Noord-Macedonië’ zou opleveren. Een half uur voor de sluiting lag de opkomst op 34 procent. Uit de eerste resultaten blijkt de meerderheid voor een naamsverandering te zijn.

Bijna dertig jaar bekvechten Griekenland en Macedonië over de naam van de Balkanstaat die vroeger tot Joegoslavië behoorde. Griekenland heeft immers in het noorden een gelijknamige provincie. Athene en Skopje bereikten uiteindelijk een compromis: het buurland zou voortaan (Republiek van) Noord-Macedonië heten. Eind juli besliste het parlement van de vroegere Joegoslavische deelrepubliek dat er een volksraadpleging over de kwestie zou komen.

Al op voorhand was duidelijk dat de grootste horde voor het referendum de vereiste deelname van meer dan de helft van de stemberechtigden zou zijn. Een half uur voor de sluiting van de stemlokalen was zondag slechts 34 procent van de 1,8 miljoen kiesgerechtigden komen opdagen. Dat meldde de kiescommissie zondagavond in Skopje. Voor een geldigheid van het referendum had meer dan de helft van de stemgerechtigden eraan moeten deelnemen. 

Vervroegde verkiezingen? 
De Macedonische regeringsleider Zoran Zaev heeft de volksraadpleging in zijn land als een succes bestempeld, hoewel bijlange niet de noodzakelijk helft van de kiesgerechtigden aan de stemming had deelgenomen. De "overgrote meerderheid" heeft voor lidmaatschap van het land bij de NAVO en de EU gestemd, zei Zaev zondagavond in Skopje zonder bijzonderheden te geven. Nu moet 'deze wens in politieke activiteit door het parlement omgezet worden'. Indien de oppositie haar toestemming weigert, zullen er vervroegde verkiezingen komen, kondigde hij aan. 'Ik zal het land verder besturen en Macedonië wordt lid van de NAVO en de EU'.
Na telling van 43,57 procent van de stembrieven zou volgens de kiescommissie meer dan 90 procent ermee akkoord gaan dat hun land voortaan de naam Republiek van Noord-Macedonië zou dragen. Voorlopig zou 6,26 procent tegen zijn. Maar twee derden van de kiesgerechtigden verkoos thuis te blijven.

De volksraadpleging is hoe dan ook niet bindend, maar ‘adviserend’. Toch zou een lage opkomst van onder de vijftig procent de ratificatie in het parlement kunnen bemoeilijken. Maar slechts 69 van de 120 parlementsleden hadden zich onlangs positief over het akkoord uitgelaten terwijl er 80 nodig zijn. De oppositie wijst de nieuwe staatsnaam strikt af, omdat volgens haar mening daarmee de nationale identiteit van Macedonië wordt opgegeven.

Griekenland reageert

Griekenland blijft ondanks het mislukken van de volksraadpleging in Macedonië achter het akkoord staan dat de naam van zijn noordelijk buur veranderd moet worden. Dat deelde Buitenlandse Zaken zondagavond in Athene mee. Het resultaat van het referendum is 'tegenstrijdig'. Aan de ene kant een duidelijke meerderheid voor de overeenkomst, anderzijds werd de noodzakelijke minimale deelname opdat het referendum geldig zou zijn, niet bereikt. Griekenland respecteert de beslissingen van de bevolking van zijn buurland. Alle partijen moeten nu 'nuchter' handelen, opdat 'de dynamiek van het akkoord' tussen Athene en Skopje behouden blijft, verklaarde Buitenlandse Zaken nog.