woensdag 30 mei 2018 - Opinies
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

De politie onderzoekt de plaats van de schietpartij. ap

Laat de deur op een kier staan

De dader van de schietpartij in Luik had de toelating om de gevangenis te verlaten. Dat betekent niet dat we het penitentiair verlof in vraag moeten stellen, vindt Kristel Beyens.

Wie? Hoogleraar penologie aan de vakgroep criminologie (VUB).

Wat? De diensten die bevoegd zijn voor de toekenning van penitentiaire verloven en uitgangs­vergunningen nemen die beslissing niet lichtzinnig.

Ons land werd gisteren opgeschrikt door een zware schietpartij en een gijzeling. De dader, die werd doodgeschoten door de politie, was een gedetineerde die 36 uur penitentiair verlof had. Nadat hij eerder 24 keer zonder problemen buiten was geweest (dertien penitentiaire verloven en elf uitgangsvergunningen), ging het deze keer mis.

Geen enkele politicus wil zich verbranden aan de vraag of en wanneer gedetineerden de gevangenis mogen verlaten en onder welke voorwaarden. Zulke betreurenswaardige incidenten, die het land in lichterlaaie zetten, bieden niet de juiste context om een sereen debat te voeren. Maar als we niet oppassen, gebeurt hetzelfde als wat met de wet op de voorwaardelijke invrijheidstelling is gebeurd. Naar aanleiding van de invrijheidstelling van Michel Martin werd die wet, waar lang aan gewerkt was, strenger gemaakt. Vanuit de praktijk werd dat betreurd. Voor we het kind met het badwater weggooien, wil ik hier graag het belang van de uitgaansvergunning en het penitentiair verlof duiden.

Vrij voor sollicitatiegesprek

Een uitgaansvergunning laat veroordeelden toe om de gevangenis te verlaten voor maximaal zestien uur. Er bestaan twee soorten: de occasionele uitgaansvergunning kan op elk ogenblik tijdens de strafuitvoering worden toegekend om medische, sociale, morele, juridische, familiale, opleidings- of professionele belangen te behartigen.

Voor veroordeelden zijn het de eerste stappen uit de gevangenis en dus hefbomen voor een succesvolle re-integratie

De directie detentiebeheer kan ook een periodieke uitgaansvergunning toestaan om de sociale re-integratie voor te bereiden. Bijvoorbeeld voor een sollicitatiegesprek of een opleiding die op wekelijkse basis plaatsvindt. Een periodieke uitgaansvergunning krijgt iemand pas als hij twee jaar van een mogelijke voorwaardelijke invrijheidstelling verwijderd is.

Daarbij gaat de directie niet over één nacht ijs. Ze gaat na of er een gevaar bestaat dat de veroordeelde zich aan de uitvoering van de straf zou onttrekken, of er een risico is dat de veroordeelde ernstige strafbare feiten zou plegen of dat de slachtoffers verontrust zouden worden. De veroordeelde moet ook instemmen met bijzondere voorwaarden.

Tijdens een penitentiair verlof mag de gedetineerde de gevangenis 36 uur verlaten om zijn familiale, affectieve en sociale contacten in stand te houden en te bevorderen of om zijn sociale re-integratie voor te bereiden. Ook hier gelden dezelfde voorwaarden als bij de uitgaansvergunning. De toekenning van beide strafuitvoeringsmodaliteiten is geen automatisme, maar het resultaat van een beslissingsproces waar verschillende mensen bij betrokken zijn.

Weinig mislukkingen

Cijfers over de uitgaansvergunning en het penitentiair verlof en hun mislukkingen zijn schaars. Het meest recente verslag van het directoraat-generaal vermeldt dat in 2016 5.458 beslissingen werden genomen inzake uitgaansvergunningen: in 34 procent van de gevallen werd een aanvraag geweigerd. In hetzelfde jaar werden 3.276 beslissingen genomen inzake penitentiair verlof: in 53 procent van de gevallen werd het penitentiair verlof geweigerd, wat op een voorzichtig beleid wijst.

Maar het verslag geeft geen cijfers over de mislukkingen in 2016, en dat is waar het hier om gaat. Onderzoek van collega’s Robert en Minne uit 2014 wijst op de moeilijkheid om daar betrouwbaar cijfermateriaal over te verzamelen. Zij vinden dat tijdens de jaren 90 ongeveer 3 procent van de toegekende penitentiair verloven mislukte. Dit duidt op een laag mislukkingspercentage, want het kan gaan van te laat terug­keren naar de gevangenis tot nieuwe feiten plegen. Het aantal nieuwe feiten dat is gepleegd tijdens een penitentiair verlof, is zeer laag.

Elk nieuw misdrijf is er een te veel, en al zeker als er doden vallen. Maar het is belangrijk om de uitgaansvergunning en het penitentiair verlof te behouden of niet te snel in vraag te stellen. Voor veroordeelden zijn het de eerste stappen uit de gevangenis en dus hefbomen voor een succesvolle re-integratie. Ze bepalen of de gevangenisdeur op een kier wordt gezet of niet. De strafuitvoeringsrechtbanken beschouwen ze als de opstap naar elektronisch toezicht en voorwaardelijke invrijheidstelling.

We zien dat steeds meer gedetineerden ontmoedigd raken in het invrijheidstellingsproces en het op een bepaald moment opgeven. Ze zitten hun tijd in de gevangenis volledig uit en komen dus vrij zonder dat justitie enige mogelijkheid tot opvolging heeft. Het proces nog strenger maken, zal een omgekeerd effect hebben en zal minder veiligheid bieden voor de samen­leving. Dat moeten we absoluut vermijden.

Binnenland
  1. Video Live. Dewael lost 'situatie-Van Langenhove' creatief op
  2. Verdachte pakketten gevonden op spoor, treinverkeer rond Jette onderbroken
  3. Koning pleit in Genève voor meer sociale rechtvaardigheid
  4. Benoeming Franstalige topmagistraten komt op losse schroeven
  5. Video Tientallen actievoerders als verkeersslachtoffers op straat in Schaarbeek
  6. Volgende week wordt bloedheet: ‘Kans op hittegolf is reëel’
  7. Video Grote hagelbollen bij onweer in Wommelgem
  8. Beerselse osteopaat veroordeeld voor dood van 14-jarig meisje
  9. Nu nog zwaarbewolkt, maar weekend wordt warm en zonnig
  10. Belangrijk nieuws voor alienjagers
  11. Deel van Aarschotstraat heet vanaf 1 januari Keulenstraat
  12. Politie rolt internationale drugsbende op in Limburg
  13. Gedetineerden kruipen op dak van gevangenis Oudenaarde
  14. Prins Amedeo en echtgenote verwachten tweede kind
  15. Vlaamse leraar is tevreden over job, maar orde houden is lastig
  16. Twee geradicaliseerde Oost-Vlaamse meisjes opgepakt in Parijs
  17. Vox: 'We hadden de N-VA hier liever niet gezien'
  18. De 11 successen van de Belgische Most Wanted-lijst
  19. Video Sportvliegtuig stort neer naast E40: slachtoffers niet in levensgevaar
  20. 10 jaar gevraagd voor tienerpooiers
Sport
  1. Dodi Lukebakio toont zich ook op EK U21 maar wil niets kwijt over toekomst: “Ik sta voor een belangrijke keuze”
  2. Anderlecht stelt Vincent Kompany officieel voor op dinsdag 25 juni
  3. AA Gent verwelkomt drie nieuwkomers op eerste training: “Ze lieten alvast geen slechte indruk na”
  4. Russische stalen uit gewraakt dopinglaboratorium in Moskou worden onderzocht
  5. Pro Basketball League geeft competitiekalender en bekerloting vrij
  6. Michel Preud’homme verwelkomt 22 spelers op eerste training van Standard, met Mbaye Leye naast zich als nieuwe assistent
  7. F1: "Achterpoortjes in budgetplafond zullen ontdekt worden"
  8. Maurizio Sarri voorgesteld als nieuwe coach van Juventus: “Bekroning van een lange carrière”
  9. Oliver Naesen moet kopman Romain Bardet mee aan eindzege helpen in Tour de France
  10. Krijgen we opnieuw tussenpaus aan het hoofd van voetbalbond? 74-jarige kandidaat met leeftijdsgrens van… 75 jaar
  11. Joël Smets verwacht onfortuinlijke Herlings dit seizoen nog in actie te zien
  12. Baseballvedette David Ortiz werd neergeschoten maar hij was eigenlijk niet het doelwit
  13. Belgische voetbalbond maakte 13 miljoen euro winst in 2018, maar rekent in 2019 opnieuw op verlies
  14. Argentinië ontsnapt door gemiste penalty maar net aan tweede nederlaag op Copa América
  15. Red Lions lijden 0-2 nederlaag tegen Australië in striemende regen
  16. Red Panthers mogen eindelijk nog eens juichen
  17. Tweedeklasser Union is succescoach kwijt
  18. Van Emden wint proloog, Jumbo-Visma bezet volledig podium in ZLM Tour
  19. Moedige Belgische beloften gaan in slotfase kopje-onder tegen Spanje en zijn allicht uitgeschakeld op het EK U21
  20. Yellow Tigers niet opgewassen tegen leider Brazilië in Women’s Nations League Volley

De podcasts van
De Standaard