woensdag 2 mei 2018 - Binnenland
camera closecorrect Verwijs ds2 facebook gplus nextprevshare twitter video

 Kristof Vadino

Interview

Calvin Soiresse Njall, oprichter collectief Mémoire Coloniale

‘Het idee is diep verankerd dat zwarten niet dezelfde intellectuele waarde hebben als blanken’, zegt Calvin Soiresse Njall. Maar hij ziet verzet rijzen.

‘De dag waarop het Afrikamuseum een zwarte directeur krijgt, zal een goede dag zijn’

Van onze redacteur 

brussel‘Ik wil een samenleving waarin zwarten op gelijke voet staan met blanken’, zegt Calvin Soiresse Njall. ‘Hier overheerst nog altijd een superioriteits­gevoel, dat gehandhaafd wordt door het onderwijs dat alleen aandacht besteedt aan het kolonialisme, en niet aan de rijke Afrikaanse geschiedenis die daaraan voorafging. Al in de dertiende eeuw was er in Mali een universiteit.’

Njall, 35 jaar oud, woont sinds 2004 in België. Toen moest hij zijn thuisland Togo ontvluchten. Hier werkt hij als leraar sociale wetenschappen in het secundair onderwijs en legde hij de basis van het Collectif Mémoire Coloniale et Lutte contre les Discriminations. Hij is een van de leidende stemmen binnen de Afrikaanse diaspora in België. Hij wil de geschiedenis van Afrika ‘herwaarderen, in al haar complexiteit, en het debat erover tussen gemeenschappen aanwakkeren’.

Maar debatten over het koloniale verleden van België in Congo, zegt hij, worden vandaag nog al te vaak gevoerd boven het hoofd van de Afrikaanse gemeenschap. Daarmee treedt Njall Guido Gryseels bij. De directeur van het Museum voor Midden-Afrika in Tervuren, dat binnenkort opnieuw de deuren opent, zei maandag in deze krant dat ‘we nog altijd denken dat we het beter weten dan de Afrikanen’ (DS 30 april).

Is dat ook uw ervaring?
‘Wij, jonge Afrikanen, laten blanken niet meer in onze plaats spreken. Wij zeggen zelf wat we denken’

‘Ja. Als deze samenleving nood heeft aan nieuwe inzichten over het kolonialisme, zal ze bij voorkeur haar oor te luisteren leggen bij blanke specialisten met een bekende kop, en niet bij Afrikanen. Er gebeurt hier niets om de zwarten meer zichtbaarheid te geven in de politiek, de economie en de publieke ruimte.’

‘Het idee is diep verankerd dat Afrikanen geen even grote intellectuele waarde hebben als Europeanen, dat zwarten minder interessante inzichten te bieden hebben dan blanken.’

Hoe komt dat dan?

‘De basis van het probleem ligt bij het paternalisme dat nog altijd doorleeft. De kolonialisten zagen Congolezen niet als gelijken, maar als grote kinderen. Dat idee blijft vandaag nog altijd aanwezig.’

 Kristof Vadino

‘Zelfs bij de renovatie van het Afrikamuseum zijn wetenschappers betrokken die met een paternalistische blik naar de Afrikaanse diaspora kijken. Zij willen niet serieus met ons samenwerken, omdat wij geen expertise in huis zouden hebben. Nochtans hebben we binnen onze vereniging alleen al zes experten die samenwerken met grote universiteiten. We hebben echt heel wat te vertellen.’

‘Wij willen invloed hebben op de beslissingen in het museum en op de tentoonstelling van etnografische voorwerpen. Want de beeldvorming in het museum zal een directe impact hebben op onze levens en hoe Belgen naar zwarten kijken.’

Radicalisering

Guido Gryseels, directeur van het Afrikamuseum, voelt dat er verandering op til is binnen de Afrikaanse diaspora. ‘Het debat radicaliseert’ en ‘de bitterheid neemt toe’, zei hij. ‘Jongeren tonen zich vaak veel militanter dan de oudere generaties. En dat militante wordt almaar militanter.’

Voelt u dat ook zo aan?

‘Zeker. Er komt een nieuwe beweging op gang. In tegenstelling tot onze grootouders en ouders, zijn de jongeren hier geboren en getogen. Onze trots keert terug. Vroeger maakten Afrikaanse vrouwen hun haar glad, om Belgischer te lijken. De jonge vrouwen van vandaag weigeren dat en houden vast aan hun natuurlijke haar. Ze willen tonen dat zwart niet inferieur is. Wij willen anderen niet in onze plaats laten spreken, maar zelf zeggen wat we denken.’

Kan het voor u dat een Afrikamuseum vandaag nog een blanke directeur heeft?

‘De dag waarop het Afrikamuseum een zwarte directeur krijgt, zal een goede dag zijn. Het zal de zichtbaarheid van de Afrikaanse diaspora bevorderen. Maar het belangrijkste is de boodschap die de directeur en zijn museum uitdragen. Op dat vlak zijn de laatste jaren belangrijke stappen vooruit gezet.’

Hoe ziet u zelf de koloniale geschiedenis van België in Afrika?

‘Daar kan ik echt geen enkel positief woord over zeggen.’

Binnenland
  1. Waarom vrienden maken voor volwassenen minder vanzelfsprekend wordt
  2. Waarom vrienden maken voor volwassenen minder vanzelfsprekend wordt
  3. Deel van Belgisch luchtruim opnieuw gesloten
  4. Minderjarig meisje aangerand tijdens het joggen: 'Haar kleren waren kapot en vies, ze was in shock'
  5. FORMATIEBLOG. Rutten: 'Vlaams Belang heeft misschien programma opgekuist, maar lijsttrekkers worden gewoon opgepakt'
  6. Is Dries Van Langenhove parlementair onschendbaar?
  7. ‘Studeerpil’ uit de handel wegens te hoog gehalte cafeïne
  8. Directeur Dossinkazerne begrijpt bijzondere voorwaarde voor Van Langenhove
  9. Koning verlengt opdracht informateurs: ‘Niets is wat het lijkt’
  10. Dries Van Langenhove in verdenking gesteld wegens inbreuken op antiracismewet
  11. Video Duizenden bijen nestelen zich in fietstassen in Kortrijk
  12. België kreeg 55.000 extra inwoners
  13. Rutten wil dat De Wever ‘klare wijn schenkt’ over gesprekken met Vlaams Belang
  14. Vande Lanotte en Reynders, omdat er geen alternatief is
  15. E17 na zes uur vrijgemaakt, nog steeds lange files
  16. Onrust over politieke advertenties op Facebook
  17. Video Ook everzwijnen volgen verkeersregels in Heusden-Zolder
  18. Fietser overleden na aanrijding op Antwerpse Binnensingel
  19. Na hele reeks schandaaltjes wil Geert Versnick ereschepen worden: ‘Hallucinant’
  20. Zomers weer op komst
Sport
  1. Frankrijk groepswinnaar op WK Vrouwenvoetbal… met dank aan videoref
  2. Duitsland start EK U21 met zege, Real-aanwinst Luka Jovic verliest met Servië
  3. Duitsland, Spanje en China naar achtste finales op WK vrouwenvoetbal, Zuid-Afrika uitgeschakeld
  4. Ferrari vraagt dan toch herziening tijdstraf van Sebastian Vettel na controverse in Grote Prijs van Canada
  5. Elise Mertens en Alison Van Uytvanck in Mallorca naar tweede ronde, Kirsten Flipkens is uitgeschakeld
  6. AA Gent-bestuur spreekt formeel vertrouwen uit in coach Jess Thorup: “We gaan transparanter werken”
  7. Succescoach Roel Moors verlaat Antwerp Giants, assistent Christophe Beghin neemt over
  8. Zeventiende ritzege ooit voor Peter Sagan in Ronde van Zwitserland, Slovaak is ook de nieuwe leider
  9. Tom Dumoulin ondergaat kleine ingreep voor hoogtestage, Tour komt zeker niet in het gedrang
  10. Jesus Herrada wint nieuwe Franse eendagswedstrijd met aankomst op Mont Ventoux
  11. Video Jeugdspelers leggen zelf wedstrijd stil wegens ruziënde ouders
  12. Orel Mangala zit met gemengde gevoelens op EK U21: “Ben zelf tevreden, maar we winnen niet”
  13. Elias Cobbaut: “Had liever dat Italië-Spanje gelijk was geëindigd”
  14. BAS onderzoekt onpartijdigheid voorzitter matchfixingzaak na wrakingsverzoek fans KV Mechelen
  15. "F1-terugkeer Fernando Alonso enkel mogelijk in een derde wagen"
  16. Nafi Thiam, Borlées en Sacoor Belgische trekpleisters op AG Memorial Van Damme
  17. Uruguay start met simpele zege tegen Ecuador aan Copa America
  18. Stoffel Vandoorne na podium in Le Mans: "Een geweldige eerste ervaring"

De podcasts van
De Standaard